Djaloshi dhe mbreti


Suhejbi (r.a) transmeton, se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Shumë kohë përpara jush ka jetuar një mbret që kishte një magjistar. Kur magjistari u plak i tha mbretit: “Unë tashmë jam plakur, prandaj më dërgo një djalosh që t’ia mësoj magjinë”! Mbreti i dërgoi një djalosh që ai t’ia mësonte.

Rrugës për tek magjistari ishte një murg. Ai (djaloshi) u ul, i dëgjoi fjalët e tij dhe u mahnit. Kështu që, sa herë që shkonte për tek magjistari, ndalonte tek murgu. Mirëpo kur shkonte tek magjistari, ai e rrihte. Djaloshi iu ankua murgut. Murgu i tha: Nëse ke frikë nga magjistari thuaji: më vonuan ata të familjes dhe nëse ke frikë nga ata të familjes, thuaji: më vonoi magjistari.

Duke vazhduar në këtë gjendje, një ditë ai pa një kafshë[1] që i kishte zënë rrugën njerëzve. Me vete ai tha: Sot do ta mësoj se kush është më i mirë; magjistari apo murgu? Mori një gur dhe u lut: O Allah! Nëse çështja e murgut është më e dashur tek Ti sesa çështja e magjistarit, vrite këtë kafshë që njerëzit të mund të kalojnë. Pastaj e goditi kafshën me gur, e vrau dhe njerëzit kaluan.

Më pas, shkoi tek murgu dhe i tregoi se çfarë kishte ndodhur. Murgu i tha: Biri im! Sot ti je më i mirë se unë dhe shoh se ti ke arritur në një shkallë të lartë. Ti do të sprovohesh. Kur të sprovohesh, mos i trego askujt për mua.

Djaloshi filloi të shëronte ata që kishin lindur të verbër, ata që ishin të sëmurë me lebrozë dhe të sëmurë të tjerë. Një oborrtar i mbretit që ishte i verbër dëgjoi për të, shkoi tek ai me shumë dhurata dhe i tha: Nëse ti më shëron, çfarë kam këtu janë të gjitha për ty. Djaloshi tha: Unë nuk shëroj askënd. Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar. Nëse ti beson tek Allahu i Lartësuar, do t’i lutem Atij që të të shërojë. Ai besoi tek Allahu i Lartësuar, e Allahu e shëroi.

Më pas, oborrtari shkoi tek mbreti dhe u ul tek vendi ku ulej përherë. Mbreti e pyeti: Kush ta ktheu shikimin? Zoti im – u përgjigj ai. A ke ndonjë zot tjetër përveç meje – i tha ai? Zoti im dhe Zoti yt është Allahu- tha oborrtari. Mbreti e mori dhe filloi ta torturonte, derisa ai tregoi për djaloshin. Djaloshin e sollën tek mbreti. Ai i tha: Biri im! Ke arritur deri në atë gradë të magjisë, saqë shëron të verbërit, të sëmurët me lebrozë dhe shëron e shëron. Djaloshi tha: Unë nuk shëroj askënd. Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar. Mbreti e mori dhe filloi ta torturonte djalin, derisa ai i tregoi për murgun. Murgun e sollën tek mbreti dhe i thanë: Hiq dorë nga feja jote! Mirëpo ai refuzoi. Më pas, mbreti kërkoi një sharrë, të cilën e vendosën në mes të kokës së tij dhe e çanë më dysh. Më pas, sollën oborrtarin e mbretit dhe i thanë: Hiq dorë nga feja jote! Mirëpo ai refuzoi. Më pas, e vendosën sharrën në mes të kokës së tij dhe e ndanë më dysh. Më pas, sollën djaloshin dhe i thanë: Hiq dorë nga feja jote! Mirëpo ai refuzoi. Më pas, mbreti ia dorëzoi atë disa prej njerëzve të tij dhe u tha: Shkoni bashkë me të në filan mal dhe ngjituni. Kur të arrini në majë kërkoni prej tij që të heqë dorë nga feja e tij, në të kundërt hidheni poshtë! Ata shkuan bashkë me të dhe u ngjitën në mal. Djaloshi u lut: “O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh”! Mali u drodh dhe të gjithë ranë poshtë.

Më pas, djaloshi shkoi tek mbreti. Mbreti i tha: “Çfarë ndodhi me shoqëruesit e tu?” “Allahu i Lartësuar më shpëtoi prej tyre”, – u përgjigj djali. Më pas mbreti e dorëzoi atë tek disa të tjerë prej njerëzve të tij dhe u tha: “Merreni në anije dhe shkoni në mes të detit, kërkoni prej tij që të heqë dorë nga feja e tij, në të kundërt hidheni që të mbytet”. Ata shkuan bashkë me të dhe ai u lut:” O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh”! Anija u përmbys dhe ata u mbytën. Më pas, djaloshi shkoi përsëri tek mbreti. Mbreti i tha: Çfarë ndodhi me shoqëruesit e tu? Allahu i Lartësuar më shpëtoi prej tyre – u përgjigj djali. Më pas, i tha mbretit: “Në të vërtetë, ti nuk ke për të më vrarë, nëse nuk vepron si të them unë”. E ç’duhet të bëj – pyeti ai? Djaloshi i tha: “Mblidhi njerëzit në një shesh, më lidh në një trung peme, merr një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të mia, vendose shigjetën në mes të harkut dhe thuaj: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi, pastaj më gjuaj me shigjetë. Nëse vepron kështu ke për të më vrarë”.

Mbreti i mblodhi njerëzit në një shesh, e lidhi atë në një trung peme, mori një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të tij, e vendosi shigjetën në mes të harkut dhe tha: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi. Pastaj qëlloi me shigjetë në tëmthin e tij. Djaloshi e vendosi dorën në tëmth dhe vdiq. Njerëzit thanë: “Besojmë në Zotin e këtij djaloshi”. Njerëzit e mbretit erdhën tek ai dhe i thanë: “Për Allah, atë që ti kishe frikë se do të ndodhte, ndodhi. Njerëzit kanë besuar”. Më pas, mbreti urdhëroi që të hapej një hendek në hyrjet e rrugëve, t’u vihet zjarri dhe urdhëroi: “Kush nuk heq dorë nga feja e tij hidheni në të. E ata kështu vepruan, derisa i erdhi radha një gruaje me foshnjën e saj në gji. Gruaja hezitoi që të hidhej, por foshnja i tha: Oj nënë, duro sepse ti je në rrugën e drejtë”[2].

Shpjegimi i hadithit:

Hadithi në fjalë nuk është thjesht një histori që ta ka ëndja për ta dëgjuar, por përveç kësaj na thërret që të meditojmë rreth situatave, në të cilat gjendet secili prej personazheve të kësaj historie. Ky hadith përcakton qartë rrugën, që duhet të përshkruajë thirrësi për të përhapur fenë e Allahut. Ajo është një rrugë e gjatë e mbushur me rreziqe e me pengesa, por thirrësi duhet t’i përballojë të gjitha ato, duke iu mbështetur Allahut të Lartësuar.

Historia e përmendur në këtë hadith është e vërtetë, por nuk dihet me saktësi se kur dhe ku ka ndodhur. Po ashtu edhe emrat e personazheve të saj nuk janë përmendur, megjithëse disa janë përpjekur që të flasin për emrat e tyre. Megjithatë e rëndësishme është të kuptojmë, se cilat janë mësimet dhe urtësitë e nxjerra nga kjo histori.

Historia e djaloshit dhe mbretit, si çdo hisori tjetër ka hyrje, subjekt dhe fund. Personazhet e kësaj historie janë:

Djaloshi: I cili refuzoi të mësonte magjinë, i cili i dëgjoi këshillat e murgut.. i shëronte ata që kishin lindur të verbër, të sëmurët me lebrozë, e të sëmurë të tjerë. Në disa transmetime të tjera thuhet, se emri i tij ishte Abdulla ibnu Tamir.

Murgu: i cili jeton larg preokupimeve të dynjasë, adhurues i devotshëm. Roli i tij në këtë histori është pozitiv, sepse ai përfaqëson besimin e fortë e të pastër përkundrejt mosbesimit të mbretit.

Mbreti: një njeri zullumqar që pretendonte se ishte zot. Roli i tij në këtë histori është negativ, sepse ai i dogji besimtarët në hendek. Thuhet se ai ishte nga krahina e Nexhranit.

Magjistari: i cili është simbol i të keqes, mashtrimit e gënjeshtrës.

Oborrtari i mbretit: i cili ishte i verbër, por që djaloshi e shëroi me lejen e Allahut të Lartësuar. Roli i tij është pozitiv, sepse ai refuzoi hyjnizimin e mbretit zullumqar.

Gruaja dhe foshnja e saj: E folura e foshnjes nuk ishte gjë tjetër vetëm se një sfidë e hapur ndaj paaftësisë së mbretit zullumqar.

Turma e njerëzve: Të cilët besuan në Zotin e djaloshit, pasi panë me sytë e tyre trimërinë dhe durimin e tij, që i bëri ballë vdekjes me besim dhe në të njëjtën kohë e nënçmoi mbretin zullumqar përpara tyre.

Në këtë histori ka edhe disa personazhe të tjera, që nuk janë njerëz, por kafshë dhe sende. Personazh i kësaj historie është kafsha e madhe, që u kishte zënë rrugën njerëzve. Kjo kafshë u vra nga djaloshi, i cili dëshironte të bindej se murgu ishte më i mirë se magjistari. Personazhe të kësaj historie janë edhe mali me anijen që e mbrojtën djaloshin nga intrigat e mbretit, që tentoi dy herë për ta vrarë djaloshin.

Të gjithë këto personazhe janë pjesë e kësaj historie. Në këtë histori na shfaqen njëmbëdhjetë tablo, duke na treguar për të papriturat e ndryshme në kronologjinë e ngjarjes. Mirëpo në fund të kësaj historie përshkruhet qartë triumfi i besimtarëve dhe sfida e tyre ndaj mbretit arrogant e zullumqar.

Tabloja e Parë: Në këtë tablo fillon historia, që flet për mbretin zullumqar, që kishte një magjistar. Kur magjistari i mbretit u plak, kërkoi prej tij që t’i gjente një djalosh të ri, që t’ia mësonte mësimet e magjisë. Duke ia mësuar një djaloshi të ri magjinë, zullumi i mbretit ndaj popullit të tij do të ishte i vazhdueshëm dhe nuk do të ndërpritej.

Mirëpo djaloshi e urren magjinë dhe magjistarin. Kështu që, Allahu i Lartësuar e nderon atë, duke ia bërë të mundur që ai të kontaktojë me murgun e të mësojë prej tij parimet e fesë.

Tabloja e Dytë: Tregon për personalitetin e djaloshit, i cili është në rritje e sipër. Atë që ai e ka mësuar, e vë  në shërbim të njerëzve, duke i shpëtuar nga kafsha e madhe, që u kishte zënë rrugën. Me një gur të vetëm ai e vret kafshën, çka dëshmon qartë për forcën e besimit dhe dobësimin e forcës së magjisë. Një gjë e tillë vërehet shumë qartë tek lutja e tij e sinqertë: “O Allah! Nëse çështja e murgut është më e dashur tek Ti sesa çështja e magjistarit, vrite këtë kafshë që njerëzit të mund të kalojnë”. Kjo tablo na ofron faktin, se ora e të vërtetës tashmë kishte ardhur. Në zemrën e djaloshit do të rrënjosej thellë besimi tek Allahu i Lartësuar dhe refuzimi që do t’i bënte ai mësimeve të magjisë.

Tabloja e Tretë: Pasi besimi i kishte ngulur thellë në zemrën e djaloshit, murgu  beson se djaloshi është më i mirë se vetë ai. Ja se si shprehet murgu: “Biri im! Sot ti je më i mirë se unë”. Tek fjalët e murgut vërejmë se ai është i kënaqur me pozitën e lartë të djaloshit. Kështu duhet të jenë të gjithë mësuesit me nxënësit e tyre; t’ju vijë mirë kur nxënësit janë më të suksesshëm se ata. Megjithatë, murgu ka frikë për djaloshin, sepse përvoja tregon, se djaloshi do të sprovohet. Në rrugën e tij të besimit, ka për të hasur pengesa dhe vështirësi nga mosbesimtarët dhe zullumqarët. Prandaj, ai merr prej djaloshit premtin, që nëse sprovohet, të mos tregojë për vendodhjen e tij.

Tabloja e Katërt: Na ofron shërbimet e djaloshit ndaj shoqërisë. Me lejen e Allahut, djaloshi shëronte ata që kishin lindur të verbër, apo që me kalimin e kohës ishin verbuar. Po ashtu shëronte edhe ata, të cilët ishin të sëmurë me lebrozë. Oborrtari i mbretit që ishte i verbër, kishte dëgjuar për shërbimet e djalit. Ai shkon tek djaloshi me dhurata, me shpresën se ai do t’ia kthente dritën e syve. Në një situatë të tillë djaloshi shfrytëzon rastin për ta thirrur oborrtarin e mbretit, që të besojë tek Allahu. Si çmim të kthimit të shikimit, djaloshi nuk kërkon dhuratat, por i vendos si kusht që ai të besojë tek Allahu. Djaloshi shprehet në mënyrë krejt të qartë duke thënë: “Unë nuk shëroj askënd. Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar. Nëse ti beson tek Allahu i Lartësuar, do t’i lutem Atij që të të shërojë”. Duke u bazuar në fjalët e djaloshit[3], vërejmë se nëse oborrtari do të besonte tek Allahu i Lartësuar, shërimi i tij do të ishte i menjëhershëm dhe me të vërtetë, kështu ndodhi.

