Në këtë artikull do të trajtohet qëndrimi i fesë ndaj kësaj katastrofe që bie ndesh me natyrën njerëzore, do të kundërshtohen dyshimet e atyre që promovojnë këto sjellje dhe do të paraqiten pasojat negative shoqërore, psikologjike, morale dhe shëndetësore të përhapjes së devijimit seksual, i cili konsiderohet një lloj ekstremizmi në sjellje.

Qëndrimi i Islamit

Allahu i krijoi njerëzit të ndryshëm në gjini. Ai thotë: “O njerëz! Ne ju krijuam prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise që të njiheni me njëri-tjetrin.”[1]

Më pas, njeriun e ngarkoi me detyrën e ndërtimit dhe zhvillimit të jetës në tokë, ndërsa martesën e ligjësoi si rrugën e vetme dhe ideale për ruajtjen e llojit njerëzor, vazhdimësinë e pasardhësve, zhvillimin e jetës dhe ngritjen e qytetërimeve, si edhe përhapjen e paqes në shoqërinë njerëzore. I Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Kush e do natyrshmërinë time, le të ndjekë traditën time, e nga tradita ime është martesa.”[2]  Po ashtu ai (a.s) ka thënë: “O ju të rinj! Kush prej jush ka mundësi për martesë, le të martohet, sepse ajo e ul shikimin dhe e ruan nderin; ndërsa kush nuk ka mundësi, le të agjërojë, sepse agjërimi është mbrojtje për të.”[3]

Dalja jashtë natyrshmërisë dhe përhapja e thirrjeve që promovojnë sjellje në kundërshtim me të — të cilat në një prej shteteve arritën deri te nxjerrja e një vendimi për ndalimin e përdorimit të fjalëve “babë” dhe “nënë” në formularët e disa shkollave me pretendimin e luftimit të diskriminimit — konsiderohen si rrënim i sistemit moral dhe shkatërrim i institucionit të familjes, e cila është shtylla dhe themeli i shoqërisë. Pasoja e kësaj është shpërbërja shoqërore, shtimi i kriminalitetit dhe përhapja e shthurjes morale.

Të parët që shpikën këtë vepër të shëmtuar ishin populli i Lutit. Allahu thotë: “Edhe Lutin, kur i tha popullit të vet: “A po kryeni atë vepër të turpshme që askush para jush në botë nuk e ka bërë?”[4]  Allahu i dënoi ata me ndëshkimin më të ashpër për shkak të veprës së tyre: “Kur erdhi urdhri Ynë, Ne e përmbysëm vendin e tyre dhe mbi ta lëshuam gurë prej balte të pjekur, njëri pas tjetrit.”[5]

Disa pretendojnë se Islami nuk e ka ndaluar këtë vepër të shëmtuar dhe se Allahu e ndëshkoi popullin e Lutit vetëm për shkak të grabitjes së rrugëve. Ky pretendim është i pavlefshëm, sepse Kurani e ka dënuar qartë këtë krim moral dhe i ka përshkruar kryerësit e tij si tejkalues dhe agresorë. Allahu thotë:
“A shkoni te meshkujt nga gjithë bota dhe lini ato që Zoti juaj i krijoi për ju prej bashkëshorteve tuaja? Jo, ju jeni popull që i kaloni kufijtë.”[6]

Gjithashtu, imam Taberiu, në komentimin e fjalës së Allahut: “Dhe Ne e shpëtuam atë nga qyteti që kryente vepra të ndyra; ata ishin popull i keq dhe i prishur.”[7] , përmend një numër prej këtyre veprave të ndyra, ndër të cilat më kryesorja ishte marrëdhënia e burrave me burra dhe përdorimi i instinktit seksual jashtë vendit të tij të natyrshëm.”

Kësaj i shtohen edhe shumë hadithe profetike që ndalojnë këtë veprim të neveritshëm dhe të kundërt me natyrën njerëzore. I Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Allahu e mallkoftë atë që kryen veprën e popullit të Lutit.”[8]

Pasojat e përhapjes së këtyre veprave kundër natyrshmërisë

Meqë baza e ndalimit në Islam është papastërtia dhe dëmi që gjendet në çdo gjë të ndaluar — qoftë send, fjalë, vepër, zakon apo marrëdhënie — devijimi seksual është ndaluar sepse përmban dëm të pastër. Përhapja e tij sjell pasoja dhe rreziqe të panumërta, ndër to:

Shthurja morale dhe rrënimi i shoqërive:

Asnjë njeri i arsyeshëm nuk mund ta mohojë ndikimin e sistemit moral në përparimin e shoqërive njerëzore, në kufizimin e krimit dhe në përhapjen e paqes e sigurisë ndërmjet njerëzve. Në të kundërt, shthurja morale hap derën për të gjitha format e korrupsionit që kërcënojnë shembjen qytetëruese të shoqërisë. Gustave Le Bon thotë: “Nëse kërkojmë shkaqet që çuan njëri pas tjetrit në rrëzimin e kombeve, do të gjejmë se faktori kryesor i rënies së tyre ishte ndryshimi i gjendjes së tyre psikologjike, i cili lindi si pasojë e degradimit moral. Nuk njoh asnjë komb që të jetë zhdukur për shkak të rënies së inteligjencës së tij.”  Dhe për rënien e Perandorisë Romake ai thotë: “Roma e kishte humbur elementin themelor që nuk mund të zëvendësohet nga asnjë zhvillim intelektual: ajo kishte humbur moralin.”

Veçanërisht, këto sjellje kontribuojnë edhe në dobësimin ekonomik dhe në përhapjen e drogës e alkoolit, sipas studimeve të ndryshme shkencore.

Përhapja e sëmundjeve fizike dhe psikologjike

Ekziston lidhje ndërmjet devijimit seksual dhe përhapjes së shumë sëmundjeve, si: AIDS-i, gonorrea dhe sifilizi. Organizata Botërore e Shëndetësisë ka pranuar së fundmi se virusi i lisë së majmunit është transmetuar edhe përmes këtij lloji të marrëdhënieve të devijuara.

Profeti (a.s) ka sqaruar se përhapja e imoralitetit është shkak për përhapjen e epidemive dhe sëmundjeve. Ai ka thënë: “O muhaxhirë! Pesë gjëra, nëse sprovoheni me to — dhe i kërkoj mbrojtje Allahut që të mos i arrini —: nuk është përhapur kurrë imoraliteti në një popull dhe të shpallet haptazi, veçse mes tyre janë përhapur murtaja dhe sëmundje që nuk kanë ekzistuar te paraardhësit e tyre.”[9]

Nuk ka dyshim se i gjithë njerëzimi paguan çmimin e çdo degradimi moral, sepse sëmundjet që burojnë nga marrëdhëniet e devijuara dhe jonormale përhapen dhe prekin të gjithë pa përjashtim. Për këtë arsye, kjo nuk konsiderohet “liri personale”, por korrupsion i natyrës njerëzore, i cili kërkon bashkimin e të gjithëve kundër tij; përndryshe dëmi do t’i përfshijë të gjithë. Profeti (a.s) ka thënë: “Shembulli i atij që respekton kufijtë e Allahut dhe i atij që i shkel ato është si shembulli i disa njerëzve që hodhën short në një anije: disa zunë pjesën e sipërme, e disa pjesën e poshtme. Ata që ishin poshtë, sa herë donin ujë, kalonin pranë atyre sipër. Atëherë thanë: “Sikur të hapnim një vrimë në pjesën tonë, pa i shqetësuar ata sipër nesh!” Nëse të tjerët i lënë të bëjnë çfarë duan, do të shkatërrohen të gjithë; por nëse i ndalojnë, do të shpëtojnë të gjithë.”[10]

Disa studime tregojnë se personat me orientime të tilla janë rreth pesë herë më të prirur ndaj niveleve të avancuara të depresionit krahasuar me të tjerët; se shkalla e prirjes për vetëlëndim arrin në 54%, kundrejt 14% tek të tjerët; si dhe se niveli i kënaqësisë së tyre me jetën është më i ulët krahasuar me të tjerët (vetëm 10% kundrejt 34%).

Prandaj, theksojmë se sulmi ndaj parimeve morale dhe normalizimi i devijimit seksual është krim kundër njerëzimit, korrupsion moral, devijim në sjellje, shkatërrim i sistemit familjar dhe cenim i natyrës njerëzore. Kjo është ajo natyrë që bëri edhe Uelid ibn Abdulmelikun të habitej nga ky veprim, duke thënë: “Po të mos e kishte përmendur Allahu popullin e Lutit në Kuran, nuk do ta besoja se dikush mund ta bënte një gjë të tillë.”

Gjithashtu, kjo nuk mund të konsiderohet liri personale, sepse dëmi i saj nuk kufizohet vetëm te kryerësi, por shtrihet në të gjithë shoqërinë, siç u pa më sipër. Për këtë arsye, është e domosdoshme që të gjithë të bashkëpunojnë për rrënjosjen e moralit dhe ruajtjen e nderit, sepse ato janë garancia e vetme për të vazhduar ecjen drejt përparimit.

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Huxhurat: 13.

[2] – Bejhakiu në Sunen el Kubra.

[3] – Buhariu.

[4] – Sure A’raf: 80.

[5] – Sure Hud: 82.

[6] – Sure Shuara

[7] – Sure Enbija: 74.

[8] – Nesaiu.

[9] – Ibn Maxheh.

[10] – Buhariu.

Ai pyeti: Kush është ky?

I thanë: Behluli, i marri.

Ai tha: Kam dëshiruar prej kohësh ta shoh. Ma thërrisni, por pa e trembur.

I thanë: Përgjigjju prijësit të besimtarëve!

Behluli u afrua duke vrapuar mbi kallamin e tij.

Kur iu afrua, Haruni tha: Paqja qoftë mbi ty, o Behlul!

Ai u përgjigj: Edhe mbi ty qoftë paqja, o prijës i besimtarëve!

Haruni tha: Kam pasur shumë dëshirë të të takoj.

Behluli tha: Por unë nuk kam pasur mall për ty.

Ai tha: Më këshillo, o Behlul!

Behluli tha: Me çfarë të të këshilloj? Ja pallatet e tyre, e ja varret e tyre.

Haruni tha: Më thuaj më shumë, sepse fole bukur.

Ai tha: O prijës i besimtarëve! Atij që Allahu i ka dhënë pasuri dhe bukuri, e ai ruan dëlirësinë me bukurinë e tij dhe ndihmon të tjerët me pasurinë e tij, emri i tij shkruhet në regjistrin e njerëzve të mirë.

Haruni mendoi se ai po kërkonte diçka, ndaj tha: Kemi urdhëruar të të shlyhet borxhi.

Behluli tha: Jo, o prijës i besimtarëve! Borxhi nuk shlyhet me borxh; por ktheju të drejtat njerëzve të tyre dhe shlyeje borxhin e vetes sate prej vetes sate.

Haruni tha: Atëherë kemi urdhëruar që të të caktohet një pagesë e rregullt.

Behlluli tha: O prijës i besimtarëve! A mendon se Allahu të furnizon ty dhe më harron mua?

Pastaj u largua duke vrapuar.

Kuptimi i disa fjalëve

Mbi një kallam: domethënë se e kishte bërë kallamin sikur të ishte kalë, siç luajnë fëmijët.

“Kam pasur mall për ty”: domethënë, kam dëshiruar të të takoj.

“Borxhi nuk shlyhet me borxh”: shprehje e urtë dhe me kuptim të thellë; domethënë se një padrejtësi nuk rregullohet me një padrejtësi tjetër ose me pasuri të marrë nga populli.

“Të caktohet një pagesë”: domethënë, t’i caktohet një rrogë apo furnizim i vazhdueshëm.

