Për këtë arsye, Kurani Famëlartë e ka bërë pastrimin e shpirtit një prej shkaqeve më të mëdha të shpëtimit dhe suksesit; sepse, kur shpirti përmirësohet, bashkë me të përmirësohen edhe mendimi, gjuha, morali, marrëdhëniet dhe të gjitha veprat e tjera. Ndër mjetet më të mëdha për pastrimin e shpirtit janë adhurimet e fshehta, sepse ato e edukojnë zemrën me sinqeritet dhe e bëjnë atë të lidhet vetëm me Allahun, larg kërkimit të lavdërimit dhe vlerësimit të njerëzve.

Pastrimi i shpirtit nënkupton pastrimin e tij nga sëmundjet e zemrës, si mendjemadhësia, syfaqësia, zilia, vetëpëlqimi dhe dashuria për famën, si dhe edukimin e tij me besimin, sinqeritetin, durimin, mëshirën, frikën ndaj Allahut dhe dashurinë për Të. Për këtë arsye, Allahu e dërgoi të Dërguarin e Tij (a.s) që të përmbushte këtë mision madhështor. Allahu i Lartësuar thotë: “Është Ai që u dërgoi analfabetëve një të Dërguar nga mesi i tyre, që t’u lexojë shpalljet e Tij, t’i pastrojë ata dhe t’u mësojë Librin dhe Urtësinë.”[1]

Pra, pastrimi i shpirtit paraprin dijen e dobishme; sepse, kur zemra është e shëndoshë, njeriu përfiton prej dijes dhe e vë atë në praktikë.

O vëlla i bekuar! A e ke pyetur ndonjëherë veten: Pse adhurimet e fshehta janë ndër mjetet më të mëdha për pastrimin e shpirtit?

Sepse, kur njeriu e kryen një vepër larg syve të njerëzve, nuk i mbetet përpara veçse mbikëqyrja e Allahut. Ai që falet natën ndërsa njerëzit janë në gjumë, nuk pret duartrokitje; ai që qan nga frika e Allahut kur është vetëm, nuk pret admirimin e askujt; dhe ai që jep lëmoshë fshehurazi, nuk pret falënderime. Pikërisht këtu zemra edukohet me adhurimin më madhështor: sinqeritetin. Allahu i Lartësuar thotë: “E megjithatë, ata qenë urdhëruar vetëm që të adhuronin Allahun me përkushtim të sinqertë ndaj Tij në fe.”[2]

O vëllai im! Sëmundjet më të rrezikshme nuk janë sëmundjet e trupit, por sëmundjet e zemrës. Syfaqësia, vetëpëlqimi, mendjemadhësia, zilia dhe dashuria për lavdërimet janë sëmundje që mund t’i asgjësojnë veprat. Adhurimet e fshehta i trajtojnë këto sëmundje, sepse ai që i kryen ato nuk vepron për hir të njerëzve, por për hir të Allahut. Profeti (a.s) ka thënë: “Allahu i Lartësuar nuk shikon pamjen tuaj dhe pasurinë tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja.”[3]

Prandaj, sa më shumë t’i kushtojë myslimani rëndësi zemrës së tij, aq më shumë i afrohet Allahut.

O i ri! Njeriu mund të përpiqet të paraqitet bukur para njerëzve për orë të tëra, por nuk mund ta mashtrojë Allahun. Njeriu i vërtetë është ai që në vetmi është po ai që është edhe mes njerëzve; madje, në vetmi është edhe më i kujdesshëm në mbikëqyrjen e Allahut. Disa prej të parëve tanë të devotshëm kanë thënë: “Nëse dëshiron të dish pozitën tënde tek Allahu, shiko se në çfarë të ka vendosur Ai.” Një tjetër ka thënë: “Mos e bëj Allahun më të parëndësishmin ndër ata që të shohin.” Prandaj, kush e ruan bindjen ndaj Allahut kur është vetëm, Allahu e ruan atë kur gjendet mes njerëzve.