Tabloja e Pestë na ofron përplasjen e parë mes dy forcave të kundërta, përballjen ndërmjet të vërtetës me të pavërtetën, besimit dhe mohimit. Mbreti habitet, kur shikon se oborrtarit dhe këshilltarit të tij i është kthyer shikimi. Prandaj edhe e pyet: “Kush ta ktheu shikimin? Zoti im – u përgjigj ai”. Kjo përgjigje nuk i pëlqeu aspak mbretit, prandaj me arrogancën më të madhe i drejtohet këshilltarit të tij: “A ke ndonjë zot tjetër përveç meje?” Besimi kishte hyrë në zemrën e oborrtarit, kthimi i shikimit ishte një dëshmi e qartë e mrekullisë së Allahut, prandaj pa hezituar oborrtari i përgjigjet mbretit me fjalët “Zoti im dhe Zoti yt është Allahu.” Me këtë përgjigje ai dëshiron t’i tregojë mbretit, se më kot pretendonte të ishte zot, ndërkohë që të dy ne jemi krijesa dhe kemi nevojë për Allahun e Lartësuar, që është Zoti ynë dhe Zoti i të gjithë krijesave. Mirëpo mbreti zullumqar nuk mund ta pranojë këtë fakt të padiskutueshëm, prandaj e merr oborrtarin dhe e torturon aq shumë, saqë ai nga toruturat e mëdha tregon për vendodhjen e djaloshit.

Tabloja e Gjashtë: Në këtë tablo, sfida e djaloshit ndaj mbretit arrin në pikën më kulminante. Mbreti kujton se djaloshi ishte magjistar, mirëpo djaloshi refuzon haptazi hyjnitetin e mbretit zullumqar, duke i thënë: “Unë nuk shëroj askënd. Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar”.

Tabloja e Shtatë: Në këtë tablo e vërteta del haptazi kundër të pavërtetës dhe i bën ballë sfidave, me të cilat përballet. Si murgu po ashtu edhe oborrtari i mbretit preferojnë më mirë që të vdesin, sesa të heqin dorë nga feja dhe të pranojnë se mbreti është zot.

Mënyra se si vriten ata të dy, i kalon kufinjtë e njerëzores; duke vendosur sharrën mbi kokë dhe duke i çarë më dysh. Padyshim që urdhrin për të kryer këtë krim makabër e jep mbreti zullumqar.

Tabloja e Tetë:  Në këtë tablo shfaqet besimi i palëkundur i djaloshit, si dhe mbështetja e tij tek Allahu i Lartësuar. Mbreti tentoi që ta vriste atë dy herë; njëherë në mal dhe njëherë në det. Por në të dyja rastet, tentativa e mbretit dështoi. Në të dyja rastet me pa të voglin hezitim, djaloshi iu lut Allahut: “O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh!”

Tabloja e Nëntë: është kurora e të gjitha tablove. Me zgjuarsinë e tij djaloshi e josh mbretin që të veprojë ashtu si e urdhëron djali dhe nga goja e tij të nxjerrë fjalët: “Zoti i këtij djaloshi” Për të arritur qëllimin e tij dhe për t`i larë njëherë mirë hesapet me djaloshin, mbreti vepron ashtu siç e kishte urdhëruar djaloshi.

Tabloja e Dhjetë: Mbreti urdhëron që djaloshi të lidhet në trungun e një peme, merr një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të tij dhe duke thënë: “Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi” e godet djaloshin në tëmth dhe ai vdes. Të gjithë njerëzit, të cilët ishin mbledhur në shesh për të parë këtë skenë, njëzëri besuan në Allahun, Zotin e këtij djaloshi.

Tabloja e Njëmbëdhjetë: Në këtë tablo, mizoria dhe zullumi i mbretit arrin kulmin, kur urdhëron hapjen e një hendeku dhe urdhëron që të ndizet një zjarr i madh. Ushtarët e mbretit i shtynin njerëzit për tek hendeku. Secili prej tyre kishte dy alternativa; të pranonte mbretin si hyjni, ose në të kundërt ushtarët e hidhnin në hendek. Kështu u veprua me të gjithë njerëzit, derisa i erdhi radha një nëne besimtare, që me vete kishte foshnjen. Për një çast ajo u step, sepse kishte frikë për foshnjen dhe jo për veten e saj. Por Allahu e bëri foshnjen që të fliste dhe t’i thonte të ëmës, se ajo ishte në rrugën e drejtë. Pasi dëgjoi fjalët e foshnjës, nëna nuk hezitoi më.

Analiza e ngjarjes:

“Shumë kohë përpara jush ka jetuar një mbret që kishte një magjistar”.

Me këto fjalë fillon kjo ngjarje. Ky është përshkrimi më i mirë që mund të thuhet. Nuk është përcaktuar as koha dhe as vendi se kur dhe ku ka ndodhur kjo ngjarje, sepse përcaktimi i kohës dhe vendit nuk është qëllim në vetvete. Ajo që është rëndësishme, është thelbi dhe mesazhet që përcjell kjo ngjarje..

Megjithatë Profeti (a.s) bën një lloj përcaktimi duke thënë “Shumë kohë përpara jush”, duke bërë një lloj lidhje ndërmjet të shkuarës dhe të tashmes. E gjithë kjo ngjarje flet për një mision tepër fisnik, që është thirrja e njerëzve për të besuar tek Allahu. I njëjti mision fisnik vazhdon edhe në ditët e sotme. Pra, thirrja islame që ekziston në ditët e sotme, zë fill qysh në të shkuarën. Ky është mesazhi i vërtetë që përcjell fillimi i kësaj ngjarje.

Mesazhi i dytë i përcjellë në fillim të kësaj ngjarje është fjala e Profetit (a.s) ka jetuar një mbret”, duke përcaktuar natyrën e përballjes së thirrjes islame me pushtetin zullumqar e femohues.

Domosdoshmëria e përballjes së vërtetës me të pavërtetën duket mjaft qartë tek thirrja që Profeti Musa (a.s) i bën Faraonit. Allahu i Lartësuar thotë: Shko tek Faraoni, sepse me të vërtetë ai e ka kaluar cakun.”[4] Në këtë kontekst, duhet të theksojmë se misioni, për të cilin u dërgua Profeti Musa (a.s), ishte udhëzimi i Beni Israilëve dhe jo Faraoni, por kur Faraoni me zullumin e tij i kishte shtypur Beni Israilët, atëherë përballja me të ishte mëse e domosdoshme. Prandaj Profeti Musa (a.s) e filloi misionin e tij tek Beni Israilët krejt natyrshëm, kur u përball qysh në fillim me Faraonin.

Po ashtu, edhe Profeti (a.s) në misionin e tij, në radhë të parë i kushtoi rëndësi thirrjes së parisë, sepse nëpërmjet tyre thirrja islame do të përhapej më lehtë tek të gjithë njerëzit. Po ashtu, Ai (a.s) dërgoi letra tek mbretërit e asaj kohe, për t’i thirrur ata të pranojnë Islamin, megjithëse asokohe Ai (a.s) ishte i pafuqishëm për t’u përballur me ta. Por dërgimi i letrave do të përcaktonte dimensionin e thirrjes islame qysh në fillim, megjithëse pushteti i tij ishte shumë herë më i dobët se ai i mbretërve.

Pozita e dobët në shoqëri, kurrsesi nuk duhet të jetë shkak për të penguar përballjen ndërmjet thirrjes islame dhe qeverisjes zullumqare. Këtë fakt, Profeti (a.s) e sqaron shumë mirë duke thënë: “Zotëria i dëshmorëve është Hamzai dhe njeriu i cili përballet me një prijës zullumqar, e urdhëron që të veprojë mirë dhe e ndalon që të bëjë zullum. Mirëpo ai (prijësi zullumqar) e vret.”[5]

“që kishte një magjistar” çka do të thotë se magjistari ishte i mbretit dhe magjia e tij përdorej për të qeverisur vendin, duke shtypur padrejtësisht masën e gjerë të popullit. Pra, magjia nuk ishte thjesht një dukuri e kësaj shoqërie, por nëpërmjet saj pushteti zullumqar i mbretit e kishte frikësuar dhe nënshtruar popullin. Imagjinoni situatën e rënduar të kësaj shoqërie, ku mbizotërues i saj ishte dhuna, shtypja dhe magjia.

“Kur magjistari u plak i tha mbretit: Unë tashmë jam plakur, prandaj më dërgo një djalosh që t’ia mësoj magjinë!”

Në fjalët e magjistarit drejtuar mbretit, nënkuptojmë dëshirën e madhe të mbretit dhe pasuesve të tij, që pozita e tyre të jetë e vazhdueshme. Është mëse e natyrshme, që magjistari të kërkojë një djalë të ri e jo një të moshuar si ai. Sepse i moshuari nuk nxë, por edhe nëse do të nxërë, shumë shpejt atij i kalon mosha, ndryshe nga i riu që mëson shumë shpejt dhe e ka gjithë jetën përpara për të ushtruar profesionin e magjisë.

Dijetari i shquar Muhamed ibnu Uthejmin (Allahu e mëshiroftë) thotë: [Magjistari zgjodhi një djalosh, sepse ai do të ishte më i predispozuar për të mësuar më shpejt. Po ashtu mësimi i djaloshit do të ngelte dhe nuk mund të harrohej. Prandaj të mësuarit qysh në vegjëli është shumë herë më i mirë se kur njeriu është i rritur, megjithëse në të dyja rastet ka mirësi. Por të mësuarit në vegjëli ka dy dobi ose më tepër:

Dobia e Parë: I riu mëson përmendësh më shpejt se i vjetri, sepse ai nuk ka asnjë shqetësim apo preokupim që ta pengojë.

Dobia e Dytë: Atë që i riu e mëson, ajo mbetet, ndërsa atë që e mëson një i rritur e harron. Prandaj në një fjalë të urtë thuhet: “Marrja e diturisë në vegjëli është si gdhendja në gur” që do të thotë se nuk harrohet.

Dobia e Tretë: Nëse i riu e merr dijen qysh në hapat e para, atëherë dituria është pjesë e natyrshmërisë së tij.

Prandaj, magjistari i shtyrë në moshë që kishte provuar gjithçka në jetë, kërkoi nga mbreti që të zgjidhte një djalosh që t’ia mësonte magjinë.][6]

“Mbreti i dërgoi një djalosh..”.

Duke lexuar këtë fjali, na shkon ndërmend: “Ah sikur të kishim patur sadopak mundësi që ta ndihmonim këtë djalosh për ta shpëtuar nga këta njerëz të këqinj”. Ajo që na vjen ndërmend është fakti, se nëse ky djalosh mëson magjinë, e humbet natyrën e pastër të besimit. Si do të reagonim, nëse do të shikojmë që një njeri vdes duke qenë femohues, pasi ka lindur me natyrë të pastër të besimit dhe ajo që është më e keqe se kaq, është pamundësia jonë për t’i treguar atij rrugën e drejtë?!

Thirrës i sinqertë është ai, i cili e ndjen shpirtërisht se e ka për detyrë që ta mbrojë dhe ta ruajë natyrën e pastër të njeriut nga çdo ndikim i jashtëm i shoqërive denigruese. Në momentin që tek një shoqëri humbet natyra e pastër, atëherë edhe thirrja nuk vlen më. Kur gratë në kohën e Nuhut (a.s) filluan të lindnin fëmijë femohues dhe kriminelë larg natyrës së pastër të besimit, Nuhu (a.s) u lut: O Zoti im, mos lër mbi tokë asnjë femohues, sepse, nëse Ti i lë, ata do t’i shpien në humbje robërit e Tu dhe do të linin vetëm kriminelë dhe jobesimtarë.”[7]

“Rrugës për tek magjistari ishte një murg. Ai (djaloshi) u ul, i dëgjoi fjalët e tij dhe u mahnit”.

Por me caktimin e Allahut të Lartësuar rrugës për tek magjistari djaloshi takohet me një murg. Ulet tek ai dhe fjalët e tij i bëjnë përshtypje. Tani, djaloshi po mësonte magjinë, por në të njëjtën kohë po mësonte edhe parimet e fesë nga murgu. Situata në të cilën ndodhej nuk ishte e lehtë, sepse në të njëjtën kohë ai po mësonte dy gjëra, që ishin në mospajtim me njëra-tjetrën. Mësimet e fesë flasin për të vërtetat e padiskutueshme, ndërsa mësimet e magjisë janë false dhe mashtrime. Mësimet e fesë e çlirojnë arsyen, ndërsa mësimet e magjisë e ndrydhin atë. Feja kuron sëmundjet e shoqërisë, ndërsa magjia i shton sëmundjet e shoqërisë. Feja ndërton jetën, ndërsa magjia e shkatërron atë. Pikërisht për këtë arsye, djaloshi e kishte tepët të vështirë që të mësonte fenë ose magjinë njëkohësisht. Kështu që ai me kënaqësi i dëgjonte fjalët e murgut, ndërsa kur mësonte magjinë, nuk ndihej rehat.