Sqarime dhe dobi

Kjo rrëfenjë i përket atij zhanri të lashtë të letërsisë arabe që ndërthur urtësinë, asketizmin dhe këshillën morale. Është një lloj letërsie që u bë e njohur përmes tregimeve të “të mençurve të marrë”; njerëz që e fshehnin urtësinë e tyre pas thjeshtësisë së pamjes ose sjelljeve të pazakonta, ndërsa fjalët e tyre depërtonin në zemra me një sinqeritet që nuk e arrijnë dot fjalimet e zbukuruara dhe këshillat e stolisura.

Prandaj, figura e Behlulit në këtë tregim ngjan në shpirt me figurat e mëdha të zahidëve si Hasan el-Basriu, Ibrahim ibn Ed’hemi dhe Sufjan eth-Theuriu. E gjithë skena ndërtohet mbi një përballje të qetë mes pushtetit të dynjasë dhe zërit të urtësisë që qëndron mbi dukjen e jashtme.

Ajo që bie në sy është se tregimi nuk mbështetet në këshilla të gjata, por në fjali të shkurtra e të ngjeshura me kuptim, të cilat lënë ndikim të madh në shpirt. Ndër më të fuqishmet është fjalia e Behllulit:

“Ja pallatet e tyre, e ja varret e tyre.”

Kjo shprehje ndërtohet mbi një kundërvënie të bukur mes pallateve dhe varreve, sikur të përmbledhë gjithë udhëtimin njerëzor në dy fjalë: një ndërtim që përfundon në shkatërrim dhe një zbukurim që kthehet në dhe.

Ky lloj kontrasti përdorej shpesh në letërsinë e zuhdit, sepse bashkon bukurinë e shprehjes me fuqinë e përkujtimit të vdekjes dhe kalueshmërisë së shpejtë të jetës.

Tregimi fiton edhe më shumë thellësi sepse zhvillohet gjatë rrugës për në haxh. Haxhi, në vetëdijen islame, nuk është thjesht një udhëtim drejt një vendi të shenjtë, por një çast kur njeriu çlirohet nga barrët e dynjasë dhe reflekton mbi vetveten dhe përfundimin e tij.

Pikërisht për këtë arsye, fjalët e Behllulit ishin në përputhje me frymën e këtij sezoni shpirtëror. Kur Rashidi i pa pallatet, madhështinë dhe pushtetin me syrin e halifes, Behluli ia rikujtoi të vërtetën para së cilës shkrihen të gjithë: se fundi është i njëjtë për të gjithë dhe se njeriu nuk merr me vete nga kjo botë veçse veprat e tij.

Në tregim gjendet gjithashtu një kuptim i mrekullueshëm mbi vlerën e vërtetë të njeriut. Halifja, para të cilit dridhej vendi, qëndron duke kërkuar këshillë nga një njeri që vrapon mbi një kallam e pas të cilit rendin fëmijët. Sikur tregimi të donte të thoshte se urtësia nuk është monopol i njerëzve me poste dhe se zemrat mund të hapen nga një fjalë e sinqertë që del nga një njeri pa pushtet e pa autoritet.

Prandaj, Behluli në këtë qëndrim duket më i lirë se vetë halifja, sepse ishte çliruar nga nevoja ndaj njerëzve dhe nga frika e pushtetit; ndaj nuk u sforcua në fjalët e tij dhe nuk kërkoi as dhuratë, as pozitë.

Tregimi zbulon edhe një kuptim të lartë të zuhdit. Behluli nuk e qorton pasurinë në vetvete, por lidhjen e tepruar me të dhe padrejtësinë ndaj njerëzve për shkak të saj. Për këtë ai tha:

“Atij që Allahu i ka dhënë pasuri dhe bukuri, e ai ruan dëlirësinë me bukurinë e tij dhe ndihmon të tjerët me pasurinë e tij, emri i tij shkruhet në regjistrin e njerëzve të mirë.”

Pra, begatia në konceptin islam nuk është e qortueshme; e qortueshme është kur ajo shndërrohet në mendjemadhësi ose egoizëm. Kështu, haxhi lidhet me kuptimet e solidaritetit, bujarisë dhe çlirimit nga egoja, pasi njerëzit qëndrojnë aty të barabartë dhe nuk kanë përparësi ndaj njëri-tjetrit veçse me devotshmëri.

Kur Rashidi ofroi t’ia shlyente borxhin, përgjigjja e Behllulit ishte më e thellë se një refuzim i thjeshtë i ndihmës materiale. Ai tha:

“Ktheju të drejtat njerëzve të tyre.”

Sikur këshilla të kalonte nga çështja individuale tek drejtësia në tërësi, sepse përmirësimi i vërtetë nuk arrihet me shumicë dhuratash, por me kthimin e padrejtësive dhe vendosjen e së drejtës.

Ky kuptim është ndër më të lidhurit me frymën e haxhit, sepse pendimi i sinqertë nuk plotësohet përderisa hahen të drejtat e njerëzve ose neglizhohen padrejtësitë.

Tregimi arrin kulmin në fjalën e tij:

“A mendon se Allahu të furnizon ty dhe më harron mua?”

Në këtë fjali të shkurtër shfaqet dinjiteti i shpirtit dhe mbështetja e plotë tek Allahu. Po ashtu shfaqet edhe ajo pasuri e brendshme që e bën njeriun të lirë, sado pak të ketë në dorë.

Pikërisht për këtë arsye, këto tregime mbetën të gjalla në librat e letërsisë dhe zuhdit, sepse ato nuk rrëfejnë vetëm një ngjarje kalimtare, por zbulojnë përplasjen e përhershme mes pushtetit të dynjasë dhe zgjimit të shpirtit, mes shkëlqimit të pallateve dhe realitetit të varreve, duke e lidhur sezonin e haxhit me kuptimin e tij më të thellë: udhëtimin e kthimit tek Allahu para se të jetë udhëtim drejt vendit të shenjtë.

Burimi: mugtama.com

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/harun-er-rashidi-takohet-me-behlulin-rruges-per-ne-haxh/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/vlera-e-dites-se-arafatit-2/ https://ardhmeriaonline.com/vlera-e-dites-se-arafatit-2/#respond Mon, 25 May 2026 09:11:01 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6589 Profeti (a.s) ka thënë: “Agjërimi i ditës së Arafatit shpresoj tek Allahu ti shlyej mëkatet e vitit të kaluar dhe vitit që vjen”

Gjithashtu ai (a.s) ka thënë:  “Nuk ka ditë që në të ,më se shumti ,Allahu liron robër nga zjarri, se sa dita e Arafatit.”

Profeti (a.s) ka thënë: “Duaja më e mirë është duaja e ditës së Arafatit. Duaja më e mirë që kam thënë unë dhe të gjithë profetët është: “la ilahe ilallahu uahdehu la sherike lehu. Lehul mulku ue lehul hamdu ue huve ala kul li  shej’in kadir.”

Le të shtojmë  istigfarin, duatë ,sadakanë,leximin e Kuranit,dhe sa më shume tekbire.

Tekbiret  fillojnë nesër për namaz të sabahut deri tre ditë pas ditës së bajramit në në namazin e iqindisë (këndohen pas çdo farzi)

Allahu Ekber

Allahu Ekber

La ilahe ilAllah

Uallahu Ekber

Allahu Ekber  ue lil lahil hamd!

By: ardhmëriaonline.com

“Mos lejo që mungesa e përmbushjes së premtimit të të shtyjë të dyshoh në premtimin e Zotit – edhe nëse është caktuar për një kohë të veçantë – që të mos bëhet kjo një goditje për thellësinë e perceptimit tënd dhe një shuarje e dritës së brendësisë sate.”

1 – Pikat kryesore që trajton kjo urtësi:

1 – Ndalimi i dyshimit në premtimin e Allahut: Besimtari nuk duhet të dyshojë në premtimet hyjnore edhe kur ato vonohen në dukje. Premtimi i Allahut është i vërtetë dhe i sigurt.

2 – Vonesa nuk do të thotë mohim i premtimit: Mosrealizimi i menjëhershëm i asaj që pritet nuk nënkupton se Allahu nuk do ta përmbushë atë. Vonesa mund të jetë pjesë e urtësisë hyjnore.

3 – Koha e realizimit është në dorën e Allahut. Allahu e realizon premtimin në kohën që Ai e ka caktuar, jo domosdoshmërisht në kohën që njeriu dëshiron.

4 – Sprova e besimit gjatë pritjes: Pritja zbulon forcën e bindjes së njeriut. Në kohë vonese testohet besimi, durimi dhe mbështetja tek Allahu.

5 – Ruajtja e “basirës” (perceptimit të brendshëm): Dyshimi dhe dëshpërimi e dobësojnë perceptimin shpirtëror dhe e verbojnë zemrën ndaj urtësisë së Allahut.

6 – Ruajtja e “nurit të brendshëm”: Humbja e shpresës dhe keqkuptimi i kaderit mund të shuajnë dritën e zemrës, qetësinë dhe lidhjen shpirtërore me Allahun.

7 – Edukimi i zemrës në dorëzimin ndaj Allahut: Urtësia e mëson besimtarin të jetë i qetë dhe i dorëzuar ndaj zgjedhjes dhe kohës së Allahut.

8 – Dallimi mes premtimit hyjnor dhe pritjeve njerëzore: Njeriu shpesh ndërton mënyrën dhe kohën e realizimit sipas imagjinatës së vet, ndërsa Allahu e realizon sipas dijes dhe urtësisë së Tij.

9 – Lidhja midis besimit dhe gjendjes shpirtërore: Sa më i fortë besimi në premtimin e Allahut, aq më e qëndrueshme bëhet zemra përballë vonesave dhe sprovave.

10 – Kujdesi ndaj dëshpërimit të fshehtë: Urtësia paralajmëron për një lloj dëshpërimi të brendshëm që mund të mos shfaqet me fjalë, por që dobëson besimin dhe marrëdhënien me Allahun.

2 – Shpjegimi i urtësisë:

Kjo urtësi trajton një prej sprovave më të mëdha të zemrës: vonesën e asaj që njeriu pret nga Allahu. Shpesh besimtari lutet, pret ndryshim, fitore apo lehtësim, por kur përgjigjja vonohet, zemra fillon të lëkundet. Pikërisht këtu autori na mëson se problemi nuk është tek premtimi i Allahut, por tek mënyra se si njeriu e kupton kohën dhe urtësinë hyjnore. Allahu i Madhëruar thotë në Kuran: “Mos u ligështoni dhe mos u trishtoni, sepse ju do të jeni më të lartët nëse jeni besimtarë.”[1] Ky ajet u shpall pas betejës së Uhudit, kur muslimanët pësuan humbje dhe disa menduan se ndihma hyjnore ishte larguar. Por Allahu ua rikujtoi se premtimi i Tij nuk prishet, edhe nëse sprova zgjat.

Po ashtu Allahu thotë: “Vërtet, me vështirësinë vjen lehtësimi.”[2] Allahu nuk ka thënë “pas vështirësisë”, por “me vështirësinë”, duke treguar se ndihma e Allahut ecën bashkë me sprovën edhe kur njeriu nuk e sheh menjëherë.

Profeti (a.s) ka thënë: “Dijeni se ndihma vjen me durimin, lehtësimi me brengën dhe me vështirësinë vjen lehtësimi.” Ky hadith edukon zemrën të mos nxitojë në gjykim. Shpesh njeriu mendon se vonesa është braktisje, ndërkohë që Allahu po e përgatit për diçka më të madhe.

Një shembull madhështor është historia e Jusufit (a.s). Ai u hodh në pus, u shit si skllav dhe u burgos padrejtësisht për vite me radhë. Në pamje të jashtme dukej sikur premtimi i Allahut për të ishte larg, por në fund Allahu e ngriti në pozitë dhe e bëri shkak shpëtimi për njerëzit. Sikur Jusufi (a.s) të shikonte vetëm momentin e sprovës, mund të dukej sikur premtimi ishte vonuar, por urtësia hyjnore po ndërtonte një përfundim më të madh.