O i dashur! Të parët tanë të devotshëm e shihnin përmirësimin e zemrës si kapitalin e vërtetë. Imam Shafiu thoshte: “Do të doja që njerëzit ta mësonin këtë dije dhe të mos më atribuohej mua asgjë prej saj.” Kjo është një prej formave më madhështore të pastrimit të shpirtit, sepse shqetësimi i tij kryesor ishte dobia e njerëzve dhe jo fama e emrit të tij. Edhe Imam Ahmed ibn Hanbeli i fshihte shumë prej adhurimeve të tij vullnetare dhe nuk dëshironte që njerëzit të shihnin adhurimin e tij, sepse e dinte se zemra mund të prishet nga dashuria për lavdërime.

Frytet e adhurimeve të fshehta në pastrimin e shpirtit

O ju të rinj! Adhurimet e fshehta kanë fryte të shumta në pastrimin e shpirtit. Ndër to janë:

Së pari: Realizimi i sinqeritetit. Sa më shumë të kryejë njeriu vepra për të cilat nuk di askush përveç Allahut, aq më shumë shtohet sinqeriteti i tij dhe aq më shumë dobësohet lidhja e tij me lavdërimet e njerëzve.

Së dyti: Forcimi i mbikëqyrjes së Allahut. Ai që e braktis mëkatin kur është vetëm, sepse e di se Allahu e sheh, ka arritur një shkallë të lartë besimi. Allahu i Lartësuar thotë: “Fshiheni fjalën tuaj ose shpreheni haptazi, Ai, pa dyshim, është i Gjithëdijshëm për atë që gjendet në zemra.”[4]

Së treti: Qetësia e zemrës. Ai që ka një çast vetmie me Allahun, përjeton një qetësi që nuk e gjen në zhurmën e kësaj bote. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, me përmendjen e Allahut qetësohen zemrat.”[5]

Së katërti: Qëndrueshmëria përballë sprovave. Zemra e edukuar me adhurim në fshehtësi është më e fortë kur përballet me epshet dhe dyshimet, sepse marrëdhënia e saj me Allahun nuk është e lidhur me praninë dhe shikimin e njerëzve.

Së pesti: Përfundimi i mirë. Ai që e ka kaluar jetën me ndjenjën se Allahu e mbikqyr në fshehtësi, ka më shumë shpresë se Allahu do ta forcojë në çastin e vdekjes. Për këtë arsye, të parët tanë të devotshëm kujdeseshin që të kishin një vepër të fshehtë, përmes së cilës shpresonin për një përfundim të mirë.

O vëllai im! Ruhuni nga një adhurim që nuk e ndryshon zemrën tuaj. Njeriu mund t’i shtojë shumë veprat e tij, por zemra e tij të mbetet e ngurtë, gjuha e tij lënduese dhe sjellja e tij e keqe. Kjo tregon se ai është kujdesur për formën e adhurimit dhe nuk është kujdesur për ndikimin e tij. Sepse adhurimi i vërtetë është ai që e ndryshon moralin e atij që e kryen. Nëse del nga namazi më i mëshirshëm, nga Kurani më i përulur dhe nga lëmosha më bamirës, atëherë shpirti yt ka filluar të pastrohet. Por, nëse zemra ka mbetur po ajo që ishte, atëherë njeriu duhet ta llogarisë veten dhe ta ripërtërijë sinqeritetin e tij.

O i ri dhe o vajzë! Nëse dëshironi të njihni të vërtetën e besimit tuaj, mos shikoni vetëm atë që bëni para njerëzve, por shikoni edhe atë që bëni kur mbyllen dyert, zhduken shikimet e njerëzve dhe nuk mbetet me ju askush tjetër përveç Allahut. Bëjeni pjesë të qëndrueshme të jetës suaj adhurimet e fshehta, sepse ato janë shkolla e sinqeritetit, fusha e pastrimit të shpirtit dhe shenjë e sinqeritetit të besimit. Sa më shumë të jetë pjesa juaj prej tyre, aq më e pastër do të bëhet zemra juaj, aq më e fortë do të jetë lidhja juaj me Allahun dhe aq më i lehtë do t’ju bëhet qëndrimi i palëkundur në bindje ndaj Tij, derisa ta takoni Atë dhe Ai të jetë i kënaqur me ju.

Autor: Adnan Dervish

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Xhuma: 2.

