Ibnu Halduni, dijetari më i shquara në lëmin e sociologjisë


Nëse kultura islame nuk do i kishte ofruar njerëzimit më shumë se Ibnu Haldunin, kjo do të mjaftonte. Ai është një ndër dijetarët e njerëzimit, me të cilit civilizimi islam ndihet krenar. Ai hodhi bazat e sociologjisë dhe është i pari që këtë shkencë e ngriti në baza moderne. Ibnu Halduni arriti në hipoteza mahnitëse rreth ligjeve të urbanizimit, ngritjes së shtetit, zhvillimit dhe degradimit të tij.

Historia na tregon se mendimet dhe teoritë e tij u paraprinë disa shekuj sociologëve me të famshëm të botës, si francezi August Comte.

Historianët i njohin Ibnu Haldunit një sërë vepra në histori, matematikë, logjikë etj... Ai është autori i një sërë veprave të njohura, ku ajo më e shquara mbetet “Almukaddima”, i cili është vetëm njëri volum i një vepre prej shtatë volumesh. Në këtë libër, Ibnu Halduni sjell mendimet e tij në gjeografi, urbanistikë, astronomi, mjedisin ku lind dhe rritet njeriu, natyrën dhe faktorët që ndikojnë në jetën e tij, të cilët i bëjnë njerëzit të ndryshëm nga njëri-tjetri.

Ibnu Halduni ka lindur ditën e mërkurë me 1 Ramazan (27 Maj) i vitit 1332 dhe ka vdekur ditën e Xhuma 28 Ramzan (19 Mars) viti 1406.

Ai ishte astronom, ekonomist, historian, jurist, matematicien, strateg ushtarak, filozof, burrë shteti dhe njihet si themelues i sociologjisë.

Ai lindi në Afrikën veriore, më saktë në Tunizi, në kohën e hafsavitëve. Familja e tij kishte një fermë në Andaluzi pranë qytetit të Sevilles.

Ibnu Halduni memorizoi Kuranin përmendësh që në fëmijëri. Babai i tij ishte mësuesi i parë prej të cilit mori dije. Gjyshërit e Ibnu Haldunit i përkisnin elitës së Tunizisë dhe Andaluzisë, ku kishin pasur poste të lartë.

Familja e tij e lanë Andaluzinë nga fundi i shekullit  të shtatë hixhri dhe u vendosën në Tunizi. Pjesën më të madhe të jetës, ai e kaloi në Tunizi dhe Marok. Një pjesë të Almukaddima-s, ai e shkroi në kalanë e Algjerisë, pati dhënë mësim në universitetin Zejtuna dhe Kajravan në Tunizi, por dhe në universitetin e Fas në Marok. Më vonë ai jep mësim dhe në universitetin e Ez’herit në Kajro.

Nga fundi i jetës, Ibnu Halduni zuri postin e kadiut të medh-hebit Maliki në Egjipt, pasi ishte i shquar në shkencën e fikhut.

Pas një sërë eksperiencash plot konflikte dhe hidhërim për shkak të vdekjes së prindërve dhe të shumë mësuesve të tij nga mortaja që u përhap, Ibnu Halduni u distancua nga aktiviteti i përgjithshëm, duke u fokusuar tek studimi i shkencave humane. Ai shkroi Almukaddima-n, duke hedhur kështu bazat e sociologjisë.

Ibnu Halduni shpiku dhe filozofinë e historisë, gjë e cila konsiderohet si shpikja më e madhe e mendjes njerëzore, pasi studion strukturën e shoqërive dhe zhvillimin e tyre.

 

Submitting your vote...
Not rated yet. Be the first who rates this item!
Click the rating bar to rate this item.


Shenim:
Komentet duhet te jene vetem ne gjuhen
shqipe dhe duhet te jene brenda normave morale.

blog comments powered by Disqus

Oraret e faljes

23/09/2014
ImsakuL.DiellitDrekaIkindiaAkshamiJacia
04:51 06:2412:4016:0318:4520:07

Urtësi

“Nëse dëshironi

të përqendroheni më shumë

te Zoti në namazin tuaj,

përqendrohuni më shumë

tek Ai jashtë namazit!”

Jasmin Moxhahid

Hutbe

Flash is required!

Grafika pa koment

Kliko për tu zmadhuar

Kontakt

Emaili juaj:
Mesazhi:

Abonimi

Enter your email address:

Facebook