Edhe në jetën e Musait (a.s) shohim të njëjtën gjë. Kur ai dhe Benu Israilët arritën te deti dhe faraoni ishte pas tyre, njerëzit thanë: “Do të na arrijnë!” Por Musai tha me bindje: “Kurrsesi! Me mua është Zoti im, Ai do të më udhëzojë.”[3] Në çastin kur çdo rrugë dukej e mbyllur, Allahu e çau detin dhe solli shpëtimin.

Kjo urtësi na mëson se dyshimi në premtimin e Allahut e dobëson “basirën”, perceptimin e zemrës, dhe e shuan dritën e besimit. Besimtari duhet të jetojë mes durimit dhe bindjes, duke ditur se Allahu nuk e thyen premtimin e Tij, por e realizon atë në kohën dhe mënyrën më të mirë. Kur zemra e kupton këtë, ajo qetësohet dhe nuk tronditet nga vonesat e jetës.

3 – Analizë shpirtërore:

Analiza shpirtërore e kësaj urtësie të Ibn Ata’il-lah El Iskenderi qëndron në trajtimin e marrëdhënies së zemrës me Allahun gjatë kohës së pritjes dhe vonesës. Në pamje të parë, urtësia flet për mosdyshimin në premtimin e Allahut, por në thelb ajo flet për edukimin e zemrës dhe pastrimin e saj nga varësia ndaj kohës, rezultateve dhe pritjeve njerëzore.

Shpesh njeriu mendon se besimi i tij është i fortë derisa sprovohet me vonesë. Kur ai lutet gjatë, pret ndryshim, lehtësim apo realizim të një premtimi dhe nuk sheh rezultat të menjëhershëm, zemra fillon të shqetësohet. Ky shqetësim zbulon një sëmundje të fshehtë shpirtërore: lidhjen e zemrës me atë që pret dhe jo me Vetë Allahun. Njeriu mund të thotë se i beson Allahut, por kur vonohet ajo që dëshiron, shfaqet ankthi, pakënaqësia dhe ndonjëherë edhe dyshimi i fshehtë. Pikërisht këtu qëndron thelbi i urtësisë.

Autori dëshiron të na mësojë se besimi i vërtetë nuk matet kur çdo gjë shkon sipas dëshirës sonë, por kur zemra mbetet e qetë edhe atëherë kur nuk kupton urtësinë e Allahut. Vonesa shpirtërisht është një proces edukimi. Allahu ndonjëherë e vonon dhuratën jo për ta privuar robin, por për ta pastruar zemrën nga nxitimi, egoja dhe mbështetja tek shkaqet.

Në këtë urtësi përmendet “goditja e perceptimit” dhe “shuarja e dritës së brendshme”. Kjo është shumë e thellë shpirtërisht. Kur njeriu fillon të dyshojë në premtimin e Allahut, ai humbet “basirën”, shikimin e zemrës. Zemra nuk arrin më të lexojë urtësinë pas ngjarjeve dhe fillon ta shohë jetën vetëm përmes rezultateve të jashtme. Kjo e errëson shpirtin dhe e dobëson lidhjen me Allahun.

Ndërsa zemra që i dorëzohet Allahut e sheh vonesën si mëshirë, edukim dhe përgatitje. Ajo nuk pyet vazhdimisht: “Pse nuk ndodhi ende?”, por pyet: “Çfarë dëshiron Allahu të më mësojë përmes kësaj pritjeje?” Kjo e zhvendos njeriun nga ankthi tek qetësia dhe nga kontrolli tek besimi.

Shpirtërisht, kjo urtësi synon ta çlirojë njeriun nga robëria ndaj rezultateve. Njeriu shpesh mendon se lumturia e tij varet nga realizimi i një gjëje të caktuar, por Allahu dëshiron që zemra të lidhet me Të dhe jo me dhuntinë. Sepse dhuntitë ndryshojnë, ndërsa Allahu nuk ndryshon.

Kur robi arrin këtë shkallë, ai nuk e humbet qetësinë edhe nëse sprova zgjat. Ai vazhdon të lutet, të shpresojë dhe të ketë mendim të mirë për Allahun. Në këtë gjendje, vetë pritja bëhet adhurim, durimi bëhet dritë dhe zemra fiton afërsi me Allahun që ndoshta nuk do ta arrinte po të merrte menjëherë atë që kërkonte.

4 – Udhëzime praktike:

1 – Mos e lidh besimin tënd me shpejtësinë e rezultateve! Nëse diçka vonohet, mos mendo menjëherë se Allahu të ka braktisur. Vonesa nuk është argument kundër mëshirës së Tij.

2 – Vazhdo lutjen pa u lodhur! Edhe kur nuk sheh ndryshim të menjëhershëm, mos e ndërprit duanë. Vazhdimësia në lutje është shenjë besimi dhe adhurimi.

3 – Ruaje mendimin e mirë për Allahun! Mos lejo që sprovat të të çojnë në pesimizëm. Kujto gjithmonë se Allahu zgjedh atë që është më e dobishme për ty.

4 – Mos nxito në gjykimin e ngjarjeve! Ka gjëra që sot të duken të këqija, por nesër kupton se kanë qenë mbrojtje, edukim ose hapje e një dere më të mirë.

5 – Praktiko durimin aktiv! Pritja nuk do të thotë pasivitet. Vazhdo të punosh, të përpiqesh dhe të marrësh shkaqet, ndërsa zemra mbështetet tek Allahu.

6 – Kujto mirësitë e mëparshme të Allahut! Reflekto sa herë Allahu të ka ndihmuar, të ka hapur rrugë apo të ka dhënë mirësi pa e pritur. Kjo forcon sigurinë në premtimin e Tij.

7 – Ruaje zemrën nga dëshpërimi i fshehtë!  Kujdes nga fjalë si: “U luta kot”, “Nuk po ndryshon asgjë”. Këto e dobësojnë zemrën dhe besimin gradualisht.

8 – Pyete veten gjatë vonesës: Çfarë po më mëson Allahu? Çdo pritje ka një edukim shpirtëror: durim, përulësi, sinqeritet, shkëputje nga egoja ose forcim të tevekulit (mbështetjes tek Allahu).

9 – Forco lidhjen me Allahun, jo vetëm me kërkesën!  Syno që zemra jote të gjejë qetësi në afërsinë me Allahun edhe para realizimit të asaj që dëshiron.

10 – Lexo histori profetësh dhe njerëzish të devotshëm. Historitë e Jusufit (a.s), Ejubit (a.s) dhe Musait (a.s) të mësojnë se ndihma e Allahut mund të vonohet, por nuk mungon.

12 – Përsërite shpesh fjalinë: “O Allah, më jep kënaqësi me zgjedhjen Tënde dhe më forco në pritjen e urtësisë Sate.” Kjo ndihmon zemrën të jetojë me dorëzim ndaj Allahut dhe dhuron qetësi.

5 – Mesazhi i urtësisë:

Mesazhi qendror i kësaj urtësie është edukimi i zemrës që të mos e lidhë besimin dhe qetësinë e saj me shpejtësinë e realizimit të premtimeve hyjnore, por me vetë sigurinë në Allahun dhe urtësinë e Tij.

Kjo urtësi na mëson se premtimi i Allahut është i vërtetë në çdo rast, por mënyra, koha dhe forma e realizimit i përkasin vetëm Atij. Prandaj, vonesa nuk është shenjë refuzimi, por pjesë e planit hyjnor që njeriu shpesh nuk e kupton menjëherë.

Mesazhi i saj është që besimtari të mos lejojë që pritja të kthehet në dyshim, as që vonesa të shndërrohet në dëshpërim. Përkundrazi, ai duhet ta shohë çdo vonesë si sprovë të besimit dhe si mundësi për forcimin e lidhjes me Allahun.

Në thelb, urtësia thotë: qetësia e vërtetë nuk vjen nga realizimi i asaj që kërkon, por nga besimi se ajo që Allahu ka zgjedhur për ty është gjithmonë më e mirë se ajo që ti zgjedh për veten tënde.

Prandaj, mesazhi përfundimtar është:

Mos dysho në premtimin e Allahut,

Mos u dëshpëro nga vonesa,

Mos e mat urtësinë hyjnore me kohën tënde, sepse çdo gjë që vjen prej Tij, vjen në kohën dhe formën më të përsosur për ty.

Autor: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Ali Imran: 139.

[2] – Sure Sherh: 6.

[3] – Sure Shuara: 62.

Së pari, paratë që ai shpenzon duhet të vijnë nga burime hallall. Gjithashtu, ai duhet të përpiqet që të shmang kryerjen e ndonjë biznesi teksa është në Haxh, pasi një gjë e tillë do të zaptonte zemrën e tij dhe do të shpërqendronte vëmendjen e tij; sepse qëllimi i tij duhet të jetë vetëm rikujtimi i Allahut si dhe nderimi i riteve të Tij. Transmetohet se në fundin e kohëve tona, katër kategori njerëzish do të kryejnë Haxhin: sundimtarët (për kënaqësi), të pasurit (për të bërë biznes), të varfërit (për të lypur) si dhe recituesit e Kuranit (për tu dukur). Ky raport tregon llojin e qëllimeve të kësaj bote të cilat mund të fshihen pas Haxhit të njerëzve, dhe të gjithë ato e shkatërrojnë Haxhin dhe i ndalojnë njerëzit nga kryerja e ceremonisë brenda realitetit të saj të brendshëm. Veçanërisht me mungesë përfitimi është Haxhi i  bërë nga dikush në emër të dikujt tjetër në emër të parave,një pelegrinazh i  tillë është bërë për hir të kësaj bote, dhe jo për tjetrën. Besimtarët e ndershëm dhe njerëzit me zemër të pastër kanë thënë se i vetmi përjashtim që ndodh kundrejt kësaj është kur qëllimi mbetet qëndrimi në Meka për disa kohë, dhe kur kjo është e vetmja mënyrë për të përballuar udhëtimin dhe ky lloj Haxhi është zëvendësues. Nëse është ky qëllimi, pra kur dikush po përdor dynjanë për të ndjekur fenë, dhe jo të anasjelltën, atëherë një pelegrinazh i tillë i paguar nuk është i gabuar. Por synimi duhet të deklarohet si vizitimi i Shtëpisë së pastër të Allahut, si dhe ndihmimi i  një vëllai të paaftë për të kryer një detyrim.

Së dyti, haxhiu nuk duhet të ndihmojë armiqtë e Allahut duke u paguar atyre taksa dhe tarifa të paligjshme. Njerëz të tillë janë të konsideruar në mesin “e atyre që  pengojnë rrugën e Zotit”, dhe përfshin Arabët e shkretëtirës që u zënë pritë pelegrinëve përgjatë intinerarit. Sepse tu dorëzosh atyre para do të thotë ti japësh mbështetje padrejtësisë, dhe çdokush duhet të gjejë dredhi dhe truke për ta shmangur këtë sa të mundet. Veshja e rrobave të vjetra dhe të thjeshta shpesh mund të ndihmojë. Por nëse kjo është e pamundur, atëhetë disa dijetarë kanë thënë se nësë Haxhi është i dyti apo i mëtejshëm, është më mirë që të kthehesh në shtëpi pa e bërë pagesën. Akuza të tilla janë një risi e turpshme, dhe nënshtrimi ndaj tyre u jep atyre pamjen e një zakoni të legjitimuar, dhe sjell vetëm poshtërim dhe përçmim ndaj myslimanëve.