[2] – Sure Bejjine: 5.

[3] – Muslimi.

[4] – Sure Mulk: 13.

[5] – Sure Ra’d: 28.

Çdo baba dhe nënë, duhet që edukatën seksuale të fëmijëve të tyre, ta bëjnë me nijetin e veprave të mira. Nëse një baba ose nënë dëshiron dhe merr hapa konkretë për t’u mësuar fëmijëve të tyre edukatën seksuale, patjetër që kjo hyn në urdhërimin për mirë dhe ndalimin nga e keqja.

Një ditë po mbaja një ligjëratë mbi rëndësinë e edukatës dhe kulturës seksuale, sidomos për brezin e ri, të rinjtë dhe të rejat. Në fund të ligjëratës, një nga prindërit e pranishëm, u ngrit dhe mu drejtua me fjalët: ”Profesor i nderuar! Unë jam rritur dhe edukuar në një familje, ku as babai, as gjyshi dhe askush tjetër nuk më kanë folur mbi edukatën seksuale. Megjithatë, të gjithë ne e kemi marrë informacionin e duhur të kësaj fushe, pa pasur nevojë që dikush të na mësojë”.

Unë i thashë: ”Kjo që po thua ti është shumë e vërtetë. Unë e pranoj këtë prej teje dhe bashkëmoshatarëve të tu, që keni kaluar një rini para dyzet apo pesëdhjetë viteve. Por këtë unë nuk mundem ta pranoj për realitetin që jetojmë. Asokohe ju e keni pasur të pamundur të shihni fragmente erotike apo pornografike, përveç ndonjë rasti të rrallë. Kjo ka ndodhur, pasi shoqëria ishte konservatore dhe shumë fanatike. Ndërkohë që sot, edhe fëmijët katër apo pesë vjeçarë kanë mësuar të ndezin dhe të punojnë në kompjuter. Madje, një herë kam takuar një fëmijë, i cili dinte të hyjë në internet, ku luante me lojërat e ndryshme.

Nëse në të kaluarën e prindërve tanë, çështjet seksuale ishin mbyllur në një sënduk të zi, sot e kemi detyrë që ta hapim këtë sënduk dhe nëse nuk hapet, ai duhet thyer. Ne duhet të përpiqemi, që t’i përgatisim fëmijët që në moshë të hershme, mbi ato që do u themi më vonë rreth edukatës seksuale”.

Nëse do të hapim çfarëdo lloj libri të legjislacioni islam (fikhut), do të gjejmë kapituj dhe nënkapituj të shumtë, që flasin pikërisht mbi edukatën seksuale. P.sh, aty do të gjejmë kapituj të tillë:

“Kapitulli i marrëdhënieve seksuale gjatë të përmuajshmeve”. Në këtë kapitull, jepet përgjigje nëse marrëdhëniet seksuale mes bashkëshortëve, lejohen ose jo, nëse bashkëshortja është me të përmuajshmet. A nuk është diçka e tillë edukatë seksuale?

“Kapitulli i marrëdhënieve seksuale gjatë shtatzënisë”.

“Kapitulli i marrëdhënieve seksuale gjatë Haxhit”.

“Kapitulli i marrëdhënieve seksuale gjatë agjërimit”.

“Kapitulli i puthjes së gruas gjatë agjërimit”.

“Çfarë i lejohet haxhiut gjatë Haxhit ose Umres, në lidhje me gruan e tij”?

“A është e lejueshme zhveshja dhe heqja e të gjithë rrobave gjatë kontaktit seksual”?

“A lejohet që bashkëshortët të shohin organet gjenitale të njëri-tjetrit”?

“Edukata e shtratit  dhe marrëdhënieve seksuale”.

Këto dhe shumë kapituj të tjerë, gjenden në fikhun islam dhe të gjithë bëjnë fjalë për edukatën seksuale.

Të gjithë këto çështje dhe mesele, që fikhu islam i përmban mbi edukatën seksuale, më shtynë që t’i numëroj dhe gjeta se ato arrinin në 2.774 çështje. Një numër i tillë tregon, se ne posedojmë një trashëgimi shumë të pasur të edukatës seksuale. Por ku ndodhet ajo?