“Kështu që, sa herë që shkonte për tek magjistari ndalte tek murgu. Mirëpo kur shkonte tek magjistari ai e rrihte. Djaloshi iu ankua murgut”.

Fjalët e murgut i kishin bërë shumë përshtypje djaloshit, prandaj përpara se të shkonte tek magjistari, ndalonte për të dëgjuar fjalët magjepsëse të murgut, megjithëse magjistari e rrihte sa herë që ai vonohej. Duke marrë parasysh moshën e vogël të djaloshit, rrahja që i bënte magjistari, konsiderohet sprovë dhe bela për të. Kështu pra, ky djalosh në hapat e para të rrugëtimit të tij drejt udhëzimit do të edukohej me frymën e mbajtjes mbi supe të mesazhit hyjnor, që më vonë do t’ia përcillte njerëzve. Mirëpo në përhapjen e mesazhit hyjnor ai do të përballej me lloj - lloj sprovash e intrigash, të cilat duhet të duronte dhe t’i kalonte me sukses. Historia ka treguar, se ata njerëz, të cilët e kanë kuptuar drejt natyrën e kësaj feje; që njeriu do të përballet me sprova nga më të ndryshmet, kanë qëndruar të palëkundur deri në fund, derisa e vërteta ka triumfuar ndaj të pavërtetës.

Prandaj, Vullneti i Allahut të Lartësuar ishte, që formimi i personalitetit të fëmijës të përputhej me natyrën e thirrjes. Allahu i Lartësuar e sprovoi qysh në fazat e para të formimit dhe të edukimit të tij dhe ai e përballoi këtë sprovë me durim.

Djaloshi ankohet tek murgu, jo sepse dëshiron të kthehet mbrapsht, por për faktin se ai po has në një pengesë, që po e vështirëson vazhdimësinë e tij në rrugën që ka nisur. Duke dëgjuar fjalët e djaloshit, murgut i del për detyrë që të gjejë një zgjidhje, në mënyrë që djaloshi të ndihet më rehat:

“Nëse ke frikë nga magjistari thuaji: më vonuan ata të familjes dhe nëse ke frikë nga ata të familjes, thuaji: më vonoi magjistari”.

Nga fjalët e murgut vërejmë, se ai gjeti një zgjidhje që i shkonte shumë për shtat gjendjes, në të cilën ndodhej djaloshi. Ai i dha leje djaloshit që të gënjente, sepse gënjeshtra lejohet vetëm në tre raste, ashtu siç thotë Profeti (a.s): “Gënjeshtra nuk lejohet vetëm se në tre raste: Fjalët që burri ia thotë gruas që ajo të kënaqet, gënjeshtra gjatë luftës dhe gënjeshtra për të pajtuar dy njerëz.”[8] Murgu e konsideronte gjendjen e vet dhe të djaloshit në një situatë lufte me shoqërinë ku ata të dy jetonin, prandaj edhe e lejoi gënjeshtrën. Lejimi i gënjeshtrës në këtë situatë, nuk do të thotë se gënjeshtra lejohet në çdo rast, por ajo lejohet në rrethana të veçanta.

Dëshmia më e qartë për të vërtetuar se gënjeshtra lejohet në rast lufte, është veprimi i Nuajm ibnu Mes’udit në luftën e Ah’zabit që shkon tek Profeti (a.s) dhe i thotë: O i Dërguar i Allahut! Unë jamë bërë mysliman dhe njerëzit e poullit tim nuk e dinë. Më urdhëro të bëj çfarë të duash! Profeti (a.s) i tha: “Ti je një njeri i vetëm, por megjithatë shmangi ata prej nesh aq sa të kesh mundësi, sepse lufta është dredhi.”[9]

Më pas ai  vajti tek Benu Kurejdhët - në kohën e xhahilijetit shoqërohej mirë me ta - dhe kur e pranuan, tha: "Ju e dini se sa ju dua dhe ju çmoj dhe sa marrëdhënie të mira kam me ju" Ata u përgjigjën: "Ashtu është, e dimë këtë." Ai vazhdoi: "Kurejshët nuk janë si ju dhe nuk mendojnë ashtu siç mendoni ju. Ju jeni në vendin tuaj, në shtëpitë tuaja, me fëmijët tuaj, me gratë dhe farefisin tuaj. Posedoni çifligjet tuaja dhe për ju nuk është e mundur të shpërnguleni prej këtu e të gjeni tjetër vendbanim. Edhe ju e dini se kurejshët dhe gatafanët kanë ardhur të luftojnë kundër Muhammedit dhe shokëve të tij. Ju jeni duke i përkrahur ata dhe po i ndihmoni kundër tyre. Vendi i tyre, pasuritë, gratë dhe fëmijët janë të sigurt e nuk janë të rrezikuar - larg nga Muha­mmedi. Nëse u jepet rasti, kurejshët dhe gatafanët do ta mundin atë, e nëse jo, ata do të kthehen në vendet e tyre, ndërsa ju do të mbeteni të vetëm kundër Muhamedit".

Ata britën: "E çka duhet të bëjmë, o Nu'ajm?"

Ai u përgjigj: "Mos luftoni së bashku me ta, përderisa nuk ua japin disa njerëz si garanci (që të jenë pengjEt tuaj).

Ata thanë: "Na dhe një ide të mirë".

Pastaj Nu'ajmi u largua prej tyre dhe vajti tek kurejshitët e u tha:

"Ju e dini mirë se unë jam miku i juaj, ndaj dëshiroj t'ju këshilloj." Ata thanë: "Fol". Ai vijoi: "Hebrenjtë janë penduar për shkeljen e fjalës së dhënë dhe marrëveshjes me Muhammedin dhe shokët e tij. Ndaj e kanë informuar Muhammedin, se do të marrin disa njerëz prej jush e do t'ia dërgojnë atij si pengje, pastaj do t'i ndihmojnë kundër jush. Nëse rastësisht kërkojnë pengje prej jush, assesi mos ua jepni".

Mandej vajti tek gatafanët e u tha të njëjtën gjë edhe atyre.

Të shtunën në mbrëmje në muajin Shevval të vitit 5 h, kurejshitët u dërguan hebrenjve një mesazh me këtë përmbajtje: "Ne nuk gjen­demi në tokën tonë, ndaj do të na pësojnë devetë dhe kuajt e do të varfërohemi. Ngrihuni që të luftojmë së bashku kundër Muhammedit".

Hebrenjtë u përgjigjën se është ditë e shtunë, e thanë: "Ju e dini se çka u ka ndodhur atyre hebrenjve të mëparshëm, që kanë punuar të shtunën. Përveç kësaj, edhe pasi të kalojë e shtuna, ne nuk do të luf­tojmë së bashku me ju, gjersa të na dërgoni njerëzit tuaj, të cilët do të na shërbejnë si garanci për më vonë (pengje)". Kur kurejshitët dhe gatafanët e dëgjuan këtë, thanë: "Zoti të dhashtë, o Nu'ajm, që na këshillove kaq mirë! Të vërtetën e ke thënë". Ata u dërguan përgjigjen hebrenjve: "Pasha Zotin, ne nuk do t'ua dërgojmë askënd, por u bie më mirë të na bashkoheni në luftë kundër Muhammedit a.s.!" Atëherë Benu Kurejdhët thanë: "Nu'ajmi na e ka thanë të vërtetën!" Pastaj u përgatitën dhe u përleshën njëri - tjetrin. Kështu shpërtheu përçarja mes heb­renjve dhe idhujtarëve.

Tani, le të kthehemi përsëri tek historia e djaloshit, që më së fundmi do ta gjejnte atë që i mungonte:

“Duke vazhduar në këtë gjendje, një ditë ai pa një kafshë që i kishte zënë rrugën njerëzve. Ai tha me vete: Sot do ta mësoj se kush është më i mirë; magjistari apo murgu? Mori një gur dhe u lut: O Allah! Nëse çështja e murgut është më e dashur tek Ti sesa çështja e magjistarit, vrite këtë kafshë që njerëzit të mund të kalojnë. Pastaj e goditi me gurë kafshën, e vrau dhe njerëzit kaluan”.

Më në fund ora e të vërtetës mbërriti. Në këtë pjesë të ngjarjes zbulojmë, se djaloshi nuk ishte i qetë që merrte mësime nga murgu dhe magjistari në të njëjtën kohë. Djaloshi mund të vazhdonte të merrte mësime në të njëjtën kohë nga të dy, por  diçka e brente nga përbrenda. Duket qartë se fjalët e murgut kishin ndikuar shumë në zemrën e tij.

Duke u nisur nga kjo, arrijmë të kuptojmë se myslimani i cili gjendet përballë një realiteti shfrenues në të gjitha parametrat e tij, duhet që të pozicionohet aty ku i takon të pozicionohet, tamam siç u pozicionua djaloshi.

Ndenja që e brente djaloshin nga përbrenda nuk kishte të bënte me faktin, se murgu dhe magjistari gëzonin të njëjtën pozitë tek djaloshi dhe se ai dëshironte të gjente prehje tek njëri prej të dyve. Por ai dëshironte që nëpërmjet realitetit të bindej plotësisht për fjalët e sinqerta të murgut. Prandaj edhe ai lutet: “O Allah! Nëse çështja e murgut është më e dashur tek Ti sesa çështja e magjistarit” Duke përmendur murgun përpara magjistarit, kuptojmë se ai ka një dëshirë të zjarrtë që të krijojë një lidhje të ngushtë me murgun. Jo vetëm kaq, por edhe lutet me fjalën “O Allah!” nuk ka asnjë lloj dyshimi që këtë e ka mësuar nga murgu. Kështu pra, parimet e fesë që djaloshi i kishte mësuar nga murgu, ishin ngulitur thellë në zemër dhe e kishin përfshirë tërë qënien e tij.

Duke përzgjedhur vrasjen  e kafshës që u kishte zënë rrugën njerëzve, djaloshi ka bërë zgjedhjen më të mirë për të arritur për tek e vërteta. 

Zënia e rrugës nga kafsha në këndvështrimin e djaloshit do të simbolizonte çdo zullumqar, i cili do të përpiqej që t’i pengonte njerëzit për të ndjekur rrugën e drejtë. Prandaj, ai merr një gur që të jetë shkak i përcaktimit të Allahut, që të mund të vriste kafshën. E lut Allahun, pasiqë përdor një shkak, që ta vrasë kafshën, për t’u bindur se çështja e murgut është më e dashur tek Ai se çështja e magjistarit. Nga goditja me gur kafsha ngordhi dhe njerëzit e kaluan rrugën. Ky është momenti vendimtar, ku e drejta del plotësisht në shesh dhe djaloshi bindet plotësisht, se murgu është në rrugë të drejtë.

“Më pas, shkoi tek murgu dhe i tregoi se çfarë kishte ndodhur. Murgu i tha: Biri im! Sot ti je më i mirë se unë dhe shoh se ti ke arritur në një shkallë të lartë. Ti do të sprovohesh. Kur të sprovohesh mos i trego askujt për mua”.

Është mëse normale që pas kësaj ndodhie, djaloshi të niset me nxitim për t’i treguar mësuesit të tij se çfarë kishte ndodhur dhe për të dëgjuar opinionin e tij.

Murgu i thotë: “Biri im! Sot ti je më i mirë se unë” Këto fjalë të murgut përcjellin një mesazh shumë të rëndësishëm në fushën e thirrjes Islame. Murgu nuk ndihet ngushtë që të pranojë se djaloshi, të cilin e ka edukuar vetë ai, është më i mirë dhe në një shkallë më të lartë. E pse të ndihet ngushtë, kur ai çdo gjë e ka bërë për hir të Allahut të Lartësuar?! Ai nuk i dha mësime djaloshit që të njihet si mësues, apo që të ishte vetë i parë. Ai nuk e mendoi kurrsesi një gjë të tillë. Përkundrazi ai i hapi rrugën atij që mendoi se mund ta përcillte mesazhin tek të tjerët më mirë se vetë ai. Duke parë moshën e vogël të djaloshit dhe kohën e shkurtër që ai kishte qëndruar me murgun për të marrë mësime, arrijmë të kuptojmë se sa drejt e ka kuptuar murgu çështjen e thirrjes, sepse thirrja nuk mbështet tek mosha e njeriut, por tek besimi, efikasiteti dhe ndikimi i thirrësit.

Përveç faktit që murgu e pranon, se djaloshi tashmë është më i mirë se ai, tek fjalët e murgut vërejmë edhe anën emocionale, lidhjen e ngushtë që ishte krjiuar mes murgut dhe djaloshit. Murgu i drejtohet djaloshit me dashurinë  e një babai për të birin, duke i thënë me përkëdheli: “Biri im!” Duke parë lidhjen e ngushtë që është krijuar mes murgut dhe djaloshit, dalim në përfundimin se sado që thirrësit të punojnë në fushën e thirrjes, tek ta duhet të mbizotërojë fryma e dashurisë me njëri-tjetrin.