Së treti, çdokush duhet të marrë më shumë ushqim me vete, dhe duhet të jetë zemër-hapur dhe bujar në ndarjen e saj me të tjerët. Por ndonjë nuk duhet të shkoj në ekstreme të kota në shijimin e llojeve të këndshme të ushqimit dhe pijes, ashtu siç bëjnë ato që jetojnë në luks. Përveç kësdaj, askush nuk duhet të jetë tepër bujar dhe liberal në të ushqyerin e pelegrinëve të tjerë, ku “mirësia nuk njeh asnjë teprim në shpenzime”. Për të ndarë furnizimin me ushqim të dikujt me të tjerët gjatë Haxhit duhet ta shpenzosh në rrugën e Zotit; ashtu siç ka thënë Ibn Umeri: “Pelegrini më i mirë është ai që është më fisniku në qëllim, më i pastërti në dhënie dhe më i madhi në siguri.”  Profeti (a.s) tha një herë: “Një Haxh i përmbushur nuk ka shpërblim tjetër përveç  Xhenetit. ‘O i Dërguar i Zotit, dhe çfarë është “përmbushja” e Haxhit?- u pyet ai. ‘Të folurit e fjalëve të mira, dhe dhënia e ushqimit.’-u përgjigj ai.

Së katërti, gjatë Haxhi çdokush duhet të heqë dorë nga të gjitha ‘rafath’, ‘fusuk’ dhe ‘xhidal’ ashtu siç Kurani thotë. ‘Rafath’ është një term gjithëpërfshirës për bisedat e lirshme dhe të turpshme. Ajo përfshin flirtimin me gratë dhe përmendien e diçkaje të lidhur me dëshirën seksuale. ‘Fusuk’ është një term i përdorur për çdo largim nga bindja ndaj Allahut, ndërsa ‘xhidal’ do të thotë bisedë mendjemadhësie dhe argumentuese të llojit që provokon mllefin, hallakatjen e qëllimit të dikujt, si dhe që dhunon regullat e zakoneve dhe sjelljeve të mira. Prandaj, është e qortueshme që të kritikosh ose të shkosh kundër dëshirave të ndonjë shoku, pasi çdokush duhet të jetë gjithmonë i butë dhe i respektueshëm ndaj udhëtarëve për në Shtëpinë e Zotit. Karakteri i mirë nuk është shlyerja e dëmit por durimi i tij. Thuhet se udhëtimi (sefer) e ka marrë emrin e saj sepse ajo zbulon (sufur) tiparet e karaktereve të njerëzve, kjo është arsyeja se pse Omeri (r.a) i tha një burri i cili prtendonte se e njihte mirë një mik, ‘A ke udhëtuar me të? Kur ai iu përgjigj se ai nuk kishte udhëtuar, Omeri thjesht I tha se: Atëherë ti nuk e njeh atë.’

Së pesti, çdokush duhet ta kryejë Haxhin në këmbë, sa më shumë që të jetë e mundur. Në shtratin e tij, Ibn Abasi u tha bijve të tij: ‘O bijtë e mi, ju duhet ta bëni Haxhin në këmbë, për ecjen pelegrini   merr 700 bekime nga Faltorja e Shenjta në  çdo hap që ai merr.’  Cdokush duhet të marrë një kujdes të veçantë gjatë ritualeve të rëndësishme, të tilla si lëvizja nga Meka në Arafat dhe në Mina. Megjithatë, disa ulema, kanë thënë se të qëndruarit hipur në kafshë është më mirë, sepse kjo e lejon më mirë dikë që të ndihmojë të tjerët, dhe e mban atë larg nga situatat që mund të provokojnë zemërim dhe indinjatë në zemrëm e dikujt. Në të vërtet, kjo pikëpamje nuk është nuk është në konflikt me opinionet e mëparshme: çdokush duhet që thjesht të përdorë mprehtësinë e dikujt, në mënyrë që dikush të ecë nëse e sheh më të lehtë ecjen, dhe kalëron nëse është i dobët ose frikësohet se ecja do të përkeqësojë sjelljen e dikujt dhe dëmtojë cilësinë e veprimeve të ndokujt.  Kur kryen ritet e Umras, është më mirë që të ecësh, dhe ti shpenzosh kështu, paratë e kursyera për punë të mira.

Së gjashti, haxhiu i cili zgjedh të kalërojë  hipur mbi një shalë sesa mbi  një tendë ‘houdah’ . Përjashtimi i vetëm është pelegrini  i cili është i dobët ose ti pamësuar për të kalëruar, dhe që frikësohet  se mund të bie nga shala normale e devesë; dhe së dyti, çdokush duhet të shmang imitimin e dukjes së krenarisë dhe pasurisë. Profeti (a.s) e ka bërë Haxhin hipur, në mënyrë që njerëzit të mund ta ndiqnin atë dhe të vinin re veprimet e tij, por ai kalëronte mbi një shalë lecke të vjetër e cila kishte kushtuar vetëm 4 dirhem.  Në kohët e mëvonshme, karvanet u bënë punë të shkëlqyera, kështu që Ibn Omeri, duke vështruar njërin prej tyre, tha: “Pak pelegrinë por kaq shumë kafshë!’ Më pas ai lajmëroi një varfanjak të rreckosur, “ Këtu është një Haxh që me të vërtetë është i mrekullueshëm!’

Së shtati, çdokush duhet të ketë një pamje të rreckosur, pluhurosur, me flokë të pakrehur, dhe pa shumë stoli të jashtme ose ndonjë tendencë për tu treguar  madhështor. Përndryshe, dikush dikush mund të jetë i gdhendur mes krenarisë dhe kryelartësisë që jeton në luks, sesa të jetë ne mesin e atyre që janë mes të dobtëve, varfërve dhe të pastër në zemër. Profeti (a.s) vuri re se ‘ haxhiu i vërtetë  është me flokë të çregullt dhe të pakrehur’. Dhe Allahu i Lartësuar thotë: “Shoh vizitorët në Shtëpinë time. Ata kanë ardhur për Mua mua të pluhurosur dhe me flokë të çregullt, nga çdo luginë e thellë.’ Dhe ai thotë:’  Pastaj le ti heqin papastëertitë e tyre’- duke rruajtur kokat e tyre dhe prerë majat e thonjtë të tyre….

Së teti, çdokush duhet të jetë i butë me kafshët që ai nget. Nuk është e lejueshme ti mbingarkosh ato, apo të flesh mbi ta. Muslimanët e vjetër dhe të devotshëm kurrë nuk fjetën mbi to, përveç dremitjeve aksidentale; dhe as nuk u ulën mbi ta për periudha të gjata pa pushim. I Dëreguari i Allahut (a.s) ka thënë: ‘Mos i trajtoni kafshët tuaja si karrige’.  Është e rekomanduar, dhe kjo është Suneti, që çdokush duhet të zbres kohë pas kohe në mënyrë që të lejojë kafshën që të pushojë. Kur ishte në shtartin e vdekjes së tij, Ebu Darda i tha devesë së tij: “Deveja ime, unë kurrë nuk të mbingarkova ty, pra mos u anko për mua përpara Zotit tënd!’ Allahu i shpërblen njerëzit për mirësitë e treguara ndaj çdo gjëjë të gjallë; kështu që ne duhet të mbështesim të drejtat e kafshëve, si dhe të drejtën e pronarit të kafshës që e ka me qera atë. Të zbresësh për pak dhe të ecësh pranë saj, i jep lehtësim kafshës, si dhe kënaqësi pronarit të devesë. Një burrë e pyeti njëherë Ibn Mubarakun për të marrë një libër me vete dhe për ta çuar atë në destinacionin e vet. ‘Duhet të kërkoj lejen e pronarit’, sepse unë tashmë kam rënë dakord për kafshën dhe për tarifën.’ Shih sesa i ndershëm ishte ai edhe në bartjen e një libri të vetëm, pasha e së cilit ishte e papërfillshme. Sepse nëse dikush e hap derën për pak, pas një farë kohe, do të rrjedhë më shumë përmes saj.

Së nënti, haxhiu duhet të kërkojë kënaqjen e Allahut duke ofruar një kurban, edhe nëse kjo nuk është detyrim mbi të. Ai duhet të përpiqet se ajo është një kafshë e shëndoshë dhe me vlerë. Nëse flijimi është fakultativ, ai duhet të hajë nga ajo, por jo nëse është e detyrueshme. Ajo çka synohet nuk është ofrimi i sasive të mëdha të mishit, por pastrami i shpirtit si dhe shtypja e dëshirës së egos për koprraci. Mishi dhe tulet e tij nuk e arrijnë Zotin, porse devotshmëria nga ju e arrin atë.’

Së dhjeti, çdokush duhet të jetë i kënaqur nga shpenzimet dhe kurbanet që bën,dhe humbjet që dikush i vuan nën paratë e dikujt apo personi tjetër; për prova të tilla janë tregues se Haxhi i dikujt është pranuar nga Zoti. Një fatkeqësi gjatë rrugës për në Haxh është si një nga vështirësitë që e përballin luftëtarin në Xhihad,në mënyrë që çdokush të ndjejë për çdo dhimbje, dhe për çdo humbje që dikush e mban, ka një shpërblim, sepse Allahu nuk e lejon humbjen e shpërblimit për çdo njeri të mirë.

Autor: Ebu Hamid el Gazali

By: ardhmëriaonline.com

Ka dashur vetë Zoti që umeti i Muhamed mustafasë të jetë umet i fisshëm, sepse ky umet do të jetë mëkëmbës i Zotit mbi tokë.

Si e humbet njeriu fisnikërinë?

Të gjithë e dimë që ka mësues të cilët janë kthyer në mjeshtër të fyerjes dhe nënçmimit të studentëve. Ata përdorin metoda nga më primitivet, për t’i ndëshkuar nxënësit e tyre, metoda të cilat prekin fisnikërinë dhe dinjitetin e këtyre nxënësve. Fyerjet dhe nënçmimi i mësuesit, nuk harrohet nga nxënësi dhe studenti gjer kur të vdesë. Një trajtim të tillë kaq denigrues dhe fyes, e hasim shpesh herë në shkollat dhe institucionet tona arsimore. Vallë si ndihen këta nxënës që fyhen dhe përçmohen nga mësuesit e tyre? Si do të sillen të nesërmen në shoqëri?

Një baba që e dhunon, e fyen dhe e nënçmon gruan e tij para fëmijëve, e shkatërron dinjitetin dhe fisnikërinë jo vetëm të gruas, por edhe të fëmijëve. Impakti dhe pasojat që lë tek fëmijët, nëse babai e rreh nënën e tyre mu para syve të tyre janë shumë të rënda.

Profeti Muhamed a.s ka ndaluar që dikush të goditet në fytyrë. Ai kurrë nuk ka qëlluar ndonjë grua, apo qoftë dhe skllav. Përkundrazi, në shumë hadithe dhe thënie të tij, Profeti a.s nxit që skllevërit të respektohen dhe të trajtohen mirë. Profeti a.s këshillon që skllevërit të ushqehen bashkë me pronarin e tyre, të respektohen dhe të mos u ngarkohen përgjegjësi mbi aftësitë e tyre.

Ata të rinj që kalojnë semaforin me dritë të kuqe dhe tallen me policin që ka gjithë ditën që qëndron në këmbë, kanë prekur dinjitetin dhe fisnikërinë e tij.

Ata prindër të cilët i ndëshkojnë fëmijët në sy të shokëve, për një gabim që kanë bërë, ta dinë se kanë shkelur fisnikërinë dhe dinjitetin e fëmijëve të tyre. Ka prindër që i rrahin fëmijët në oborrin e shkollës, ku e shohin të gjithë shokët e djalit. Ka prindër që i rrahin, i fyejnë dhe ofendojnë fëmijët, në klubin ku stërviten.

Vallë si ndihet një i ri që është rritur nën presionin e prindërve të tij? Si ndihet një i rri, që sa herë që kërkon të flasë dhe të thotë diçka, prindërit i thonë:”Mbylle!”