Edukata më e mirë dhe më e përshtatshme për fëmijët tanë dhe brezat e ardhshëm, është edukata fetare. Edukatën seksuale ne mund t’ua japim fëmijëve tanë, duke u mësuar Islamin, besimin dhe librat e fikhut. Vetë Kurani famëlartë prek në mënyrë indirekte probleme, që kanë të bëjnë me edukatën seksuale. Gjithashtu edhe tradita profetike ka informacion shumë të gjerë mbi këtë fushë. Po kështu edhe librat e jurisprudencës islame, janë të mbushur me çështje të tilla.

E gjithë kjo vëmendje mbi seksin, është pasi në Islam ai shihet si adhurim. Marrëdhëniet seksuale në Islam, shihen dhe trajtohen, ashtu siç trajtohen të gjithë adhurimet e tjera, namazi, agjërimi, haxhi etj… pa dallim mes tyre.

Një herë ndodhesha në një konferencë mbi problemet dhe edukatën seksuale në perëndim. Kur më erdhi radha për të folur, u thashë: ”Dallimi mes Islamit dhe perëndimit në mënyrën si e konceptojnë seksin, është se në Islam seksi shihet si adhurim (ibadet). Ndërkohë që ju e konceptoni thjesht si kënaqësi çasti…”

Prandaj është sunet (traditë), që dy bashkëshortët të marrin abdes para aktit seksual. Profeti Muhamed a.s, kur dëshironte të kishte një marrëdhënie të dytë, merrte abdes më parë.

Veç kësaj, para aktit seksual, ne myslimanët duhet të themi disa lutje. Kështu, kur ne myslimanët flasim mbi seksin, nuk e konsiderojmë atë thjesht si një lojë, dëfrim dhe kënaqësi, por në radhë të parë si adhurim.

Një koncept dhe këndvështrim të tillë për seksin e ka forcuar vetë i dërguari i Allahut. Ai ka thënë:”Edhe për marrëdhëniet tuaja seksuale, ju shpërbleheni”.

Të habitur nga kjo, të pranishmit e pyetën: ”O i dërguar i Zotit! Edhe kur kryejmë marrëdhënie seksuale me gratë tona shpërblehemi”?!

Profeti a.s iu përgjigj: ”Po. Nëse dikush do e bënte të njëjtën gjë në rrugë haram, ai do të ndëshkohej. Kështu, kur e bën në rrugë hallall, ai shpërblehet”.

Kështu, Islami nuk e shikon seksin thjesht si një shfryrje epshi dhe kënaqësi. Alergjia, që shkakton fjala seks tek ne, ndodh për shkak të kaluarës tonë, ambjentit ku jemi rritur dhe edukatës së përftuar rreth fjalës seks. Vetë fjala seks shkakton alergji, rrudhje buzësh dhe habi në shumë ambjente. Të tjerë mund të kundërshtojnë. Ka të tjerë që menjëherë fillojnë të qeshin, qoftë dhe nën buzë.

Këto reagime janë të tilla, pasi termin “seks” ne e kemi dëgjuar dhe përftuar në mënyrë të gabuar, madje dhe vetë edukata që kemi përftuar mbi seksin, është edukatë e gabuar. Ne nuk kemi përse të ndihemi ngushtë, në siklet dhe të tensionuar kur përmendet fjala seks. Ashtu siç flasim pa komplekse mbi namazin, agjërimin dhe haxhin, le të flasim edhe për seksin. Ku qëndron ndryshimi mes këtyre adhurimeve? Përse duhen bërë dallime mes tyre?

Alergjia që krijohet me të dëgjuar fjalën seks, vjen për shkak se ne jemi edukuar me edukatën e turpit dhe të vijave të kuqe.

Një herë po debatoja me një perëndimor, i cili e kritikonte Islamin në disa çështje. Gjatë debatit unë e pyeta: ”Cila është ajo gjë, e cila e dallon kulturën perëndimore nga Islami?”

Ai u përgjigj: ”Është kultura dhe edukata seksuale. Ne e kemi ngritur në këmbë atë, e kemi forcuar dhe kemi krijuar një literaturë të bollshme, që e shtjellon në detaje.”