Pas sinqeritetit dhe dashurisë murgu e orienton djaloshin drejt. Duke i përmendur shkallën e lartë që djaloshi kishte arritur, nuk i lë pa përmendur edhe përgjegjësinë e tij në ditët në vazhdim për shkak të pozitës që gëzon. Me këtë orientim të saktë, murgu e mbron djaloshin nga vetëkënaqësia duke i thënë: “Ti do të sprovohesh”

“Kur të sprovohesh mos i trego askujt për mua”.

Në fjalët e fundit, me të cilat murgu i drejtohet djaloshit, me të drejtë mund të lindë një pyetje: Mos vallë murgu kishte frikë për veten, nëse djaloshi do të tregonte për të? Kjo as që mund të mendohet, sepse më vonë murgu do t’i japë edhe mësimin e fundit djaloshit, kur mbreti urdhëron që të çahet më dysh me sharrë. “Mos i trego askujt për mua” do të thotë, se në etapën në të cilën jemi, thirrja ka nevojë për fshehtësi dhe jo publikim.

Në përgjithësi, metoda më efikase e thirrjes është ajo që bëhet haptazi dhe publikisht, por në rrethana dhe kushte jo të favorshme thirrësi është i detyruar që të përdorë metodën e fshehtësisë. Megjithatë etapa e fshehtësisë i jep thirrësit mundësinë për të grumbulluar të gjithë forcën dhe energjinë e duhur për të ardhmen.

Në aspektin historik etapa e fshehtësisë ka qenë thelbësore qysh në hapat e para të thirrjes. Një fakt të tillë e pohon Nuhu (a.s), I Dërguari i parë në Tokë, duke thënë: Pastaj i thirra me zë të lartë. Më pas ua shpalla edhe botërisht, edhe fshehurazi[10].

Më vonë, duke ndjekur rrjedhën e historisë, lindja e Profetit Musa (a.s) u mbajt e fshehtë, sepse Faraoni kishte urdhëruar që të vriteshin të gjithë meshkujt që lindnin nga Benu Israilët.

Më vonë kur Profeti Musa (a.s) do ta ftonte Faraonin që të besonte tek Allahu, megjithëse Faraoni refuzoi, brenda familjes së tij besuan dy persona, por ata e mbajtën të fshehur besimin e tyre.

Personi i parë ishte: Por një njeri besimtar, nga të afërmit e Faraonit, i cili e fshihte besimin e vet, tha: Vallë, a do të vrisni një njeri vetëm se thotë Allahu është Zoti im?!”[11]

Ndërsa personi i dytë: Ndërsa për ata që besojnë, Allahu ka dhënë si shembull gruan e Faraonit, kur ajo tha: O Zoti im! Ndërtomë një banesë tek Ti në Xhenet, më shpëto nga Faraoni dhe veprat e tij dhe më shpëto nga populli keqbërës.”[12] Këtë lutje ajo e ka bërë fshehtas bashkëshortit të saj.

Po ashtu edhe Profeti (a.s) për tre vjet rrjesht e mbajti të fshehur thirrjen, derisa zbrit ajeti kuranor: Paralajmëroje farefisin tënd më të afërm.”[13]

“Djaloshi filloi të shëronte ata që kishin lindur të verbër, ata që ishin të sëmurë me lebrozë dhe të sëmurë të tjerë”.

Sapo djaloshi dëgjoi këshillat e mësuesit të tij, e kuptoi mirë rolin e tij, duke startuar misionin e tij. Tashmë ai i shërben shoqërisë me atë gjë që di të bëjë më mirë. Tashmë, me dhuntinë që i ka dhënë Allahu i Lartësuar, ai është dobiprurës i shoqërisë ku jeton. Me shërimin e të verbërve dhe të sëmurëve me lebrozë ai afrohet më shumë tek njerëzit dhe krijon raporte të ngushta me ta. Kështu pra, duke kryer misionin e tij fisnik ai bëhet shkak për udhëzimin e një populli në rrugën e drejtë. Ky ka qenë misioni i të gjithë profetëve të Allahut. Shembulli më i gjallë për këtë është shembulli i Profetit Isa (a.s), i cili shëronte të verbërit, të sëmurët me lebrozë dhe ringjallte të vdekurit me lejen e Allahut të Lartësuar. Deveja, që ishte mrekullia që Allahu i Lartësuar ia kishte dhënë Profetit Salih (a.s), furnizonte me qumësht popullin e Themudit. Ndërsa shkopi i Profetit Musa (a.s) ishte shumëfunksional. Me lejen e Allahut ai u shndërrua në gjarpër si argument për profetësinë e Musait (a.s) përpara Faraonit. Me lejen e Allahut, shkopi e çau detin më dysh që të kalonin Benu Israilët dhe po me lejen e Allahut, Profeti Musa (a.s) goditi me shkop shkëmbin, nga i cili rrodhën dymbjëdhjetë burime për furnizmin me ujë të dymbëdhjetë fiseve të Benu Israilëve.

Kështu pra, mrekullitë që Allahu ia dha profetëve, nuk ishin vetëm thjesht diçka përtej mundësive njerëzore, por më tepër se kaq mrekullitë janë dobiprurëse për shoqëritë e ndryshme. Nga kjo gjë, thirrësit duhet ta dinë mjaft mirë, se vetëm fjalët e bukura nuk mjaftojnë, nëse ata nuk janë dobiprurës për shoqëritë e tyre. Duke qenë dobiprurës, thirrësi është më pranë dhe më afër njerëzve.

Kështu pra, duke shëruar të verbërit, të sëmurët me lebrozë dhe të sëmurë të tjerë me lejen e Allahut, djaloshi formon një mjedis të ri në mesin e shoqërisë, ku magjia mbizotëronte arsyet e njerëzve. Ndikimi i djaloshit në mesin e shoqërisë është i drejtpërdrejtë. Ai dita-ditës po fitonte më shumë terren, ndërsa ndikimi i magjisë dita-ditës po humbiste terren.

Deri në çastin që po flasim mbreti nuk di gjë. Në të vërtetë kjo është mjaft e habitshme, sepse djaloshi nuk ishte larg, por brenda kufinjve të mbretërisë. Jo vetëm kaq, por veprimtaria e tij ishte haptazi dhe mjaft e shtrirë. Mirëpo Vullneti i Allahut ishte që mbreti ta merrte vesh lajmin e djaloshit nëpërmjet oborrtarit të tij dhe vetëm atëherë kur thirrja kishte marrë formë dhe ishte fuqizuar.

“Një oborrtar i mbretit që ishte i verbër dëgjoi për të, shkoi tek ai me shumë dhurata dhe i tha: Nëse ti më shëron, çfarë kam këtu janë të gjitha për ty”.

 Ai që shëron është Allahu – iu përgjigj djaloshi, ndërsa përsa i përket ofertës bujare të oborrtarit ai e anashkalon dhe as që ia hedh sytë, duke kërkuar prej tij që të besojë tek Allahu. Këtu është pika kulminante e takimit mes djaloshit dhe oborrtarit. Shërimi i oborrtarit nuk varet nga djaloshi, por nga besimi i tij tek Allahu. Në vend të dhuratave djaloshi kërkon si këmbim besimin e oborrtarit. Përfitimi material që është mjaft i vlerësueshëm tek njerëzit, në këtë rast nuk kryen asnjë funksion. Situata është në dorën e djaloshit,  cili kërkon prej oborrtarit atë që është më e vlefshme se dhuratat.

Djaloshi jo vetëm që i bën një të mirë oborrtarit, por duke i thënë atij “Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar” dëshmon për besimin e tij tek Allahu. Kjo do të thotë se: nëse shërbimi që i bëhet njerëzve shoqërohet edhe me besimin, atëherë besimi do të ketë një vlerësim maksimal tek njerëzit. Ndryshe është kur njeriu i shërben njerëzve dhe ndryshe është kur i shërben atyre, duke dëshmuar për besimin e tij. Shembulli më i mirë për këtë është rasti, kur një njeri shkon tek Profeti (a.s) dhe kërkon prej tij që t’i japë pasuri. Profeti (a.s) i ofron atij një luginë plot me deve. Njeriu e merr me vete këtë pasuri të madhe dhe shkon tek fisi i tij. Kur afrohet pranë tyre, u thotë: “O njerëz! Bëhuni myslimanë, sepse unë po vij nga një njeri që nuk ka frikë nga varfëria”. Pasuria që Profeti (a.s) i dha këtij njeriu, ishte motivi kryesor i pranimit të fesë të këtij njeriu dhe thirrja që ai i bëri popullit të tij. Në fakt, metoda që zgjodhi Profeti (a.s), që ky njeri të pranonte Islamin, ishte zgjidhja e problemit të varfërisë. Prandaj nuk iu frikësua varfërisë (e si mund të kishte frikë, kur Furnizuesi është Allahu i Lartësuar?!) duke i dhënë këtij njeriu një luginë plot me deve. Metoda që përdori Profeti (a.s) ishte mjaft efikase, sepse ndikimi i saj në zemrën e këtij njeriu pati ndikim të menjëhershëm.

Djaloshi i thotë oborrtarit: “Nëse ti beson tek Allahu i Lartësuar, do t’i lutem Atij që të të shërojë” Në këtë rast, djaloshi përpara se ta shërojë, e thërret atë që të besojë tek Allahu. Djaloshi e shfrytëzon në maksimum këtë rast, sespe kur njeriu është në nevojë, është më pranë Allahut të Lartësuar. Po kështu, pati vepruar edhe Profeti Jusuf (a.s) shumë kohë më parë me dy shokët e burgut. Ai i thirri të besojnë tek Allahu, përpara se t’u komentonte ëndrrën. Allahu i Lartësuar thotë: Jusufi tha: Sa herë që t’ju vijë  ndonjë ushqim (në ëndërr) si risk për ju, unë do t ‘ju lajmëroj se çfarë kuptimi ka, para se të bëhet realitet. Kjo është prej diturive që m’i ka mësuar Zoti im. Unë e kam flakur fenë e njerëzve që nuk besojnë Allahun e që mohojnë jetën tjetër. Unë besoj fenë e të parëve të mi – Ibrahimit, Is’hakut dhe Jakubit. Ne, kurrë nuk mund t’i shoqërojmë Allahut ndonjë gjë (në adhurim). Kjo është dhuntia e Allahut ndaj nesh dhe njerëzve të tjerë, ndonëse shumica e njerëzve nuk janë mirënjohës. O shokët e mi të burgut! A janë më mirë një mori zotash të ndryshëm apo Allahu, i Vetmi, Ngadhnjimtari?! Ata që ju i adhuroni në vend të Allahut, janë vetëm emra, të cilët i keni vënë ju dhe të parët tuaj, pa pasur prej Tij asnjë argument. Vendimi i përket vetëm Allahut, Ai ka urdhëruar që të adhuroni vetëm Atë. Kjo është e vetmja fe e vërtetë, por shumica e njerëzve nuk e di. O shokët e mi të burgut! Njëri prej jush do t’i shërbejë verë pronarit të vet, kurse tjetri do të kryqëzohet e shpendët do të hanë prej kokës së tij. Kështu është caktuar kjo për të cilën pyetët ju[14]. Kështu pra, Profeti Jusuf (a.s) u foli shokëve të burgut për besimin në rastin më të volitshëm, kur ata kishin shumë dëshirë që të dinin komentimin e ëndrrës që kishte parë secili prej tyre. Ky është çasti më i volitshëm i ndikimit tek njerëzit. Këtë gjë e bëri Profeti (a.s), po ashtu edhe djaloshi me oborrtarin e mbretit.

“Ai besoi tek Allahu i Lartësuar, e Allahu e shëroi”

Me thjeshtësinë më të madhe, oborrtari i mbretit besoi tek Allahu i Lartësuar, sepse besimi është fshehur në zemrën e njeriut. Ajo që mungon, është shfrytëzimi i metodës efikase, që thirrësi duhet të përdorë me njerëzit, që të zbulojë atë që është fshehur me lejen e Allahut të Lartësuar.

Nëse oborrtari i mbretit beson kaq lehtësisht tek Allahu i Lartësuar, mbretëresa e Shebës do të besojë akoma më lehtë se rasti i oborrtarit të mbretit. Profeti Sulejman (a.s) e vë dy herë në provë mbretëreshën e Shebës:

Në provën e parë: për të provuar intelektin e saj në lidhje me fronin e saj, që ia kishte marrë, ai e pyet: “A ky është froni yt?” “Duket sikur të ishte ai”, - përgjigjet ajo. Përgjigja e saj ishte mjaft e zgjuar, sepse ajo nuk mund të thotë se ai është froni i saj, sepse froni kishte pësuar ndryshime, por as nuk mund të mohonte se ai ishte froni i saj, sepse në të vërtetë ai ishte froni i saj.