E kundërta ndodhte me profetin Muhamed (a.s) dhe shokët e tij. Një herë, ai ndodhej mes shokëve dhe kërkoi ujë. Dikush i ofroi një brokë ujë dhe Profeti (a.s) piu. Zakoni e kërkonte që menjëherë pas Profetit a.s, të pinte ai që ndodhej në krahun e tij të djathtë. Por në krahun e tij të djathtë, ndodhej një djalë i njomë, Abdullah ibn Abasi. Kurse në të majtën e Profetit (a.s), burrat më të mëdhenj, heronjtë e myslimanëve, Ebu Bekri, Umeri etj… I zënë ngushtë, Profeti (a.s) e pyeti Abdullah ibn Abasin Abdullah ibn Abasi se nëse e lejonte që të pinin të tjerët para tij, por ai ia ktheu: “Nderin që të pi ujë direkt pas teje, nuk ia jap askujt tjetër.” Profeti (a.s) i dha atij të pijë,

Duket qartë që Profeti (a.s) e kultivonte fisnikërinë dhe krenarinë, siç kultivojmë ne pemët, në zemrat e shokëve të tij dhe sidomos rinisë.

Ata nëpunës të cilët u nxjerrin njerëzve djersë të ftohta, duke i sorollatur – hajde sot hajde nesër – të kenë frikë Zotin, se kështu shkatërrojnë psikologjinë dhe krenarinë e njerëzve. Mes këtyre njerëzve ka edhe të vobektë, vejusha, jetimë etj…, të cilët ndihen të fyer dhe të nënshtruar. Të ndihesh i fyer dhe i përçmuar është një ndjesi shumë e rëndë dhe stresuese.

Shumë nëpunës durojnë fyerjet dhe trajtimin e ashpër të eprorit, për shkak se kanë frikë se mos humbasin vendin e punës. Në fakt, fisnikëria, nderi dhe dinjiteti janë më primare dhe më të rëndësishme se kafshata e bukës. Dinjiteti është ai që e siguron edhe kafshatën e bukës dhe jo e kundërta.

Një njeri i përçmuar dhe me dinjitet të shkelur, nuk mund të edukojë dhe rrisë veçse fëmijë të këtij kalibri. Nëse drejtori të fyen dhe ofendon, shko dhe kërko një punë tjetër. Mos thuaj se si do jetoj nëse lë punën, pasi të jetosh me fyerjet, ofendimet dhe diskriminimin, është më e rëndë se të jetosh me barkun bosh.

Një umet të cilit i janë zaptuar tokat dhe vendet e shenjta, është një umet që do të jetojë i përulur dhe i nënshtruar. Si mund të respektohet nga të tjerët një umet me të cilin armiqtë bëjnë ç’të duan?

Është shumë poshtërues fakti që ekspertët vendas, vlerësohen shumë herë më pak se ekspertët e huaj.

Kurrë nuk mund ta harroj atë që më ka ndodhur një herë, gjatë një udhëtimi me aeroplan. Për arsye të ndryshme, aeroplani u vonua gjysmë ore. Udhëtarët ishin arabë dhe të huaj. Kapiteni i aeroplanit vajti dhe u kërkoi falje të gjithë të huajve një e nga një, kurse me ne arabët nuk e bëri këtë. Në ato çast jam ndjerë shumë i ofenduar, sikur nuk kisha asnjë vlerë, sikur e kisha humbur dinjitetin dhe fisnikërinë.

Ne duhet të fillojmë me brezat e ri duke kultivuar dhe rrënjosur tek ta fisnikërinë, dinjitetin dhe krenarinë. Këtë duhet ta bëjmë me fëmijët tanë, duhet ta bëjmë me bashkëshortet tona dhe të gjithë njerëzit. Nuk bën t’i trajtojmë të tjerët si fundërrina dhe të nënçmuar.

Myslimanët e parë kanë qenë shumë krenarë dhe dinjitozë. Jo vetëm pasi pranuan islamin, por edhe para islamit, arabët dalloheshin dhe shquheshin për fisnikëri dhe dinjitet. Ata e refuzonin çdo lloj forme nënshtrimi, pasi fjalën “i nënshtruar” ata e përdornin vetëm për kafshët dhe sendet. Këtë e pohon edhe Kurani fisnik në suren Jasin, ku thotë: “Vallë, a nuk e shohin ata se, ndër gjërat që Duart Tona kanë krijuar për ta, janë bagëtitë që ata zotërojnë?! Ne bëmë që ato t’u nënshtrohen atyre, kështu që disa i shalojnë e prej disave ushqehen.”[1]

Tema që po trajtojmë, i drejtohet çdo individi në veçanti dhe i drejtohet umetit në përgjithësi. Umeti do të ndihet krenar dhe i fisshëm, nëse individët janë të tillë.

Cili është burimi i fisnikërisë, krenarisë dhe dinjitetit?

Burimi i vetëm është Allahu i madhëruar. Thotë Zoti në Kuranin famëlartë: “Kush dëshiron krenarinë dhe fisnikërinë, ta dijë se e gjithë krenaria dhe fisnikëria i takojnë Allahut.”[2]

Të gjithë ne jemi krijesa dhe i përkasim Zotit të madhëruar. Një ndër emrat dhe cilësitë e Zotit është edhe El-azizu (Fisniku dhe Fuqiploti), ashtu siç është edhe El-muizzu (burimi i fisnikërisë dhe krenarisë). Nëse sot ndihesh i fisshëm dhe krenar sepse ke një mik me post të lartë, nesër mund të mos e ketë këtë post ose mund të vdesë. Nëse mburresh me mikun tënd të fortë sot, nesër mund ta humbasë forcën dhe fuqinë. Nëse mburresh me mikun tënd të pasur, nesër mund të humbasë gjithçka dhe të falimentojë. Si mund të kërkosh pasurinë nga një fukara i këputur?! Si mund të kërkojë shpëtim një i mbytur nga një i mbytur tjetër?

Ai njeri që fyhet dhe ofendohet nga eprorët dhe thotë se jam i detyruar të duroj, se nuk kam ku të shkoj tjetër, se humbas punën etj… duhet ta dijë që është rob i Zotit krye e këput. Zoti ka në dorë furnizimin dhe rizkun e tij. Ne duhet t’i edukojmë fëmijët tanë me ndjenjën e fisnikërisë dhe krenarisë. Ata duhet ta dinë që janë robër të Zotit dhe fisnikërinë e presin vetëm prej Tij.

Mos e kërko fisnikërinë dhe dinjitetin veçse nga Ai që e posedon atë! “Vallë, tek ata kërkojnë fisnikërinë dhe lavdinë, kur, në të vërtetë, e gjithë fisnikëria i përket vetëm Allahut!”[3] “Në të vërtetë, fisnikëria është e Allahut, e të Dërguarit të Tij dhe e besimtarëve, por hipokritët nuk e dinë.”[4]

Një çështje e tillë ka lidhje të ngushtë me njësimin (teuhidin) e Zotit dhe akiden. Kjo, sepse Zoti e ka krijuar njeriun të fisshëm dhe krenar, për këtë Ai e urren nënshtrimin dhe servilizmin. Mos iu nënshtro askujt tjetër përveç Allahut o vëlla dhe oj motër! Vetë rukuja dhe sexhdeja në namaz, janë tregues që njeriu i nënshtrohet vetëm Zotit dhe Krijuesit të tij. Përuljen në ruku dhe në sexhde, Zoti nuk ia lejon njeriut veçse kur bëhet si adhurim për Zotin.

Është për të ardhur keq se në shumë raste, ne veprojmë të kundërtën e këtij ajeti, duke u treguar të përulur me femohuesit dhe të ashpër me besimtarët.

Zoti i madhëruar nuk e pranon përuljen, nënshtrimin dhe përçmimin për robët e Tij. Në rast se dikush nënshtrohet dhe fyhet padrejtësisht, Zoti qëndron në anën e tij.

Allahu i madhëruar i jep lavdi, dinjitet dhe fisnikëri kujt të dojë dhe nënshtron kë të dojë. Një koncept i tillë duhet të kultivohet dhe rrënjoset thellë në shpirtrat tanë. Ai ka të bëjë direkt me akiden dhe kredon islame.

Çfarë e bën njeriun të nënshtruar dhe të përulur?

1 – Duke iu dorëzuar shejtanit të mallkuar. Qëllimi dhe objektivi i shejtanit, është që ta nënshtrojë sa më shumë njeriun. Këtë e shohim në fjalët e tij gjithë mllef, kur Zoti krijoi Ademin (a.s) Zoti e urdhëroi t’i përulet Ademit (a.s) dhe shejtani refuzoi. Për këtë, Zoti e dëboi nga Xheneti. I zemëruar dhe i mllefosur, shejtani i tha Zotit: “Gjithashtu, tha: “A e sheh këtë që Ti e nderove mbi mua? Nëse Ti më jep kohë deri në Ditën e Kiametit, unë do t’u vë fre pasardhësve të tij, përveç një pakice prej tyre!”[5]

T’i vësh fre kalit apo një kafshe, do të thotë ta urdhërosh si të duash, ta nënshtrosh dhe ta komandosh. Të njëjtën gjë kërkon dhe synon shejtani të bëjë me ty o vëlla dhe oj motër. Ai kërkon të të nënshtrojë me frerin e epsheve dhe gjynaheve dhe të komandon si të dojë. Nëse bie pre e grackave dhe kurtheve të shejtanit, dije se je njeriu më i nënshtruar dhe pa dinjitet. Ai të robëron pas gjynaheve dhe epsheve dhe ti i bindesh. Të thotë të bredhësh me makinë me orë të tëra pas vajzave, duke harxhuar kohë, energji, pasuri etj… dhe ti i bindesh si një fëmijë. Të thotë të pish raki dhe ti i bindesh si një skllav.

Fillo një jetë të re që në këto momente o vëlla dhe kundërshtoje shejtanin. Është normale që do të bësh gjynahe, por menjëherë pendohu.

2 – Të rendësh pas epsheve dhe qejfit. Shumë njerëz, udhëhiqen dhe komandohen nga epshet. Ka njerëz që orientohen vetëm nga interesi material, paratë. Thotë profeti Muhamed (a.s): “I mjerë është robi i dërhemit.” Imam Ibn Tejmije thotë:”I burgosur është ai që e ka burgosur zemrën larg Zotit. Kurse skllav është ai që është bërë skllav i epsheve të tij.”

3 – Duke e humbur ndjesinë e përkatësisë të umetit dhe fesë. Fillon të mos e ndjesh që je pjesë e umetit mysliman. Fillon e ndjen që feja për ty është diçka personale dhe që zë një pjesë të vogël të jetës. Thotë Zoti i madhëruar në Kuran: “Ju jeni populli më i mirë i dalë për njerëzimin.”[6]

Edhe pse Zoti të ka graduar duke të bërë pjesëtar të umetit më të mirë, sepse është umeti që mbart vlerat më të mira, ti jepesh pas civilizimeve dhe kulturave të ndryshme.

4 – Duke humbur besimin dhe sigurinë në Zotin. Kur mendon se rizku dhe furnizimi është në duart e njerëzve, dije se je i nënshtruar dhe i përulur. Kur mendon se jeta është në duart e dikujt nga njerëzit, dije se je i nënshtruar. Thotë Profeti (a.s): “Me të vërtetë që Xhibrili më ka thënë që asnjë nuk do të vdesë derisa të ketë harxhuar të gjithë rizkun dhe jetën.”

Nuk do të vdesësh o njeri, derisa të kesh harxhuar edhe minutën dhe sekondën e fundit të jetës. Ashtu siç nuk do të vdesësh derisa të kesh harxhuar edhe frymën e fundit që të ishte caktuar.

Nëse një umet i plotëson këto katër faktorë, ai do të nënshtrohet dhe shtypet nga armiqtë dhe dashakeqët e tij. Kjo sepse ai e uli veten dhe iu përul të keqes, sepse ai nuk guxoi dot të ngrihet mbi epshet e tij dhe të ndryshojë. “Me të vërtetë, Allahu nuk e ndryshon gjendjen e një populli, derisa ata të ndryshojnë ç’kanë në vetvete.”[7]

Shumë prej nesh mendojnë thjesht për kafshatën e gojës, fëmijët, puna etj… Shumë prej nesh kanë funksione dhe vende pune dhe mbi ta ushtrohet presion psikologjik, u merret nëpërkëmbë dinjiteti dhe fyhen, megjithatë e durojnë këtë nënshtrim dhe përulje.