Unë i thashë: ”Ti ke të drejtë mbi këtë, por a e di, se Islami i ka shtjelluar çështjet, që kanë të bëjnë me seksin, më shumë se ç’i keni shtjelluar ju në perëndim” ?

Ai më tha: ”Kjo është e pabesueshme.”

Unë i thashë: ”Dakort, atëherë më thuaj cili është koncepti i seksit sipas teje”?

Fillimisht ai heshti dhe kur unë i kërkova sërish të ma përkufizonte seksin, me qëllim që të jemi më të qartë mbi konceptin që ka secili mbi seksin, ai tha:”Me fjalën seks, unë kuptoj aktin seksual”.

Unë i thashë: ”Kurse në Islam, përkufizimi i seksit është shumë më gjithëpërfshirës. Ti e koncepton dhe përkufizon seksin, vetëm tek akti seksual dhe penetrimi, duke përjashtuar përkëdheljet para dhe pas penetrimit”.

Vetë profeti Muhamed a.s na këshillon dhe na mëson, se si të kemi marrëdhënie seksuale sa më romantike. I gjithë kontakti seksual, përbëhet nga hyrja, thelbi dhe përfundimi, ndërkohë që në perëndim njihet vetëm kontakti seksual, penetrimi.

Një herë, ndodhesha në Amerikë dhe hyra në një librari. Atje, vajta tek këndi i librave shoqërorë dhe sytë më zunë një libër me titull: ”Seksi tek mbi pesëdhjetë vjeçarët”.

E bleva librin dhe vajta në hotel, ku u ula të lexoj pë të kuptuar këndvështrimin perëndimor mbi seksin tek të moshuarit. Fillova të shfletoj librin, por çdo faqe ishte e bardhë, boshe. Mendova se mund të jetë gabim gjatë shtypjes së librit, pasi të gjithë faqet e librit ishin boshe. Vetëm në fund, hasa një faqe të shkruar, të cilën fillova ta lexoj me kureshtje.

Autori i librit, në atë faqe të vetme shkruante: ”O ti që ke blerë këtë libër! Mos mendoje se pas të pesëdhjetave ka aktivitet seksual?! Prandaj unë i botova të gjithë faqet të bardha…”

Në perëndim, aktiviteti seksual pasi njeriu i kalon të pesëdhjetat, fillon të dobësohet, pasi ata e fillojnë aktivitetin seksual që në moshë të re dhe të hershme. Jo vetëm kaq, por e ushtrojnë aktivitetin seksual në mënyrë të devijuar dhe perverse. Që në moshat tetë apo nëntë vjeçare, të rinjtë dhe të rejat fillojnë të mendojnë mbi seksin, madje ndërmarrin dhe hapa në këtë drejtim. Ata gëzojnë liri të plotë përsa i përket kulturës seksuale, gjë të cilën e mësojnë që në moshë të vogël.

Disa miq të mi që jetojnë në Itali, më treguan se fëmijët e tyre katërvjeçarë marrin mësime mbi seksin në kopshte. Kur mbushin moshën tetëvjeçare këta fëmijë, i dërgojnë për shëtitje në ferma dhe kopshte të caktuara, ku i trajnojnë seksualisht.

Kështu, nëse aktiviteti seksual fillon që në moshën tetëvjeçare, si mund të pritet që ky aktivitet të vazhdojë edhe pasi ata të mbushin pesëdhjetë vjeç?!

Me ardhjen e Islamit, çështjet e seksit u disiplinuan dhe sistemuan. Islami përdori dhe termin e pastërtisë morale, nderin (iffe). E habitshme është, se po të kërkosh në fjalorët e anglishtes apo çdo gjuhe tjetër, nuk gjen fjalë ekuivalente për fjalën iffe (i ndershëm moralisht). Kjo fjalë në vetvete është edukatë dhe moral, me të cilin i edukojmë fëmijët tanë.