Në provën e dytë: për t’ia heqë kryelartësinë që kishte ajo. Asaj i thanë të hynte në pallat. Kur e pa atë, ajo kujtoi se ishte ujë i thellë dhe përvoli fustanin te këmbët. Sulejmani i tha: Ky pallat është i shtruar me xhama. Ajo tha: O Zoti im, me të vërtetë unë e paskam dëmtuar veten dhe tani bashkë me Sulejmanin i dorëzohem Allahut, Zotit të botëve.”[15] Pra, mbretëresha e Shebës pranon t’i dorëzohet Allahut nëpërmjet zgjuarsisë dhe largimit të kryelartësisë.

Nëpërmjet shembullit të djaloshit, Profetit Muhamed, Jusuf dhe Sulejman (a.s) thirrësi duhet ta kuptojë mirë, se shfrytëzimi i metodave efikase me njerëzit i jep vlerë dhe shpirt thirrjes së tij.

Ajo që vërejmë tek kjo ngjarje është fakti, se djaloshi në lidhje me thirrjen thotë vetëm tre shprehje:

 “Në të vërtetë, Ai që shëron është Allahu i Lartësuar” Me këto fjalë iu drejtua oborrtarit, i cili kërkoi prej tij që ta shëronte. Po ashtu me këto fjalë i drejtohet edhe mbretit, i cili mendonte se djaloshi i shëronte njerëzit nëpërmjet magjisë.

“Allahu i Lartësuar më shpëtoi prej tyre” Me këto fjalë djaloshi i përgjigjet mbretit, kur Allahu e shpëtoi nga ushtarët e mbretit, që dëshironin ta hidhnin nga mali në herën e parë, dhe herën e dytë kur dëshironin ta mbytnin në det.

“dhe thuaj: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi” Me këto fjalë djaloshi i drejtohet mbretit, për t’i treguar mënyrën se si mund ta vrasë mbreti atë.

Këto tre shprehje ecin në një linjë të vetme, që është pohimi i besimit nëpërmjet realitetit. Allahu është Shëruesi, Allahu është Shpëtuesi, Allahu është ai që jep jetën dhe e merr atë. Këto janë tre fakte të vërteta të padiskutueshme, që askush nuk mund t’i kundërshtojë.

Duke vënë re me kujdes lëvizjet e djaloshit, vërejmë se ai nuk i thotë oborrtarit “Mos i trego askujt për mua” ashtu siç i tha murgu atij. Djaloshi veproi në këtë mënyrë, sepse ai kalon nga etapa e fshehjes në etapën e publikimit të hapur.

Kalimi nga thirrja e fshehtë në atë të hapur, na fton që të bëjmë një analizë rreth dy etapave në katër aspekte:

1- Forma e kontaktit.

2- Struktura organizative

3- Mënyra e lëvizjes

4- Krijimi i hapësirave dhe mundësive.

 

Në etapën e fshehtësisë kontakti ka qenë individual ndërmjet djaloshit dhe murgut, ndërsa në etapën e publikimit kontakti ka qenë në rang shoqërie, ku përmendim kontaktin e djaloshit me oborrtarin e mbretit, i cili kishte dëgjuar për shërimet e djaloshit.

Përsa i përket strukturës organizative, secili prej tyre, murgut dhe djaloshi, kanë ftuar sipas mundësisë së tyre. Murgu nuk bën thirrje të hapur, sepse nuk ka mundësi dhe thirrja e tij nuk ka ndonjë ndikim të madh tek njerëzit. Ndryshe është çështja e djaloshit, që bën thirrje haptazi. Nëse thirrja e tij do të ishte e fshehtë, atëherë ajo do ta humbiste ndikimin e saj.

Prandaj murgu vendos një kufi ndërmjet thirrjes së fshehtë dhe asaj të hapur, duke i thënë djaloshit: “mos i trego askujt për mua”. Kufiri që murgu i vendosi djaloshit, është i ngjashëm me kufirin që Profeti (a.s) i vendosi Ebu Dher El Gifarit, kur ai pranoi fenë Islame, duke i thënë: “Mos fol derisa Allahu të na ndihmojë” Profeti (a.s) i drejtohet atij me këto fjalë, sepse thirrja islame akoma ishte në një pozitë të dobët dhe thirrja bëhej fshehtas në shtëpinë e Erkam ibnu Erkamit. Mirëpo Ebu Dher El Gifari nuk u përmbajt, por shkoi tek Qabja dhe tha më zë të lartë: “Dëshmoj se nuk zot tjetër që e meriton të adhurohet përveç Allahut dhe se Muhamedi është rob dhe i dërguar i Allahut”. Idhujtarët u ngritën dhe e rrahën për vdekje. Megjithëse Ebu Dher El Gifari u rrah për vdekje, Profeti (a.s) nuk e ndihmoi atë, por e la që t’i bënte vetë ballë këtij problemi, sepse thirrja nuk mund të rrezikonte, përderisa nuk kishte ardhur koha për të qenë e hapur.

Ndërsa përsa i përket mënyrës së lëvizjes, në etapën e fshehtësisë ajo ka qenë e kufizuar, pikërisht atëherë kur djaloshi, rrugës për tek magjistari më parë shkonte tek murgu. E ngjashme me këtë është rasti, kur Profeti (a.s) shkonte tek shtëpia e Erkamit në Meke, në etapën e fshehtësisë. Kushdo që pranonte fenë islame, shkonte fshehurazi tek shtëpia e Erkamit për t’u takuar me Profetin (a.s)

Ndërsa në etapën e publikimit djaloshi lëvizte lirisht tek njerëzit, duke i shëruar të verbërit, të sëmurët me lebrozë dhe të sëmurë të tjerë. Të njëjtën gjë bëri edhe Profeti (a.s), pasi shkoi në Medine.

Në lidhje me krijimin e hapësirave dhe mundësive vërejmë hapësirën e madhe që i ishte krijuar djaloshit, kur shëronte të sëmurët. Në të njëjtën kohë, ai kishte mundësi që të përballej edhe me mbretin zullumqar, sepse ishte i bindur që mbreti nuk kishte mundësi që ta vriste.

Pas krahasimit ndërmjet dy etapave, le t’i kthehemi përsëri ngjarjes. Oborrtari shkon tek mbreti dhe ulet në vendin e tij të zakonshëm. Kur mbreti vërejti se atij i ishte kthyer shikimi, e pyeti:

“Kush ta ktheu shikimin? Zoti im – u përgjigj ai. A ke ndonjë zot tjetër përveç meje – i tha mbreti? Zoti im dhe Zoti yt është Allahu”, - ia ktheu oborrtari.

Nuk ka gjë më të shëmtuar dhe më të paskrupullt, sesa kur njeriu pretendon se është zot! Duke analizuar këtë dukuri kaq të shëmtuar, vërejmë se Kurani Famëlartë ka folur për Faraonin dhe Nemrudin, të cilët kanë pretenduar se kanë qenë zotër. Mbreti zullumqar dhe Faraoni bashkë me Nemrudin kanë dy emërues të përbashkët: 1. E kanë mohuar Allahun, 2. Kanë qenë mbretër.

Në fillim ata kanë mohuar ekzistencën e Allahut dhe pastaj, duke qenë se kanë qenë mbretër, kanë kujtuar se çdo gjë që ndodh, duhet të ndodhë me lejen e tyre. Askush prej njerëzve nuk ka mundësi që ta thyejë urdhrin e tij, e kështu me rradhë. Faraoni me arrogancën më të madhe i drejtohej njerëzve, duke u thënë : “Unë ju tregoj vetëm atë që shoh dhe ju udhëzoj vetëm në rrugën e drejtë. O Populli im! Vallë, a nuk më përket mua sundimi i Egjiptit dhe i këtyre lumenjve që rrjedhin pranë meje? A nuk e shihni? O Pari! Unë nuk e di që për ju ka një zot tjetër përveç Meje. Unë jam zoti juaj më i lartë”.

Por, besimtari i vërtetë nuk ia vë veshin fjalëve të këtyre mohuesve. Ai përballet me ta drejtpërdrejt dhe nuk ka frikë prej tyre. Prandaj, vërejmë se oborrtari shumë shkurt dhe qartë i thotë mbretit: Zoti im dhe Zoti yt është Allahu”. Tek fjalët e oborrtarit vërejmë mohimin që ai i bën hyjnitetit të mbretit, duke e bërë atë të barabartë me të gjithë njerëzit e tjerë. Këto fjalë, me të cilat oborrtari iu drejtua mbretit, dëshmojnë për forcën e besimit të tij. Kur besimi rrënjoset në zemrën e besimtarit, nuk ka forcë që ta ndalë. Kur magjistarët e Faraonit panë, se e vërteta doli në shesh, që të gjithë pa përjashtim besuan tek Allahu. Faraoni i kërcënoi, se do t’ua priste duart dhe këmbët e do t’i varte në trungjet e pemëve. Kërcënimi i Faraonit, nuk i trembi ata. Me besimin e rrënjosur në zemër, të gjithë njëzëri thanë: Gjyko si të duash; ti gjykon vetëm në jetën e kësaj bote! Ne besojmë në Zotin tonë, që të na i falë gabimet dhe magjitë, për të cilat na ke detyruar ti. Allahu është më i Miri dhe më i Përjetshmi.”[16]

Edhe mbreti zullumqar kështu veproi me oborrtarin e tij, por në fillim, përpara se ta vriste, e torturoi që të tregonte se kush fshihej pas tij. Nga torturat e shumta, oborrtari tregoi për djaloshin.

“Djaloshin e sollën tek mbreti. Ai i tha: Biri im! Ke arritur deri në atë gradë të magjisë, saqë shëron të verbërit, të sëmurët me lebrozë dhe shëron e shëron”.

Mbreti zullumqar i drejtohet djaloshit me dinakëri, duke i thënë “Biri im” Pas kësaj dinakërie tenton që mrekullitë që djaloshi i kryente, t’ia atribojë magjisë. Kështu veprojnë ata, të cilët nuk duan të njohin të vërtetën. Ata e komentojnë të vërtetën sipas asaj që ju shkon atyre për shtat. Kur magjistarët e Faraonit besuan, Faraoni nuk deshi që ta pranonte këtë të vërtetë, prandaj u tha: “Ai (Musai) është magjistari juaj i madh, që ua mësoi juve magjinë”. Ose kur Musai i foli Faraonit për të vërtetat e padiskutueshme, ai i drejtohet të pranishmëve me fjalët: “Lajmësi që është dërguar tek ju qenka budalla”. Të njëjtën gjë bënë edhe idhujtarët e Mekes me Profetin (a.s), kur shpifën ndaj tij duke thënë: “Ai është një i çmendur i mësuar nga të tjerët”.

Duke vërejtur me kujdes interpretimin, që jobesimtarët i bëjnë të vërtetës sipas asaj që atyre ju shkon për shtat, vërejmë se interpretimi i tyre zë vend tek masa e gjerë e njerëzve. Mbreti e interpreton mrekullinë e djaloshit si magji, sepse kjo është më e pranueshme tek njerëzit. Prandaj nuk është ndonjë çudi e madhe, kur dëgjojmë se paria e Kurejshëve mblidhen për të diskutuar, se çfarë nofke t’i vënë Profetit (a.s), duke pasur parasysh, që ajo të jetë e pranueshme tek masa e gjerë e popullit. Ata menduan t’i vendosnin nofkën e fallxhorit, apo të një njeriu të çmendur, apo magjistar, apo poet. Mirëpo asnjëra prej tyre nuk përshtatej me realitetin. Ata u menduan gjatë derisa arritën në përfundimin, se nofka më e përafërt ishte, që ta quanin poet.

 Mirëpo dredhia që kishte menduar mbreti dështon. Kështu që ai e merr djaloshin dhe e torturon, derisa ai tregon për murgun

Djaloshi nuk është tradhtar e as spiun. Ajo që mund të themi në këtë kontekst është fakti, se kapaciteti i njeriut ka një kufi. Ky është një fakt, që duhet ta pranojmë. Nuk ka asnjë lloj dyshimi, që djaloshi nuk i tregon mbretit për murgun qysh në herën e parë. Torturat u shtuan aq shumë, saqë më në fund kapacitetit të njeriut i erdhi fundi dhe djaloshi me keqardhjen më të madhe do të tregojë për vendodhjen e murgut.

“Murgun e sollën tek mbreti dhe i thanë: “Hiq dorë nga feja jote”!, mirëpo ai refuzoi. Më pas, mbreti kërkoi një sharrë, të cilën e vendosën në mes të kokës së tij dhe e çanë më dysh. Më pas, sollën oborrtarin e mbretit dhe i thanë: “Hiq dorë nga feja jote”! Mirëpo edhe ai ai refuzoi. Më pas, e vendosën sharrën në mes të kokës së tij dhe e ndanë më dysh”.

Habab ibnul Eret, i cili ishte prej njerëzve të shtypur e të pambrojtur në Meke, për shkak të torturave të mëdha që sa vinin e bëheshin më të padurueshme, shkon tek Profeti (a.s) për t’i kërkuar ndihmë. Profeti (a.s) i thotë: “Tek besimtarët që kanë qenë përpara jush, merrej njeriu, i hapej një gropë në tokë dhe e vvendosnin në të. Më pas merrnin sharrën, ia vendosnin në kokë dhe e ndanin në dy pjesë, pastaj ia rripnin mishin dhe lëkurën e tij me krehër hekuri, por kjo nuk e largonte atë nga feja e tij. Për Allahun! Allahu do ta plotësojë këtë fe, saqë kalorësi do të udhëtojë nga San’aja deri në Hadramout, duke mos iu frikësuar askujt përveç Allahut apo ujkut për kopenë e tij. Por ju nxitoheni.”[17] Kur Profeti (a.s) i tregon Hababit për këtë torturë çnjerëzore, kishte për qëllim murgun dhe oborrtarin  e mbretit.