Ruaje veten nga mashtrimet e shejtanit, ruaje veten nga epshet dhe pasionet, mos e humb kurrë besimin dhe sigurinë tek Zoti dhe mos e nënvleftëso umetin të cilit i përket.

Kur territoret myslimane u pushtuan nga mongolët, i kishin plotësuar të katër këto kritere të nënshtrimit. Janë të pabesueshme format e nënshtrimit, përuljes dhe bindjes së verbër të myslimanëve, kundrejt mongolëve. Librat e historisë rrëfejnë fragmente rrëqethëse dhe ndodhi të çuditshme për ato ditë. Në një nga këto rrëfenja, është se një grua mongole, takon në rrugë dhjetë burra myslimanë. Ajo u thotë: “Kthejini kokat nga muri dhe më prisni këtu sa të shkoj të marr shpatën dhe të vij t’ju vras, se tani nuk kam armë me vete!”

Më e çuditshmja është se dhjetë burrat kthehen me fytyra nga muri dhe presin derisa kjo grua mongole të vijë me shpatë dhe i vret të gjithë. A e beson që nënshtrimi dhe përulja kishte arritur gjer në këtë gradë?

Modele krenarie dhe fisnikërie

Që ditën e parë që pranoi islamin, Umer ibn Hattabi tregon shembullin më të mirë të një njeriu pozitiv. Ai i thotë Profetit (a.s):”O i dërguar i Allahut! A nuk jemi në të drejtë?!” Profeti a.s iu përgjigj:”Po.” Umeri:”Po ata, a nuk janë në rrugë të gabuar?” Profeti a.s iu përgjigj:”Po.” Umeri:”Përse duhet të fshihemi atëherë?!” Profeti a.s e pyeti:”çfarë mendon ti o Umer?” Umeri iu përgjigj:”Të dalim dhe ta shpallim haptazi përkatësinë tonë fetare.” Nga ky qëndrim, Profeti (a.s) i vuri nofkën “El-faruk” (ai që ndan të mirën nga e liga).

Tregon Abdullah ibn Mesudi:” Që atë ditë që pranoi islamin Umer ibnul Hattabi, ne jemi ndjerë të dinjitozë.”

Kur Umeri u nis të marrë në dorëzim çelësat e Kudsit (Jeruzalemit) të gjithë e prisnin me padurim. Rrugës, herë hypte Umeri në deve dhe herë të tjera shërbëtori i tij. Në çastet kur arritën tek muret rrethuese të Jeruzalemit, ishte radha e shërbëtorit të Umerit të qëndronte hypur në deve, kurse Umeri kishte kapur devenë për litari. Kur e pa këtë panoramë nga larg, Ebu Ubejde ibnul Xherrah vrapoi tek Umeri dhe i tha:”O Prijës i besimtarëve! Mos dil para njerëzve kështu!”

Umeri ia ktheu:”Ah i mjeri unë! Këto fjalë t’i kishte thënë dikush tjetër dhe jo ti o Ebu Ubejde!”

Fisnikëria nuk është në rrobat që vesh, nuk është në modelin e makinës, nuk është me ushqimin që ha, nuk është në emrin që ke, lagjen ku banon etj… por është në karakter, dinjitet dhe shpirt.

Më pas i tha:”Ne kemi qenë njerëzit më të ulët dhe Zoti na fisnikëroi dhe lartësoi me islam. Nëse lavdinë dhe fisnikërinë do e kërkojmë në diçka tjetër veç islamit, do na poshtërojë Zoti.”

Pas vdekjes së Profetit (a.s), shumica e fiseve arabe e braktisën islamin, disa të tjerë nuk pranonin të paguajnë zukatin, të tjerë nuk faleshin etj…

Umeri ishte i mendimit që të mos luftohen, ndërkohë që Ebu Bekri mendonte t’i luftojë derisa të kthehen sërish në islam dhe t’i respektojnë të gjithë shtyllat e islamit. Duke parë këmbënguljen e Umerit për të mos i luftuar, Ebu Bekri i tha:”Si mund të pranoj që të tkurret feja duke qenë unë gjallë?! Sypatrembur para islamit dhe frikacak tani në islam o Umer?! Për Zotin! Nëse refuzojnë të paguajnë një copë litari që ia paguanin të dërguarit të Zotit, do i luftojë për atë.” Më pas, prelatit dhe nis njëmbëdhjetë ushtri brenda një dite.

Pasi Haxhaxhi e vrau Abdullah ibn Zubejrin, djalin e Esma bintu Ebi Bekr, e vari kufomën e tij në Qabe dhe e la tre ditë ashtu të varur. Të gjithë njerëzit, prisnin që e ëma, Esmaja, të shkonte tek Haxhaxhi dhe t’i përgjërohej që ta ulë kufomën e djalit të saj që ta varrosë. Por kjo grua karakterizohej nga një dinjitet dhe fisnikëri e pazakontë. Kur Haxhaxhi pa që ajo nuk po shkonte, i vajti ai vetë dhe i tha:”A e ke parë ç’e ka gjetur djalin tënd?!”

Esmaja ia ktheu me fisnikëri:”Kam parë që i shkatërrove jetën e kësaj bote, por që të shkatërroi jetën e amshuar në ahiret.”

Para se myslimanët të hyjnë në luftë me persët, komandanti mysliman dërgoi Reb’ij ibn Amir të takohej me komandantin pers. Duke ditur që myslimanët vinin nga shkretëtira dhe ishin të varfër, komandanti pers mendoi ta joshë me dy gjëra: E para, duke ia shtruar rrugën nga do të kalojë me sixhade nga më të shtrenjtat dhe e dyta, duke e rrethuar anash me skllavet dhe femrat më të bukura. Kur Reb’ij ibnu Amir arriti tek tenda ku do të takohej me persët, e ndjeu pusinë, prandaj mori heshtën e tij dhe duke ecur drejt komandantit pers, e ngulte heshtën në sixhade, si shenjë e shpërfilljes së jetës luksoze. Kur doli para komandantit pers, Rustum, ky i fundit e pyeti:”Çfarë u ka sjellë në këto anë?”

Reb’ij ibn Amir u përgjigj: “Na ka dërguar Zot që të nxjerrim njerëzimin nga adhurimi i njerëzve, në adhurimin e Zotit të njerëzve. Ta nxjerrim nga padrejtësia e feve, në drejtësinë islame dhe nga ngushtica e kësaj bote në gjerësitë e botës tjetër.”

Këto fjalë e tronditën Rustumin, se buronin nga një burrë që ishte krenar dhe i fisshëm.

Kur një romak e goditi padrejtësisht një grua myslimane, ajo thirri me të madhe: “O Mutesim! (emri i kalifit mysliman asokohe). Me ta dëgjuar këtë thirrje për ndihmë kalifi, i çoi një letër mbretit romak ku i shkruante:”Nga kalifi Mutesim, drejtuar zagarit romak. Ma dërgo gruan myslimane me të gjithë nderimet që i takojnë, përndryshe do të nis një ushtri e cila fillin e ka tek ju, kurse fundin këtu tek unë.”

Këtij umeti do i rikthehet lavdia dhe fisnikëria vetëm duke iu kthyer Zotit dhe rrugës së caktuar prej Tij. “Kush dëshiron krenarinë dhe fisnikërinë, ta dijë se e gjithë krenaria dhe fisnikëria i takojnë Allahut.” “Në të vërtetë, fisnikëria është e Allahut, e të Dërguarit të Tij dhe e besimtarëve, por hipokritët nuk e dinë.”

Lavdia dhe fisnikëria do rikthehen sërish tek myslimanët, kur të ndërgjegjësohemi që islami është feja më madhështore dhe umeti të cilit i përkasim është umeti më i mirë. Që jemi umeti më i mirë, kemi dëshminë e Zotit që thotë në Kuran: “Ju jeni populli më i mirë i dalë për njerëzimin”

Umetit do i kthehet lavdia dhe fisnikëria, kur të besojmë dhe sigurohemi se jeta dhe rizku janë vetëm në dorën e Zotit.

Ali ibn Ebi Talib thoshte: “Përse të kem frikë nga vdekja? Nëse Zoti nuk ma ka caktuar të vdes sot, përse duhet t’i druhem vdekjes?! Por nëse Zoti ma ka caktuar që të vdes sot, është e pamundur ta shmang. Atëherë përse të kem frikë?”

 Kur Umer ibn Hattabi u bëri thirrje myslimanëve t’i bashkëngjiten ushtrisë për luftë, bashkë me ushtrinë do të dilte dhe një burrë që kishte shtatë fëmijë. Njerëzit dhe të afërmit, i thonin gruas së tij: “Shko tek Umeri dhe kërkoji leje që burri të mos dalë, pasi kush do i ushqejë fëmijët e tu!”

Por gruaja ua kthente gjithë siguri dhe besim:”Deri sot, burri ka qenë konsumator dhe jo furnizues. Nëse do të dalë konsumatori, do të mbetet Furnizuesi suprem.”

Veçse duhet theksuar se të kërkosh lavdinë dhe fisnikërinë, nuk do të thotë të tregohesh i rrëmbyer dhe i nxituar. Për këtë, sa herë që përmendet lavdia dhe fisnikëria në Kuran, shoqërohet me urtësinë ose dhembshurinë.

E lusim Zotin që t’ia rikthejë umetit mysliman lavdinë, dinjitetin dhe fisnikërinë e humbur!

Autor: Amër Halid

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Jasin: 71 – 72.

[2] – Sure Fatir: 10.

[3] – Sure Nisa: 139.

[4] – Sure Munafikun: 8.

[5] – Sure Isra: 62.

[6] – Sure Ali Imran: 110.

[7] – Sure Ra’d: 11.

Kur Ademi dhe Havaja hëngrën nga pema, e kuptuan menjëherë madhësinë e gabimit në të cilin i kishte joshur Iblisi. Prandaj nxituan të largoheshin nga ai vend dhe pema mbeti larg tyre.  Allahu u tha: “A nuk jua kisha ndaluar atë pemë?” Fjala arabe “tilke” përdoret për diçka të largët, ndërsa para mëkatit u tha: “hadhihi shexheretu” “kjo pemë”, ku “hadhihi” përdoret për diçka të afërt.

Një veprim i çastit dhe spontan, që shpreh turpin para Allahut, i Cili i kishte paralajmëruar me paralajmërim të madh nga ai veprim dhe nga vesveset e shejtanit; e megjithatë ata ranë në atë që ishte ndaluar, ndonëse e kishin dëgjuar drejtpërdrejt paralajmërimin dhe e kishin kuptuar kërcënimin për pasojat e këqija nëse do të binin në të.

Qortimi hyjnor ishte i butë dhe i ëmbël edhe pas gabimit të bërë. Ai erdhi në formën e një pyetjeje pohuese dhe qortuese: “A nuk jua ndalova…?”… pra, ju ndalova madje edhe nga afrimi te pema dhe ju paralajmërova për armiqësinë e shejtanit.

Një qortim i dashur, që u tregonte atyre se dera nuk ishte mbyllur dhe se mëshira është më e gjerë. Ata tashmë prisnin udhëzimin pas asaj rënieje të dhimbshme. Kështu u vendos një ekuilibër mes dhimbjes së mëkatit dhe shpresës së pendimit.