By: ardhmëriaonline.com

Pseudo-dija nuk është thjesht mungesë njohurish, por pretendim për dije, hyrje në fushat e saj pa pasur aftësinë e nevojshme dhe vetëbesim i tepruar në një vend ku nuk duhet të ekzistojë. Ai që pretendon dije nuk ndalet në kufijtë e padijes së vet, por i kapërcen ato duke ndikuar edhe te të tjerët. Ai flet për atë që nuk e zotëron, përgjigjet për atë që nuk e di, i huton njerëzit ndërkohë që mendon se po u tregon rrugën dhe shkakton prishje ndërkohë që mendon se po sjell përmirësim.

Ibn Hazmi (r.h) ka thënë: “Asgjë nuk është më e dëmshme për dijet dhe njerëzit e tyre sesa të huajt që futen në to; sepse ata nuk janë prej njerëzve të saj. Ata nuk dinë dhe mendojnë se dinë; prishin dhe mendojnë se përmirësojnë.”

Prandaj erdhi paralajmërimi i fuqishëm i Sheriatit. Allahu i Lartësuar e ka bërë të folurit për Të pa dije ndër gjërat më të rënda të ndaluara. Ai thotë: “Thuaj: Zoti im vetëm se ka ndaluar imoralitetet, të dukshmet dhe të fshehtat, mëkatin, padrejtësinë pa të drejtë, t’i shoqëroni Allahut ortakë për të cilët Ai nuk ka zbritur asnjë argument dhe të thoni për Allahun atë që nuk e dini.”[1]

Vëre se si ajeti përmbyllet me të folurit për Allahun pa dije, pas përmendjes së mëkateve të mëdha. Kjo ndodh sepse dëmi i një fjale, kur i atribuohet fesë ose së vërtetës, mund të shtrihet deri te brezat e ardhshëm, t’i përmbysë konceptet dhe ta paraqesë të pavërtetën në formën e bindjes së sigurt.

Kur injoranti del në krye

Profeti (a.s) e ka përshkruar me saktësi të madhe këtë rrezik, kur ka thënë: “Vërtet, Allahu nuk e heq dijen duke e shkulur atë nga njerëzit, por e heq dijen me vdekjen e dijetarëve. Kur të mos mbetet më asnjë dijetar, njerëzit do të marrin për prijës injorantë. Ata do të pyeten dhe do të japin fetva pa dije; kështu do të humbasin vetë dhe do t’i çojnë edhe të tjerët në humbje.”[2]

Pra, problemi nuk qëndron vetëm te mungesa e informacionit, por te dalja në krye e atij që nuk ka dije: ai që pyetet dhe përgjigjet, që ndiqet dhe i çon të tjerët në humbje, që e mbush boshllëkun me një siguri të pambështetur në dije dhe të papërforcuar nga përvetësimi i thellë i saj.

Allahu i Lartësuar gjithashtu thotë: “Kush është më i padrejtë se ai që shpif gënjeshtër ndaj Allahut, për t’i çuar njerëzit në humbje pa dije? Vërtet, Allahu nuk e udhëzon popullin keqbërës.”[3]

Domethënë: nuk ka askush më të padrejtë se ai që vepron kështu.

Edhe në Kuran gjejmë një udhëzim me domethënie shumë të thellë për mënyrën se si duhen trajtuar çështjet publike dhe lajmet me ndikim. Allahu i Lartësuar thotë: “Kur u vjen atyre ndonjë lajm që ka të bëjë me sigurinë ose frikën, ata e përhapin atë. Por, sikur t’ia përcillnin atë të Dërguarit dhe përgjegjësve të tyre, do ta dinin atë ata prej tyre që dinë ta nxjerrin përfundimin.”[4]

Ky ajet vendos themelet e një metodologjie të plotë për trajtimin e informacionit dhe çështjeve publike. Jo çdo gjë që dihet duhet thënë dhe jo çdokush që ka dëgjuar diçka është i kualifikuar për ta analizuar dhe për të dhënë udhëzime. Komentuesit e Kuranit kanë përmendur se ajeti përmban qortim për ata që nxitojnë t’i përhapin lajmet pa u siguruar dhe pa iu kthyer njerëzve të specializuar dhe të mendimit të pjekur.