Këto lloj formash dhe tortura çnjerëzore përdorin zullumqarët me besimtarët. Nuk ka dialog e as gjygj, por  torturë e vrasje. Kjo do të thotë, se mbreti nuk ka asnjë parim tjetër përveç torturës dhe vrasjes. Në fillim, vërejmë se mbreti kërkon prej murgut dhe oborrtarit që të heqin dorë nga feja e tyre, përpara se t’i vrasë. Nëse ata do të kishin pranuar të hiqnin dorë, atëherë ata do t’i jepnin një goditje të rëndë thirrjes. Por nëse do të rezistonin, ashtu siç edhe bënë, atëherë thirrja do të ishte akoma gjallë.

Gjatë gjithë kohës që kishte qëndruar me djaloshin, murgu i kishte dhënë atij shumë mësime, që në njëfarë mënyre kanë qenë teorike. Ndërsa tani kishte ardhur koha, që djaloshi të merrte nga murgu mësimin e fundit, atë praktik. Vrasja e murgut do të ishte mësimi i fundit për djaloshin, që të do të linte gjurmë të thella në mendjen e tij, për të vazhduar pa asnjë mëdyshje rrugën që kishte nisur.

“Më pas, sollën djaloshin dhe i thanë: “Hiq dorë nga feja jote”! Mirëpo ai refuzoi. Më pas, mbreti ia dorëzoi atë disa prej njerëzve të tij dhe u tha: “Shkoni bashkë me të në filan mal dhe ngjituni. Kur të arrini në majë kërkoni prej tij që të heqë dorë nga feja e tij, në të kundërt hidheni poshtë”! Ata shkuan bashkë me të dhe u ngjitën në mal. Djaloshi u lut: “O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh”! Mali u drodh dhe të gjithë ranë poshtë”.

Në këtë kontekst vërejmë dëshirën e madhe të mbretit, që djaloshi të heqë dorë nga feja e tij, sepse vdekja e djaloshit do t’i sillte telashe mbretit, ngaqë ai (djaloshi) ishte i njohur në mesin e njerëzve, si një njeri që ishte në shërbim të tyre.

Kjo ka të bëjë me njërin aspekt. Në një aspekt tjetër, mbreti synonte që thirrja e djaloshit të humbiste pikë, sepse nëse djaloshi do të hiqte dorë nga feja e tij, atëherë njerëzit do të flisnin për paqëndrueshmërinë e tij.

Përveç këtyre, mbreti ngulmonte që të përfitonte nga djaloshi, duke kërkuar prej tij që të bëhej magjistar, duke parë aftësinë e tij për të shëruar njerëzit.

Ajo që na bën të mendojmë se mbreti kishte dëshirë të zjarrtë që djaloshi të hiqte dorë nga feja e tij, është mënyra se si ai veproi. Në fillim, mbreti urdhëroi që të vritej murgu dhe pastaj oborrtari, me qëllim që djaloshi të trembej dhe të kthehej mbrapsht. Po ashtu, mbreti zgjodhi një rrugë tjetër për ta vrarë djaloshin. Ndërmjet kështjellës së mbretit dhe malit është një distancë mjaft e konsiderueshme për të menduar dhe reflektuar. Për të përforcuar mendimin, se mbreti kishte dëshirë të zjarrtë që djaloshi të hiqte dorë nga feja e tij, është fakti se ai i urdhëroi ushtarët, që përpara se ta hidhnin djaloshin nga maja e malit, të kërkonin prej tij që ta braktiste fenë e tij.

Duke filluar me torturat ndaj oborrtarit, pastaj fjalët e buta ndaj djaloshit, më pas torturat ndaj tij, më pas vrasjen e oborrtarit dhe murgut dhe në fund mënyrën se si duhej të vritej djaloshi, arrijmë në përfundimin, se të gjitha këto medota janë përdorur për një qëllim të vetëm: shkatërrimin e thirrjes duke vrarë thirrësit.

Mirëpo “Djaloshi u lut: O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh!”

Lutja me të cilën, djaloshi i drejtohet Allahut, tregon për mbështetjen e plotë që kishte ai tek Allahu. Ai nuk kërkon prej Allahut që ta shpëtojë atë në një formë të caktuar, por kërkon që ta shpëtojë në çfarëdo lloj forme. Nuk ka dyshim, se pas mbështetjes së plotë tek Allahu nga djaloshi, vjen edhe përgjigja pozitive me lejen e Allahut.

“Mali u drodh dhe të gjithë ranë poshtë. Më pas, djaloshi shkoi tek mbreti”.

Shkak i kthimit të djaloshit tek mbreti është fakti, se misioni i tij ende nuk kishte përfunduar. Gjithashtu kthimi i djaloshit tek mbreti dëshmon për trimërinë, guximin dhe sakrificën e tij. Djaloshi kthehet tek mbreti, për të përfunduar atë që kishte nisur; të përballej me mbretin zullumqar. Ai tashmë i kishte bërë ballë zullumit të tij, prandaj nuk kishte përse të stepej përpara tij.

“Mbreti i tha: Çfarë ndodhi me shoqëruesit e tu?”

Kjo pyetje e mbretit është shumë e habitshme dhe e pavend. Si mund ta bëjë mbreti këtë pyetje, ndërkohë që ushtarët ishin të mbretit dhe jo të djaloshit. Por, duke qenë se mbreti kishte dështuar në synimin e tij, e kishte tepër të vështirë që ta pranonte dështimin përpara djaloshit. Pranimi i dështimit të planit të mbretit do të thoshte që ai nuk ishte zot.

“Allahu i Lartësuar më shpëtoi prej tyre – u përgjigj ai”.

Vërejmë se djaloshi përdor të njëjtat fjalë. Kur ishte në majë të malit, i lutet Allahut që ta shpëtojë nga ushtarët e mbretit dhe tani ai i drejtohet mbretit me të njëjtat fjalë, duke i thënë se e kishte shpëtuar Allahu. Kur njeriu është në vështirësi, i drejtohet Allahut me lutjen që Ai ta shpëtojë atë. Ndërkohë që kur Allahu ia largon të keqen, njeriu ndryshon mendim, duke kujtuar se e keqja është larguar në sajë të aftësive të tij, prandaj edhe kur shprehet, shprehet ndryshe. Ndërsa tek fjalët e djaloshit nuk e shohim një ndryshim të tillë, çka do të thotë se ai në çdo moment dhe çast ia atribon ndihmën fuqisë së Allahut të Lartësuar.

Mirëpo mbreti tenton që ta vrasë për herë të dytë...

“Më pas mbreti e dorëzoi atë tek disa të tjerë prej njerëzve të tij dhe u tha: Merreni në anije dhe shkoni në mes të detit, kërkoni prej tij që të heqë dorë nga feja e tij, në të kundërt hidheni që të mbytet. Ata shkuan bashkë me të dhe ai u lut: “O Allah, më shpëto prej tyre ashtu si të dëshirosh”! Anija u përmbys dhe ata u mbytën. Më pas, duke ecur shkoi tek mbreti. Mbreti i tha: Çfarë ndodhi me shoqëruesit e tu? Allahu i Lartësuar më shpëtoi prej tyre – u përgjigj ai”.

Tentativa e dytë e mbretit për ta mbytur djaloshin tregon, se mbreti me çdo kusht dëshironte që ta vriste atë, sido që të ishin metodat dhe format e vrasjes. Por edhe këtë herë tentativa e mbretit dështon, sepse Fuqia dhe Vullneti i Allahut të Lartësuar është mbi forcën dhe vullnetin e mbretit zullumqar. Djaloshi shkon përsëri tek mbreti, duke qenë i bindur se mbreti ishte i paaftë për ta vrarë atë. Në lidhje me këtë besim të djaloshit, Profeti (a.s), e porositi njëherë Ibnu Abasin me fjalët: “Mëso! Nëse i gjithë populli do të mblidhet që të të bëjnë një të mirë, do të bëjnë nga ajo e mirë vetëm atë që Allahu e ka shkruar për ty. E nëse, ata mblidhen që të bëjnë një të keqe, do të bëjnë nga ajo e keqe, vetëm atë që Allahu e ka shkruar për ty. Penat janë ngritur dhe letrat janë tharë”[18]. Djaloshi ishte i bindur, se çfarëdo lloj metode që të përdorte mbreti, nuk do t’i kalonte kufinjtë e përcaktimit hyjnor.

“Më pas, i tha mbretit: Në të vërtetë, ti nuk ke për të më vrarë nëse nuk vepron si të them unë.”

Tek këtë fjalë të djaloshit drejtuar mbretit, vërejmë dy gjëra:

1 – Pohimin e paaftësisë së mbretit,

2 – Urdhri që djaloshi do t’i japë mbretit.

 

Ndoshta kjo është hera e parë, që mbreti do të dëgjojë një urdhër dhe që është i detyruar me pahir që ta zbatojë. Nëpërmjet këtij urdhri, djaloshi do t’i japë fund pretendimit të mbretit se ai është zot. Për t’i dhënë fund pretendimit të mbretit, djaloshi tregohet mjaft i kujdesshëm, në mënyrën se si do ta realizojë këtë gjë.

“Mblidhi njerëzit në një shesh, më lidh në një trung peme, merr një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të mia, vendose shigjetën në mes të harkut dhe thuaj: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi, pastaj më gjuaj me shigjetë. Nëse vepron kështu ke për të më vrarë – tha ai”.

Mlidhi njerëzit në një shesh” që të kuptojnë mirë se çfarë po ndodh. Në urdhrat që djaloshi i dha mbretit, filloi me mbledhjen e njerëzve, sepse ai e dinte mirë që në shumicën e rasteve mbretërit zullumqarë tentojnë që ta fshehin të vërtetën. Të njëjtën gjë i pati kërkuar edhe Profeti Musa (a.s) Faraonit shumë kohë më parë. Pastaj djaloshi për herë të dytë e urdhëron mbretin:

“më lidh në një trung peme”, që do të thotë se njerëzit duke parë një djalosh të vogël që lidhet në një trung pemeje, atëherë keqardhja dhe dhembshuria që do të kenë për të do t’i shtyjë që të besojnë tek fuqia e Allahut.

“merr një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të mia” i vendosi si kusht, që shigjeta të jetë nga mbajtësja e shigjetave të tij e jo të dikujt tjetër, për të dëshmuar edhe njëherë tjetër paaftësinë e mbretit.

“vendose shigjetën në mes të harkut” është mëse normale, që shigjeta do të vendoset në mes të harkut, mirëpo nëpërmjet këtij urdhri, djaloshi dëshiron që mbreti t’i bindet urdhrit të tij një më një, që ai të jetë i përulur plotësisht ndaj tij.

“dhe thuaj: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi” me këtë urdhër, djaloshi i jep mbretit goditjen përfundimtare. Ai do të vdesë, por paaftësia e mbretit përpara njerëzve do të vërtetohet, çka do t’i shtyjë ata që të besojnë tek Allahu dhe jo tek mbreti i paaftë.

“Mbreti i mblodhi njerëzit në një shesh, e lidhi atë në një trung peme, morri një shigjetë nga mbajtësja e shigjetave të tij, e vendosi shigjetën në mes të harkut dhe tha: Me emrin e Allahut, Zotit të këtij djaloshi”.

Kështu pra, mbreti i detyruar nga rrethanat, i veproi me përpikmëri urdhrat e djaloshit, sepse ai gjendej përpara tre opsioneve:

1 – Ose ta linte djaloshin të lirë që kryente misionin e tij dhe si rrjedhojë njerëzit do të besonin tek Allahu.

2 – Ose tregohej i pafuqishëm përpara djaloshit dhe përsëri njerëzit do të besonin tek Allahu.

3 – Ose ta vriste djaloshin

 

Duke kujtuar dhe menduar se opsioni i tretë ishte më i thjeshtë, mbreti e përzogji atë. Por, përfundimi i këtij opsioni do të ishte i ngjashëm me të dy të parat. Dallimi ndërmjet këtij opsioni me dy të parat konsiston në faktin, se ndikimi i tij ishte i menjëhershëm. Me lejen e Allahut të gjithë njerëzit që e panë me sytë e tyre se çfarë ndodhi, besuan tek Allahu i Lartësuar.

“Pastaj qëlloi me shigjetë në tëmthin e tij. Djaloshi e vendosi dorën në tëmth dhe vdiq. Njerëzit thanë: Besojmë në Zotin e këtij djaloshi”.

Pasi mbreti vepro ashtu siç e urdhëroi djaloshi dhe e goditi me shigjetë, djaloshi me të vërtetë vdiq, por mesazhi që ai përcolli nuk vdiq, përkundrazi ai jetoi edhe pas vdekjes së tij, sepse njerëzit gjithçka që e kishin parë dhe dëgjuar, do ta përkthenin me besimin në zemrat e tyre tek Allahu, Zoti i këtij fëmije.