“Ademi mësoi disa fjalë (se si të kërkonte falje) nga Zoti i tij, …” Fjalë të pakta, të lehta, të qarta dhe të drejtpërdrejta. Vetë shprehja “telekka” të jep ndjesinë e pritjes dhe të përmallimit për udhëzim. Pa zgjatje, pa vonesë dhe pa kushte të rënda për një pendim të pranuar; prandaj u përdor shkronja “F” që në arabisht tregon pasim të menjëhershëm dhe të shpejtë. Sa bukur është kur paralajmërimi para gabimit është i fortë, ndërsa qortimi pas tij është i butë sidomos për atë që e ka kuptuar mësimin. Çfarë mëshire e madhe që gabimet, kujtimi i të cilave na dhemb në këtë botë, mund t’i gjejmë si vepra të mira në peshoren tonë Ditën e Ringjalljes.

Kur njerëzit të kërkojnë falje, nxito ta pranosh faljen, luftoje egon tënde dhe harroje padrejtësinë.
Allahu thotë: “.. e kush fal e bën pajtim, shpërblimi i tij është tek All-llahu.” Sepse edhe ti je njeri që gabon, që ka nevojë që Allahu ta falë dhe që njerëzit ta falin.

Ato fjalë ishin thënie të sinqerta që buronin nga thellësia e zemrës, të përziera me lot të nxehtë të syrit. Nuk ka gjë më të dashur tek Allahu sesa loti i një pendimtari. Ata thanë: “Ata të dy thanë: Zoti ynë, ne i bëmë të padrejtë(i dëmtuam) vetvetes sonë…”

Ata e pranuan fajin pa u justifikuar me joshjen e shejtanit dhe kërkuan falje e mëshirë, që të mos bëheshin prej popujve zullumqarë para tyre, të cilët u ndëshkuan për shkak të gjynaheve të tyre.

“Fjalët” ishin në të vërtetë vepra, si ato me të cilat Allahu e sprovoi Ibrahimin: të lidhura me pastërtinë, me ruajtjen e natyrshmërisë (fitrës), me mbrojtjen e jetës, të të drejtave dhe të mjedisit, si dhe me shmangien e bindjes ndaj shejtanëve dhe ndihmësve të tyre.

Prandaj është thënë se Ademi thuhet se ështe i pari që vendosi kufijtë e Harem-it (në Meke), dhe u mësoi pasardhësve të tij shenjtërimin e tokës së bekuar në Mekë dhe rreth saj, si dhe shmangien e prerjes së pemëve të saj dhe shqetësimit të gjahut të saj. Nuk ka asgjë të çuditshme në këtë, sepse misioni i tij ishte mëkëmbësia në tokë dhe përmirësimi i saj.

Nga udhëzimi i Profetit (a.s)  është: “Kush e kryen Haxhin dhe nuk flet fjalë të pahijshme e nuk bën gjynahe, kthehet si dita kur e ka lindur nëna e tij.”

Nga përsosmëria e bamirësisë është që t’i bësh mirë atij që të ka bërë keq, dhe të përballosh fjalët dhe veprat e tij të këqija me falje dhe mirësi.

Gabimi i par i prindërve të par (Ademi dhe Havaja) ishte një i vetëm dhe ndodhi në Xhenet, në mënyrë që të mos gabonin në tokë; sepse toka ishte për ta vend i misionit, i autoritetit dhe i shenjtërisë: “Më është bërë toka vend faljeje dhe pastërtie.”

Ndoshta gabimi vetë mund të shndërrohet në mëshirë: të të çojë drejt saktësisë, të të mësojë përulësinë ose të të nxisë drejt veprave të mira që nuk do t’i bëje pa të.

Fjalët e thyera dhe të dhembshme të prindërve të parë vazhdojnë të na kujtojnë rrugën e sigurt drejt Allahut sa herë që mëkati na rrethon.

Prej tyre mësojmë të mos humbasim shpresën dhe të mos dorëzohemi përballë gabimit, edhe nëse përsëritet apo shndërrohet në një zakon që na rëndon dhe na tërheq. Ai që e ka caktuar ekzistencën e mëkatit, ka ligjësuar edhe pendimin, ka lehtësuar shkaqet e tij dhe e ka bërë rrugën e kthimit të hapur e të drejtpërdrejtë drejt Tij, pa ndërmjetës.

Ndjesa e tyre për falje ishte po aq e hapur sa vetë gabimi, dhe historia e tyre përsëritet shtatë herë në Kuran, duke theksuar ndodhjen e mëkatit, zbulimi i avretit dhe gjendjen e ngutshme të kërkimit të gjetheve të pemës për t’u mbuluar.

Kjo na mëson se askush nuk është i përjashtuar nga mundësia e gabimit, dhe se sinqeriteti nuk është pretendimi i pastërtisë apo shfaqja e përsosmërisë, por është kërkimi i faljes, pendimi dhe shlyerja e gabimit me atë që i përshtatet, duke pasur frikë Allahun më shumë sesa njerëzit. Duhet kuptuar gjithashtu  se publikimi i mëkatit është vetë një mëkat tjetër, që përbën shpërfillje dhe prishje të moralit të përgjithshëm.

Pas pendimit erdhi profetësia, nderi dhe përzgjedhja hyjnore; kështu që gjendja pas pendimit u bë më e mirë se ajo para mëkatit. Prandaj nuk ka vend për qortim apo nënçmim të padrejtë.

Por pendimi i vërtetë është i thellë dhe i sinqertë. Ndërsa disa prej pasardhësve pendohen vetëm për të rikthyer pozitën e humbur shoqërore për shkak të gabimit, dhe nuk u mbetet nga pendimi veç pamja e jashtme, si veshja apo forma e dukshme. Madje ndonjëherë nxitohen të dalin në krye, në udhëheqje apo në këshillim, duke përsëritur “unë isha kështu e ashtu…”.

Ndodh që ikja nga “pema e mëkatit” t’i çojë në një rënie tjetër edhe më të rëndë, si derdhja e gjakut, padrejtësia ndaj njerëzve, fanatizmi apo shpallja e të tjerëve të humbur.

Të dy morën pjesë së bashku në mëkat, dhe kështu ai u bë një gabim i përbashkët, ku secili prej tyre e nxiste dhe ia zbukuronte tjetrit. Prandaj ishte e bukur që edhe pendimi të ishte i përbashkët, me një zë të vetëm: “Ata të dy thanë: Zoti ynë, ne i bëmë të padrejtë(i dëmtuam) vetvetes sonë…”

Mëkatet tona kolektive dhe shkeljet tona ndaj tokës, si dhe devijimi nga detyra e mëkëmbësisë së drejtë, kanë sjellë një prapambetje qytetëruese, injorancë, përçarje, racizëm dhe një grumbull zakonesh mendore, emocionale dhe sjellore që na mbajnë të mbyllur në një rreth vicioz.

Ne nuk po arrijmë të gjejmë rrugën e drejtë drejt rregullimit të përgjegjësisë sonë në këtë tokë, qoftë si njerëz apo si muslimanë.

Vetëm ata të dy e morën përgjegjësinë e mëkatit të tyre dhe shijuan hidhësinë e zbritjes në tokë, si dhe vështirësitë e jetës së ndryshme në të. Ne nuk e kemi trashëguar fajin e tyre; kemi trashëguar natyrën e prirur për të mirën dhe për të keqen, dhe kjo është sekreti i njerëzisë sonë dhe i ngarkimit me përgjegjësi.

Prej tyre mësuam se mëkati nuk është gjendje e përhershme, por një çast kalimtar nga i cili zemra zgjohet më e butë dhe më e pastër.

Dhe mësuam se pendimi ka nevojë për lutje të sinqertë, për keqardhje dhe për ta pranuar para Allahut, dhe se lotët e vërtetë janë vaji që ndez kandilin e tij

Mësuam se zbritja në tokë nuk ishte ndëshkim në vetvete, sepse si mund të ishte ndëshkim kur Allahu i fali? Për këtë arsye Ibn Abasi ka thënë: “Allahu e zbriti Ademin në tokë para se ta krijonte atë (përfundimisht për të)”, duke iu referuar fjalës së Tij: “Unë do të krijoj një mëkëmbës (që do të zbatojë ligjet e Zotit) në tokë…,” Pra, ai u krijua për tokën, për ta ndërtuar dhe për ta përmirësuar atë.

Mësuam se ndër mëkatet më të mëdha është shkatërrimi në tokë dhe derdhja e gjakut. E megjithatë sot shohim përshkallëzim të prishjes mjedisore, financiare, politike dhe morale, si dhe një gjendje padrejtësie, dhune dhe vrasjesh të verbra në shumë vende të botës islame. Umeti që erdhi me Profetin e mëshirës, i cili solli ruajtjen e të drejtave dhe ndalimin e padrejtësisë!.

Çfarë faji duhet të pranoj unë tani?

Na përshkruajnë si thirrës dhe studentë të dijes, por këtu nuk është vendi të zbuloj mbulesën që Allahu më ka vendosur mbi gabimet e mia personale mes meje dhe Tij, gjëra që i kam mbajtur të fshehta dhe larg syve të njerëzve.

Ajo që kërkon pranim është diçka tjetër: se jeta e gjatë mes njerëzve dhe ndjekësve, sidomos, ka bërë që të zmadhohet brenda meje pesha e asaj që thonë njerëzit, çfarë shpresojnë, çfarë presin dhe çfarë mendojnë për ne. Kështu është pakësuar natyrshmëria, është shtuar kënaqësia e njerëzve dhe kujdesi i tepruar për opinionin e tyre, është dobësuar sinqeriteti dhe është zbehur sinqeriteti i pastër.

Shqetësimi është bërë seçfarë do të thonë njerëzit për ne? si do t’i komentojnë ata qëndrimet tona?

…Ndoshta edhe vetë ky pranim nuk del jashtë të njëjtit kontekst: si do ta komentojë miku lavdërues dhe si do ta shfrytëzojë armiku kundërshtar?

Ajo që kërkon pranim nuk është tjetër veçse që shqetësimi im të bëhet: sa ndjekës kam? sa libra u shitën? sa herë u ripostua? kë e kalova dhe kush më kaloi mua?

Duke harruar se do të vijë një ditë pa ne, dhe ndoshta do të jetë më e mirë — me lejen e Allahut — dhe lajmi ynë do të mbyllet, ndërsa ne do të bëhemi pika të vogla që nuk duken përballë figurave të mëdha, imamëve të sinqertë të dijes, thirrjes, sakrificës dhe xhihadit.

O Allah, kërkoj mbrojtje tek Ti që të jem i madh në sytë e njerëzve, ndërsa tek Ti të jem i vogël, o Mëshiruesi më i madh.

Autor: Selman Aude

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/pranoje-o-njeri/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/llojet-e-zemrave/ https://ardhmeriaonline.com/llojet-e-zemrave/#respond Fri, 15 May 2026 05:20:31 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6517 Allahu i Madhëruar e ka veçuar përfitimin nga ajetet për njerëzit me zemër duke thënë: “Vërtet, në këtë ka përkujtesë për atë që ka zemër, ose e dëgjon me vëmendje dhe është i pranishëm.”

Kuranin Fisnik e përmend zemrën në rreth 130 ajete – disa thonë 132 ajete – pra mbi 130 ajete flasin për zemrën dhe cilësitë e saj: shëndetin apo sëmundjen, pastërtinë, lavdërimin apo qortimin e saj. Mbi 130 ajete flasin për sëmundjet e zemrës, ilaçet e saj, pastërtinë apo sëmundjen e saj, për dyshimin që mund të gjendet në të dhe për bindjen që mund të mbajë ajo, e të tjera si këto.

Nëse Kurani i kushton kaq shumë rëndësi kësaj çështjeje, saqë flet në më shumë se 130 ajete për zemrat, atëherë ne duhet t’u kushtojmë këtyre ajeteve vëmendje të madhe. Boshti i të gjitha këtyre ajeteve është një ajet madhështor në suren Kaf, ku Allahu i Madhëruar thotë: “Vërtet, në këtë ka përkujtesë për atë që ka zemër, ose e dëgjon me vëmendje dhe është i pranishëm.”

Ky ajet tregon se ai që përfiton nga ajetet ka tri cilësi. Natyrisht, Kurani këtu nuk flet për zemrën fizike, muskujt që gjenden në kraharor, sepse të gjithë njerëzit e kanë këtë lloj zemre. Madje Profeti (a.s) ka thënë: “Çdo gjë ka zemër”, pra jo vetëm njeriu. Të gjitha krijesat kanë zemër. Po ashtu Profeti (a.s) ka thënë : “Zemra e Kuranit është Jasini.”

Pra, ne nuk po flasim për zemrën si organ fizik, por për zemrën si fuqi e gjallë shpirtërore. Kur themi “filani ka zemër”, nuk nënkuptojmë zemrën muskulore, por nënkuptojmë se ai ka zemër të gjallë, të zgjuar, vigjilente dhe që ka frikë Allahun e Lartësuar

Ky ajet flet për këtë lloj zemre: “Për atë që ka zemër” – pra zemër të gjallë që e mbikëqyr Allahun në çdo lëvizje dhe qetësi të saj. Ndërsa zemrat që janë vetëm muskul fizik, Allahu thotë në Kuran: “Ata kanë zemra me të cilat nuk kuptojnë, kanë sy me të cilët nuk shohin dhe kanë veshë me të cilët nuk dëgjojnë. Ata janë si bagëtitë, madje edhe më të humbur. Ata janë të shkujdesurit.” Po ashtu Allahu thotë në suren Haxh: “A nuk udhëtuan nëpër tokë që të kenë zemra me të cilat të kuptojnë, ose veshë me të cilët të dëgjojnë? Nuk janë sytë që verbohen, por verbohen zemrat që janë në kraharor.”

Pra, nuk duam të flasim për zemrën në kuptimin fizik apo formal, por për zemrën në kuptimin e largpamësisë dhe jetës shpirtërore.

Kurani thotë se ai që përfiton nga përkujtimi i Allahut dhe nga këshilla e udhëzimi, duhet të ketë tri cilësi:

1 – Të ketë zemër të gjallë dhe të vetëdijshme.

2 – Të jetë i pranishëm me dëgjimin e tij.

3 – Zemra e tij të mos jetë e shpërqendruar, por e përqendruar tek ai që flet.

Ndonjëherë njeriu mund të ketë zemër të zgjuar, por mendja i shpërqendrohet. Ose mund të ketë zemër të gjallë dhe të dëgjojë folësin, por dëgjimi i tij nuk është i përqendruar. Allahu thotë se ai që përfiton nga ajetet është ai që ka zemër, zemra e tij është e pranishme dhe ai dëgjon me vëmendje:
“Për atë që ka zemër, ose e dëgjon me vëmendje dhe është dëshmitar (i pranishëm).”

Shejh el-Firuzabadi (r.h) në librin e tij “Besair Dheut-Temjiz fi Letaif el-Kitab el-Aziz” thotë se Kurani ka përmendur shtatë lloje zemrash. Këto shtatë lloje do t’i përmendim shkurtimisht:

1 – Zemra mohuesе; zemra e jobesimtarit. Allahu thotë: “Ata që nuk besojnë në botën tjetër, zemrat e tyre janë mohuese dhe ata janë mendjemëdhenj.”

2 – Zemra e sëmurë; zemra e hipokritit. Allahu thotë: “Në zemrat e tyre ka sëmundje, prandaj Allahu ua shtoi sëmundjen.”

3 – Zemra e ashpër; zemra e besimtarit mëkatar. Allahu thotë: “Mjerë për ata zemrat e të cilëve janë ngurtësuar ndaj përmendjes së Allahut.”  Po ashtu Allahu thotë: “Jo, por zemrat e tyre i mbuloi ndryshku i asaj që fitonin.” Profeti (a.s) ka shpjeguar se “ndryshku” është mëkati mbi mëkatin derisa zemra të nxihet. Kur robi bën mëkat, në zemrën e tij vendoset një pikë e zezë. Nëse pendohet, ajo pastrohet; nëse vazhdon në mëkat, zemra nxihet derisa vuloset.

4 – Zemra pendimtare dhe e kthyer tek Allahu. Allahu thotë: “Ai që vjen me zemër të kthyer tek Allahu.”

5 – Zemra dashuruese dhe ky është kuptimi i ajetit: “Për atë që ka zemër.” Edhe sot ne themi: “Filani është prej njerëzve të zemrës”, domethënë prej njerëzve me zemër të mbushur me dashuri.

6 – Zemra frikësuese. Allahu thotë: “Besimtarë janë vetëm ata që kur përmendet Allahu, zemrat e tyre dridhen.”  Dhe thotë: “Ata që japin atë që japin, ndërsa zemrat e tyre janë të frikësuara se do të kthehen tek Zoti i tyre.”

7 – Zemra e pastër dhe njohëse e Allahut. Allahu e përmend në lidhje me Ibrahimin (a.s): “Atë Ditë kur nuk do të bëjnë dobi as pasuria e as fëmijët, përveç atij që vjen tek Allahu me zemër të pastër.”

Pra: zemër njohëse, zemër frikësuese, zemër hipokrite, zemër besimtare, zemër jobesimtare… kështu Allahu i ndan zemrat në Kuran që njeriu të kuptojë se cilën zemër posedon.

Dijetarët thonë: cila është dobia e të folurit për zemrën? Ata thonë: vlera e veprave tek Allahu ngrihet sipas dallimit të realitetit të imanit në zemër.

Ndonjëherë unë bëj një vepër dhe ti bën të njëjtën vepër, por ti më tejkalon tek Allahu me të njëjtën vepër. Pse? Sepse veprat dallojnë sipas zemrave.

Dy njerëz mund të japin secili nga dhjetë monedha sadaka, por sadakaja e njërit ngrihet në qiell ndërsa e tjetrit mbetet në tokë. Shkaku është dallimi i zemrave.

Hasan ibn Atijje (r.h) thoshte:“Dy njerëz mund të jenë në të njëjtin namaz, por dallimi mes tyre është sa qielli me tokën.”

Pse? Të dy falen, të dy bëjnë ruku dhe sexhde. Por njëri është i kthyer me zemër nga Allahu, ndërsa tjetri është i pavëmendshëm dhe i shpërqendruar.

Prandaj dy veta falen, dy veta përkulen dhe dy veta bëjnë sexhde, por dallimi mes tyre është i madh.

Lus Allahun e Madhëruar të na bëjë dobi me atë që dëgjuam. Ai është Kujdestari dhe i Plotfuqishmi për këtë. Falënderimi i takon Allahut.

Autor: Ed’hem el Asimi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

“Të gjithë shtëpitë janë të errëta derisa të zgjohen nënat.”

By: ardhmëriaonline.com

Këtu fillova ta pyes veten: pse jemi bërë të pandjeshëm kur lexojmë lajmet?

Pse mund të shohim bombardime që lënë pas dëshmorë, të trishtohemi dhe, në rastin më të mirë, të shkruajmë një postim ose të shpërndajmë një video në “story”, pastaj jeta të vazhdojë normalisht?

Çështja nuk ka qenë kurrë politike, por morale. Duhet t’ia shtrojmë vetes disa pyetje: Cila është përgjegjësia jonë ndaj dhimbjes që shohim? A mjafton të ndihemi të trishtuar për disa minuta, të shkruajmë një postim dhe pastaj të kthehemi si më parë?

Unë nuk i kërkoj askujt të shkatërrohet nga zemërimi, as të shndërrohet në aktivist politik. Por kur dhimbja njerëzore ndaj vëllezërve tanë muslimanë kthehet në një përmbajtje që kalon pa lënë gjurmë, atëherë këtu qëndron problemi i madh: që të mësohemi me tragjeditë që shohim para syve tanë.

Ka disa gjëra që e kanë shkaktuar këtë ndjesi tek ne…

Lodhja

Ne jetojmë në një kohë ku lajmet derdhen mbi ne çdo minutë. Çdo ditë shohim një krizë në një shtet të caktuar, derisa mendja fillon të mpaket që jeta të vazhdojë.

Pastaj njerëzit janë të rënduar; disa prej nesh kanë kredi, përgjegjësi dhe frikë për vendin e punës, ndaj njeriu fillon të përpiqet ta izolojë veten nga ajo që ndodh në shtetet e tjera dhe kërkon vetëm shpëtimin individual.

Mungesa e besimit tek veprimi

Shumë njerëz e pyesin veten: çfarë do të ndodhte nëse do të vepronim? A e kanë vërtet njerëzit e zakonshëm fuqinë për të ndikuar në vendimet politike?

Shtohen pyetjet e vështira dhe negative, kështu që dobësohet besimi në fitore dhe me kalimin e kohës shuhet entuziazmi.

Iluzioni i pjesëmarrjes

Platformat e rrjeteve sociale na kanë dhënë ndjesinë e arritjes gjatë krizave.

Një “like” në videon e një personi nga Gaza që nuk ka strehë dhe një koment me “Hasbunallahu ue ni’mel uekil” në një postim që flet për numrin e dëshmorëve gjatë muajit të fundit, na krijon ndjesinë sikur e kemi kryer detyrën dhe “Zoti na shpërbleftë”.

Atëherë, pyetja logjike është: cila është zgjidhja?

Njerëzit lëvizin kur shohin një ndikim të prekshëm. Për shembull, kur shohin se bojkotimi e ka ndryshuar sjelljen e një kompanie që mbështet okupimin, ose se kompania ka shpallur falimentimin; dhe këtë gjë e kemi parë realisht.

Njerëzit lëvizin kur shohin se ndikimi i donacionit që japin arrin realisht tek ata që e meritojnë.

Njerëzit lëvizin kur shohin se presioni mediatik ka ndihmuar vërtet në ndryshimin e rrjedhës së një çështjeje të caktuar. Këto janë gjëra që tregojnë se përpjekja që bëjmë jep fryte.

Pastaj duhet ta shndërrojmë ndjeshmërinë në përkushtim. Si?

Ndërveprimi në rrjetet sociale nuk është mbështetje e plotë, edhe nëse ka ndikimin e vet.

Veprat tona duhet ta tejkalojnë ekranin e televizorit dhe telefonit.

Kemi nevojë për vepra të vogla, por të vazhdueshme; një donacion mujor, qoftë edhe i vogël, dhe një mbështetje modeste për një institucion që merret me çështje humanitare në çfarëdo forme, qoftë politike, studimore apo bamirëse.

Edhe përpjekja për ta rritur vetëdijen tënde personale përmes leximit konsiderohet prej veprave që të shtyjnë të vazhdosh në rrugën e së vërtetës. Allahu i Lartësuar thotë: “Thuaj: “A janë të barabartë ata që dinë dhe ata që nuk dinë?”

Pastaj, gjëja më e rëndësishme është: kthimi tek Allahu.

Kjo nuk është një fjali predikimi, por në fakt është tema më e rëndësishme nga të gjitha ato që u përmendën më parë. Ne jemi një umet që Allahu na ka nderuar me Islamin, ndërsa para tij ishim në fund të popujve, pa mendim dhe pa fuqi. Por çfarë ndodhi kur Allahu na nderoi dhe na dërgoi të Dërguarin tonë, Muhamedin (a.s)? Ne u nisëm drejt botës.

Besimi i sinqertë i riorganizon prioritetet e njeriut dhe na kujton se ne nuk jemi thjesht vëzhgues të lajmeve, por secili prej nesh është përgjegjës para Allahut për qëndrimin e tij ndaj asaj që ndodh në botë, për heshtjen e tij dhe për zgjedhjet e tij.

Në fund, ndoshta nuk kemi fuqinë të ndryshojmë balancat e forcës në botë, por kemi fuqinë të refuzojmë që tragjedia të kthehet në një skenë të zakonshme. Dhe kujto: “Allahu nuk e ndryshon gjendjen e një populli derisa ata të ndryshojnë vetveten e tyre.”

Autor: Halid Nasir el Keuari

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]>