“Njerëzit e mbretit erdhën tek ai dhe i thanë: Për Allah, atë që ti kishe frikë se do të ndodhte, ndodhi. Njerëzit kanë besuar. Më pas, mbreti urdhëroi që të hapej një hendek në hyrjet e rrugëve, t’u vihet zjarri dhe urdhëroi: Kush nuk heq dorë nga feja e tij hidheni në të”.

Ajo gjë që mbreti kishte shumë frikë se do të ndodhte, në të vërtetë ndodhi. Ndjekësit e mbretit e njoftuan atë për besimin e njerëzve tek Allahu. Duke qenë se ai kishte pushtet ndaj njerëzve, urdhëroi hapjen e një hendeku me zjarr dhe të gjithë besimtarët, të cilët nuk do të pranonin të hiqnin dorë nga feja e tyre, do të hidheshin në zjarr. Duke analizuar me kujdes këtë kontekst, themi se:

1 – Mbreti përgjatë gjithë ngjarjes që i kishte ndodhur me djaloshin, jetonte me frikë dhe stres, se mos njerëzit besonin dhe si rrjedhojë do të humbiste fronin dhe pushtetin e tij.

2 – Mirëpo mbreti nuk mund ta toleronte aspak humbjen e fronit. Revolta ndaj tij kishte filluar, prandaj mënyra më e mirë ishte shkatërrimi i saj sa nuk ishte vonë. Si zullumqar që ishte, zgjodhi një mënyrë tepër çnjerëzore dhe shumë të shpejtë. Njerëzit nuk do të vriteshin një e nga një por me turma.

3 – Çfarë dëmi do t’i bënte mbretit besimi i njerëzve, nëse edhe vetë ai do të kishte reflektuar dhe do të kishte besuar?! Mirëpo zemra e tij ishte vulosur dhe ai nuk mund të pranonte besimin.

 

“ E ata kështu vepruan, derisa i erdhi rradha një gruaje me foshnjën e saj në gji. Gruaja hezitoi që të hidhej, por foshnja i tha: Oj nënë, duro sepse ti je në rrugën e drejtë”.

Robotët pa ndjenja e vunë në zbatim urdhrin e mbretit dhe kjo pandjesi e tyre do të arrijë kulmin, kur përpara tyre do të shfaqet një nënë me foshnjen e saj në gji.

Nëna do të hezitojë të thotë se beson, jo se ka frikë për veten e saj, por për foshnjen dhe mund ta bënte një gjë të tillë, nëse nuk do të kishte ndodhur mrekullia e të folurit të foshnjes. Historia nuk vazhdon, por kupohet qartë që pas fjalëve të foshnjes, nëna nuk heziton, por reziston dhe nuk e mohon besimin.

Përfundimi i ngjarjes:

Këtu përfundon kjo ngjarje. Këtu lind një pyetje: A me të vërtetë mbreti triumfoi? A përfundon gjithçka me kaq?

Absolutisht, as që mund të pretendohet se mbreti ka triumfuar. Nuk përfundon gjithçka me kaq. Ka një Ditë ku mbreti dhe ushtria e tij do të dalin përpara Allahut të Lartësuar dhe do të japin llogari për këtë krim makabër, që ushtruan përkundrejt besimtarëve. Pastaj, ashtu siç i dogjën besimtarët në zjarrin e përkohshëm të kësaj bote, ashtu ata do të digjen përjetësisht në Zjarrin e Xhehenemit në botën tjetër. Ndërsa për besimtarët, të cilët u përballën me mbretin zullumqar, ushtrinë dhe zjarrin e hendekut, Allahu i Lartësuar ka përgatitur shpërblim të pakufishëm në Xhenetin e amshueshëm.

Në të vërtetë, ata që triumfuan ishin: djaloshi, murgu, oborrtari dhe të gjithë besimtarët. Triumfoi djaloshi, i cili nuk hoqi dorë nga parimi i tij, por përkundrazi e bëri mbretin që t’i bindej urdhrit të tij. Të gjithë besimtarët triumfuan, sepse fituan Xhenetin dhe ishin të vetëdijshëm, se jeta e kësaj bote është e shkurtër, ndërsa bota tjetër është më e mirë dhe e përjetshme.

Çështjen e mbretit, hendekut dhe të besimtarëve e ka përmendur edhe Allahu i Lartësuar në Kuranin Famëlartë:

Mallkuar qofshin njerëzit e Hendekut, zjarrit të ushqyer me lëndë djegëse, kur rrinin ulur rreth tij, duke dëshmuar atë që po i bënin besimtarëve! Ata i munduan besimtarët, vetëm pse këta i besuan Allahut, të Plotfuqishmit, të Denjit për çdo lavd, të Cilit i përket pushteti i qiejve dhe i Tokës dhe që është Dëshmitar i çdo gjëje. Pa dyshim, ata që i përndjekin besimtarët dhe besimtaret e nuk pendohen, i pret dënimi i Xhehenemit dhe dënimi me djegie. Kurse për ata, që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, do të ketë kopshte, nëpër të cilat rrjedhin lumenj. Kjo është fitorja madhështore. Vërtet, ndëshkimi i Zotit tënd është i ashpër!”[19]

Mesazhet që përcjell kjo ngjarje:

Padyshim, ndodhia e djaloshit me mbretin zullumqar përcjell tek besimtarët dhe në veçanti tek thirrësit një sërë mesazhesh, ku më të rëndësishmet janë:

1 – Ji një njeri që mbart mbi supet e tua një mesazh fisnik!

2 – Jeto për të vërtetën dhe të drejtën!

3 – Shërbeju njerëzve dhe jo zullumqarëve!

4 – Mundohu që influenca jote tek njerëzit të ketë një shtrirje sa më të gjerë!

5 – Përballu me urtësi me të kotën dhe zullumin!

6 – Jeta e kësaj bote është shumë e shkurtër, prandaj njeriu nuk duhet që ta përbuzë veten e tij, duke u dhënë pas qejfeve të kësaj bote.

7 – Të rinjtë janë shpresa dhe e ardhmja e një kombi.

8 – Mbështetu gjithmonë tek Allahu i Lartësuar!

9 – Ai i cili punon për hir të Allahut, duke kontribuar për njerëzimin, Allahu ka për ta ndihmuar atë në misionin e tij.

 

Mësimet e nxjerra nga hadithi:

1 – Tregimi i historive.

2 – Përfitimi nga ndodhitë e popujve të mëparshëm.

3 – Mësimi i diturisë të dobishme.

4 – Verifikimi në kërkimin e të vërtetës.

5 – Vendosmëria në rrugën e drejtë dhe durimi.

6 – Mbështetja tek Allahu i Lartësuar dhe kërkimi i ndihmës vetëm tek Ai.

 

1 – Tregimi i historive:

Tregimi i historive konsiderohet një prej metodave efikase të thirrjes. Historitë dallojnë nga fjalët e zakonshme, sepse ato flasin në mënyrë të detajuar për personazhet; besimin, idetë, moralin, sjelljen dhe mjedisin ku ata jetojnë. Duke dëgjuar për secilin prej personazheve të historisë, njeriut i duket sikur është duke e përjetuar edhe ai ngjarjen, sikur po e shikon me sytë e tij. Po ashtu, ai që dëgjon një ngjarje, është shumë i interesuar të dijë se si rrjedhin ngjarjet njëra pas tjetrës. Prandaj, duke qenë se tregimi i historive ka dy veçori dalluese, që janë përjetimi dhe interesimi i dëgjuesit për to, thirrësit në rrugë të Allahut i takon që ta shfrytëzojë këtë metodë, për të përcjellë tek njerëzit mësimet dhe parimet e fesë. Kështu që nëpërmjet veçorisë së parë, thirrësi zgjon tek njerëzit ndjenjat dhe emocionet, ndërsa nëpërmjet veçorisë së dytë shuan kërshërinë dhe interesimin e tyre.

Nuk ka dyshim se historitë më të bukura janë historitë e Kuranit. Historitë e Kuranit ndahen në tre lloje:

Lloji i Parë: Historitë që tregojnë për profetët.

Lloji i Dytë: Historitë që tregojnë për individë dhe shoqëri të ndryshme, si psh historia e Merjemes, banorëve të shpellës..etj.

Lloji i Tretë: Histori që tregojnë për ndodhi, që kanë ndodhur në periudhën e Profetit (a.s), si p.sh. rreth betejës së Hendekut.

Thirrësi në rrugë të Allahut të Lartësuar duhet ta përdorë këtë metodë, sepse Allahu i Lartësuar i ka treguar të Dërguarit të Tij historitë më të bukura. Po ashtu, historitë përcjellin mesazhe dhe mësime. Allahu i Lartësuar thotë: Ne po t’i tregojmë ty disa nga historitë e të dërguarve, për të ta forcuar zemrën. Në këtë sure të ka ardhur ty e vërteta. Ajo është këshillë dhe kujtesë për besimtarët.”[20]

2 – Përfititmi nga ndodhitë e popujve të mëparshëm:

Duke dëgjuar rreth sprovave e sfidave, me të cilat janë përballur besimtarët, që kanë jetuar tek popujt që kanë qenë përpara nesh, ne përfitojmë dhe nxjerrim shumë mësime. Mësimet që nxjerrim nga ndodhitë e popujve të mëparshëm janë të shumta. Një prej këtyre mësimeve, që është edhe më i rëndësishmi, është se përfundimi i mirë është për besimtarët dhe robërit e Allahut të Lartësuar. Ndërsa përfundimi i keq është për mosbesimtarët dhe përgënjeshtruesit e fesë së Allahut. Allahu i Lartësuar thotë: A nuk kanë udhëtuar ata nëpër botë, që të shohin se si ka qenë fundi i atyre që kanë jetuar më parë, kombe shumë herë më të fuqishëm dhe me më shumë gjurmë (përmendore, ndërtime) se këta? Allahu i dënoi për shkak të gjynaheve të tyre dhe ata nuk patën askënd që t’i mbronte prej dënimit të Allahut. Kjo ndodhi, sepse atyre u vinin të dërguarit me prova të qarta, por ata nuk u besonin, prandaj Allahu i dënoi. Vërtet që Ai është i Fuqishëm dhe ndëshkon ashpër.”[21]

Besimtari duhet të marrë mësim nga ndodhitë e popujve të mëparshëm, sepse duke mësuar se çfarë u ka ndodhur atyre, ai bëhet më i qëndrueshëm në fenë e tij dhe duron ndaj sfidave, me të cilat përballet, sepse ai e di shumë mirë, se fundi i mirë është për besimtarët e devotshëm.

3 – Mësimi i diturisë të dobishme:

Djaloshi shkonte tek murgu për të mësuar rreth besimit. Fjalët e murgut i pëlqyen djaloshit, ç’ka do të thonte se ai e urrente që të shkonte tek magjistari për të marrë mësimet e magjisë. Nisur nga kjo, themi se dituria ndahet në dy lloje: 1 – Dituri që është Farz, dhe 2 – Dituri që është Haram.

Myslimani e ka për detyrë që të mësojë atë dituri, nëpërmjet të cilës ai afrohet më tepër tek Allahu. Ai e ka për detyrë që të mësojë rreth çështjeve të besimit, të mësojë adhurimet, të mësojë jetën e Profetit (a.s), të mësojë Kuranin, Traditën Profetike..etj. Po ashtu ai e ka për detyrë që të mësojë ato dituri, nëpërmjet të cilave ai i shërben shoqërisë, si psh: të mësojë inxhinierinë, mjekësinë..etj.

Ndërsa lloji i dytë është ajo dituri, në të cilën ka dobi dhe myslimani e ka të ndaluar që ta mësojë atë. Profeti (a.s) i lutej Allahut me fjalët: “Zoti im! Kërkoj mbrojtje prej Teje nga dija që nuk ka dobi në të.”[22] Një prej këtyre diturive të padobishme, madje të dëmshme dhe të rrezikshme, është mësimi i artit të magjisë.

4 – Verifikimi në kërkimin e të vërtetës:

Pikërisht, këtë gjë veproi djaloshi, kur pa se një kafshë e madhe u kishte zënë rrugën njerëzve. Në këtë hadith, lexojmë “Mori një gur dhe u lut: O Allah! Nëse çështja e murgut është më e dashur tek Ti sesa çështja e magjistarit, vrite këtë kafshë që njerëzit të mund të kalojnë”. Po kështu do të vepronte edhe Selman El Farisiu, i cili po mundohej të shikonte nga mbrapa shpinës së Profetit (a.s) vulën e profetësisë. Kur Profeti (a.s) e vuri re se Selmani po përpiqej që të shihte diçka, e zbuloi shpinën. Pas kësaj, Selmani e pa vulën e profetësisë, e përqafoi Profetin (a.s), duke nxjerrë lot gëzimi.

Myslimani gjithmonë duhet të bëjë kujdes dhe të bëjë verifikimin e gjërave, përpara se të jetë vonë. Allahu i Lartësuar thotë: O ju që keni besuar! Nëse ndonjë njeri i pandershëm ju sjell ndonjë lajm, sigurohuni mirë (në është i vërtetë), për të mos i bërë dëm ndokujt padashje e të pendoheni pastaj për atë që keni bërë.”[23]

5 – Vendosmëria në rrugën e drejtë dhe durimi:

Një vendosmëri të tillë e vërejmë tek oborrtari i mbretit, murgu, nëna besimtare dhe foshnja e saj. Allahu i Lartësuar i ka urdhëruar robërit e tij besimtarë, që të jenë të vendosur dhe të durueshëm në rrugën e drejtë. Allahu i Lartësuar thotë: Edhe para teje (o Muhamed), shumë të dërguar janë mohuar, por ata e kanë duruar mohimin dhe lëndimin që kanë pësuar, derisa ka ardhur ndihma Jonë, sepse askush nuk mund t’i ndryshojë vendimet e Allahut. Ti tashmë ke dëgjuar për ata të dërguar.”[24] Imam Ibnu Kethiri thotë: “Ky ajet kuranor është lehtësim dhe ngushëllim për Profetin (a.s) për shkak të përgënjeshtrimit të popullit të tij. Allahu i Lartësuar  e urdhëron Profetin (a.s) që të bëjë durim siç kanë bërë edhe profetët më të vendosur. Allahu do ta ndihmojë atë, ashtu siç ka ndihmuar edhe ata. Megjithëse popujt e tyre i përgënjeshtruan dhe i lënduan ata, atyre u erdhi ndihma e Allahut në këtë botë dhe po ashtu edhe në botën tjetër. Prandaj, edhe Allahu thotë: askush nuk mund t’i ndryshojë vendimet e Allahut”, që do të thotë se Allahu i ndihmon robërit e tij besimtarë në këtë botë dhe në botën tjetër. Në disa ajete Allahu i Lartësuar thotë: Shumë kohë më parë Ne u premtuam robërve Tanë të dërguar se ata do të ndihmohen (prej Nesh) dhe se ushtritë tona do të jenë me siguri fitimtare.”[25]Allahu ka vendosur: Unë dhe të dërguarit e Mi do të triumfojnë me siguri. Allahu është vërtet i Fortë dhe i Plotfuqishëm.”[26] Thënia e Allahut Ti tashmë ke dëgjuar për ata të dërguar”, do të thotë se ty tashmë të ka ardhur lajmi i ndihmës dhe triumfit të tyre ndaj atyre që i përgënjeshtruan ata prej popujve të tyre. Prandaj ti merri ata për shembull dhe model”[27]. Në suren Ibrahim Allahu i Lartësuar thotë: E përse të mos mbështetemi tek Allahu, kur Ai tashmë na ka treguar rrugën e drejtë, në të cilën po ecim? Ne do t’i durojmë përndjekjet tuaja e ata që besojnë, le të shpresojnë vetëm tek Allahu[28].

Profeti Muhamed (a.s) i ka urdhëruar shokët e tij, që të jenë të qëndrueshëm dhe durimtarë për në rrugën e drejtë, pavarësisht dëmit që mund t’i shkaktohet nga përgënjeshtruesit e fesë. Profeti (a.s) i drejtohet me këto fjalë familjes së Jasirit, që po torturohej nga kurejshët: “Duroni o familja e Jasirit, sepse juve ju është premtuar është Xheneti.”[29]

6 – Mbështetja tek Allahu i Lartësuar dhe kërkimi i ndihmës vetëm tek Ai:

Mbështetja dhe strehimi tek Allahu i Lartësuar është krenaria dhe forca e besimtarit. Nëpërmjet mbështetjes dhe strehimit tek Allahu i Lartësuar zhduken të gjitha pengesat dhe vjen ndihma e Allahut në këtë botë. Mbreti tentoi dy herë që ta vriste djaloshin, por në të dyja rastet Allahu e ndihmoi djaloshin, sepse ai u mbështet plotësisht tek Allahu i Lartësuar dhe kërkoi ndihmë prej Tij, që ta shpëtonte nga ushtarët e mbretit.

Allahu i Lartësuar i ka urdhëruar robërit e Tij, që të kërkojnë ndihmë dhe strehtë vetëm tek Allahu i Lartësuar dhe askush tjetër. Allahu i Lartësuar thotë: Musai i tha popullit të vet: Kërkoni ndihmë nga Allahu dhe duroni!”[30]

Duaja (lutja) është një prej formave të kërkimit ndihmë tek Allahu i Lartësuar. Kur Omeri (r.a) dëshironte që të triumfonte ndaj armikut, kërkonte tek Allahu ndihmë duke u lutur. Lutja për të ishte ushtria më e fortë. Ai i drejtohej myslimanëve me këto fjalë: “Ju nuk do të triumfoni ndaj armikut me numrin e shumtë të ushtrisë, por triumfi ju vjen nga qielli”. Ndërsa ngadonjëherë ai u thoshte atyre: “Unë nuk jam në merak për përgjigjen, por jam në merak se a do të luteni? Nëse ju luteni, atëherë përgjigja vjen”.

Nuk ka dyshim, se lutjet dhe dhikri janë arma më e fuqishme e besimtarit. Nëse arma është e plotë, jo e mangët dhe nuk ka asgjë që ta ndalojë, atëherë besimtari triumfon ndaj armikut. Nëse lutja nuk është e rregullt, ose ai që lutet, lutet me fjalë, por jo me zemër, atëherë përgjigja e lutjes nuk realizohet.

 

Rregulla dhe dispozita fetare:

Dispozita fetare në lidhje me mësimin e magjisë dhe ushtrimin e saj:

Të gjithë juristët myslimanë pohojnë njëzëri, se ushtrimi i magjisë është Haram dhe konsiderohet prej mëkateve më të mëdha. Magjistari konsiderohet si i pafe dhe duhet të vritet, përveç rastit kur ai pendohet.

Megjithatë, ata nuk ndajnë të njëjtin mendim në lidhje me atë që e mëson magjinë, por që nuk e ushtron. Shumica e juristëve, si juristët e medh’hebeve Hanefi, Maliki dhe Hanbeli janë të mendimit, se mësimi i magjisë për vete dhe mësimin e saj të tjerëve është haram dhe njeriu që e mëson atë konsiderohet i pafe.  Edhe juristët e medh’hebit Shafi’i ndajnë të njëjtin mendim, vetëm se ata janë të mendimit, se nëse dikush e mëson magjinë për të njohur dredhitë dhe hilet e saj, atëherë në këtë rast mësimi i saj është i lejuar.

 

Dispozita fetare në lidhje me gënjeshtrën, kur ajo bëhet për një qëllim të mirë:

Juristët myslimanë kanë rënë dakord, se në parim gënjeshtra është Haram. Megjithatë, në disa raste ajo mund të jetë e lejuar, madje edhe obligim.

Dispozita fetare në lidhje me atë që vret veten:

Juristët myslimanë kanë rënë dakord, se personi i cili vret veten e tij, ka kryer një mëkat të madh që renditet pas idhujtarisë. Madje ata e kanë konsideruar vetëvrasjen si mëkat më të rëndë se vrasja që kryhet ndaj dikujt.[31] Mirëpo ata nuk ndajnë të njëjtin mendim, në lidhje me atë person, i cili i vetëm lufton me rradhët e armikut në fushëbetejë. Juristët e medh’hebit Maliki thonë, se ky veprim nuk konsiderohet vetëvrasje. Ndërsa juristët e medh’hebit Hanefi e konsiderojnë si vetëvrasje, nëse ai depërton në mesin e tyre dhe nuk u shkakton ndonjë dëm.[32]

Asnjë prej 4 imamllarëve të mëdhenj nuk e ka konsideruar atë që vret veten si një njeri të pafe. Prandaj ai lahet, qefinoset dhe i falet namazi i xhenazes.”[33]

 

Argumentet dhe dobitë e hadithit:

1 – Legjimiteti i tregimit të historive.

2 – Ndikimi dhe gjurma që lë historia tek dëgjuesit.

3 – Zullumqarët nuk posedojnë argumente logjike për të sunduar ndaj popujve, por përdorin forma dhe metoda, që nuk bazohen tek arsyeja dhe logjika e shëndoshë, si psh: shfrytëzimi i njerëzve nëpërmjet magjisë.

4 – Zullumqarët dëshirojnë me çdo kusht, që zullumi i tyre të jetë i vazhdueshëm.

5 – Kujdesi që duhet treguar me të rinjtë, që të arsimohen qysh në vegjëli.

6 – Çdo fëmijë lind me natyrë të pastër për tek besimi.

7 – Lejohet gënjeshtra në ato raste, kur besimtari i lipset që të shpëtojë nga armiku.

8 – Zemrat e njerëzve janë në dorën e Allahut. Ai udhëzon kë të dojë dhe humbet kë të dojë.

9 – Kur njeriu dyshon për një çështje, atëherë mund të bëjë një provim me veten e tij, që të gjejë të vërtetën.

10 – Largimi i pengesave nga rruga që njerëzit të mund të kalojnë lirisht.

11 – Vullneti i Allahut qëndron mbi dëshirën e çdokujt.

12 – Besimtari e pranon, se mrekullitë ndodhin me lejen e Allahut.

13 – Besimtari do të sprovohet rreth sinqeritetit të besimit të tij.

14 – Sakrifica e besimtarit në rrugë të Allahut.

15 – Allahu i ndihmon besimtarët dhe fenë e Tij.

16 – Thjeshtësia dhe modestia e mësuesit ndaj nxënësit të tij.

17 – Thirrja në rrugë të Allahut nuk njeh moshë.

18 – Herët apo vonë e vërteta me të pavërtetën do të përplasen një ditë.

19 – Besimtari duhet t’i mbështetet Allahut në çdo moment dhe duhet ta lusë Atë gjithmonë.

20 – Zullumqarët nuk e njohin dialogun, por menjëherë u drejtohen njerëzve me përdorimin e metodave çnjerëzore.

21 – Zullumqarët nuk e njohin toleracën dhe mëshirën.

19 – Durimi dhe qëndrueshmëria e besimtarit është arma më e fortë kundra armiqve të fesë.

22 – Përfundimi i keq i zullumqarëve.

23 – Përfundimi i mirë i besimtarëve.

 


[1] Disa thonë se kjo kafshë kishte qenë luan. Shih: “Nuz’hetul Mut tekin” fq: 1/65.

[2] Transmeton imam Muslimi, nr: 3005.

[3] Sipas ndërtimit të fjalisë në gjuhën arabe.

[4] Sure En Naziat: 17.

[5] Transmeton imam El Hakim, nr: 3/195 dhe imam Et Tabarani në  “Eusat”, nr: 922. Imam Albani e ka saktësuar këtë hadith tek “Sahihut Tergib” nr: 2308.

[6] Marrë nga libri “Shpjegimi i Rijadus Salihin” i dijetarit Muhamed ibnu Uthejmin, fq: 1/213.

[7] Sure Nuh: 26-27.

[8] Transmeton imam Et Tirmidhi, nr: 1939. Hadithi është Hasen.

[9] Transmetojnë imam Buhariu, nr: 157, dhe imam Muslimi, nr: 153.

[10] Sure Nuh:8-9.

[11] Sure El Gafir: 28.

[12] Sure Et Tahrim: 11.

[13] Sure Esh Shu’ara: 214.

[14] Sure Jusuf: 37-41.

[15] Sure En Neml: 44.

[16] Sure Taha: 72-73.

[17] Transmeton imam Buhariu, nr: 3612.

[18] Transmeton imam Et Tirmidhiu, nr: 2516. Hadithi është i saktë.

[19] Sure El Buruxh: 4-12.

[20] Sure Hud: 120.

[21] Sure El Gafir: 21-22.

[22] Transmeton imam Muslimi, nr: 2722.

[23] Sure El Huxhurat: 6.

[24] Sure El En’amë: 34.

[25] Sure Es Safat: 171-173.

[26] Sure El Muxhadele: 21.

[27] Marrë nga Tefsiri i Ibnu Kethirit, fq: 6/29.

[28] Sure Ibrahim: 12.

[29] Transmeton El Hakimi në Mustedrek, nr: 5696. Hadithi është i saktë.

[30] Sure El A’raf: 128.

[31] Shih “Meusuatul Fikhije El Ku’uejtije”: 6/283.

[32] Shih “Meusuatul Fikhije El Ku’uejtije”: 6/286.

[33] Shih “Meusuatul Fikhije El Ku’uejtije”: 6/291 – 292.

Submitting your vote...
Not rated yet. Be the first who rates this item!
Click the rating bar to rate this item.


Shenim:
Komentet duhet te jene vetem ne gjuhen
shqipe dhe duhet te jene brenda normave morale.

blog comments powered by Disqus

Oraret e faljes

19/07/2019
ImsakuL.DiellitDrekaIkindiaAkshamiJacia
03:18 05:1812:5416:5020:1722:04

Urtësi Profetike

Gjërat që i çojnë njerëzit

më shumë në Xhennet

janë devotshmëria

dhe mirësjellja.


Grafika pa koment

Kliko për tu zmadhuar

Kontakt

Emaili juaj:
Mesazhi:

Abonimi

Enter your email address:

Facebook