Ky kuptim, ndonëse i lashtë, është thuajse një përshkrim i saktë i kohës sonë: një epokë në të cilën shumë njerëz komentojnë për çdo ngjarje, japin gjykime për çdo çështje dhe hyjnë në çështjet më të ndërlikuara politike, fetare dhe intelektuale me fjalë të shpejta, të paraprira nga asnjë dije dhe të pakontrolluara nga devotshmëria.

Autoriteti i fetvasë te të parët

Të parët tanë të devotshëm nuk ishin të paditur për rrezikun e kësaj fushe. Përkundrazi, ata ishin njerëzit që e nderonin më shumë fjalën dhe që kishin frikën më të madhe se mos flisnin pa dije.

Njëri prej tyre pyetej për dhjetëra çështje, përgjigjej për disa prej tyre dhe për shumicën e të tjerave ndalej, madje ndoshta thoshte me qetësi të plotë: “Nuk e di” ose “Nuk jam në dijeni.” Kjo fjalë nuk konsiderohej prej tyre mangësi, por shenjë e ndershmërisë, sinqeritetit dhe frikërespektit ndaj Allahut. Si mund të ishte ndryshe, kur ata e dinin fjalën e Abdulla ibn Abbasit, Allahu qoftë i kënaqur me të dy: “Kur dijetari heq dorë së thëni: “Nuk e di”, goditet në pikat e tij më të rrezikshme.”

Imam Maliku (r.h) ka thënë: “Nuk kam dhënë fetva derisa shtatëdhjetë vetë dëshmuan se isha i denjë për këtë.”

Kjo fjalë përmbledh një kuptim që sot i ka munguar shumë njerëzve: dija nuk është entuziazëm, as prani mediatike dhe as aftësi për të folur; ajo është kompetencë, zotërim i thellë i dijes dhe dëshmi e njerëzve të fushës dhe të njohjes.

Në një përshkrim tejet të saktë të gjendjes së atij që pretendon dije, disa prej të parëve kanë thënë: “Dikush prej tyre flet për një çështje, ndërkohë që, po t’i paraqitej ajo Omer ibn Hattabit (r.a), do t’i mblidhte për të njerëzit e Bedrit.”

Sa i madh është dallimi ndërmjet atij që e madhëron dijen dhe për këtë arsye ndalet, dhe atij që e nënvlerëson dhe, për këtë arsye, futet pa të drejtë në të!

Epoka e platformave… kur përhapja bëhet zëvendësuese e kualifikimit

Rreziku i pretendimit të dijes është shumëfishuar në epokën e medias digjitale, sepse mjetet e ndikimit tashmë janë të disponueshme për të gjithë. Arritja te publiku nuk kërkon më dije të konsoliduar apo përvojë të gjatë; ndoshta mjaftojnë vetëm aftësia për ta paraqitur diçka, shpejtësia e publikimit dhe një paraqitje e mirë.

Me një klikim të vetëm, mendimi personal shndërrohet në “analizë”, përshtypja kalimtare në “lexim të thellë” dhe hamendësimi në “informacion të përhapur”.

Në këtë klimë, pyetja nuk është më: “Kush është më i dituri?” Por: “Kush është më i pranishëm?”

As vlera e një ideje nuk matet më me thellësinë dhe saktësinë e saj, por me shpejtësinë e përhapjes dhe numrin e njerëzve që reagojnë ndaj saj.

Kështu, kriteret e qeta mbi të cilat ngrihet dija tërhiqen dhe zëvendësohen nga kritere zhurmëmadhe, të cilat ngrenë në piedestal atë që di të shfaqet, jo atë që di të kuptojë.

Me kalimin e kohës, ky kaos depërton edhe në vetë ndërgjegjen e shoqërisë. Referencat ngatërrohen dhe njerëzit e kanë të vështirë të dallojnë dijetarin nga folësi, specialistin nga ai që shpreh thjesht përshtypjen e vet.

Këtu shfaqet pasoja më e rrezikshme e pseudo-dijes: dija dëmtohet në emër të dijes dhe njerëzit humbin besimin te dija e vërtetë për shkak të zhurmës që e rrethon atë.

Ai që pretendon dije… viktima e parë e vetvetes

Dëmi i pseudo-dijes nuk kufizohet vetëm te shoqëria. Edhe ai që pretendon dije është viktima e parë e saj, sepse jeton në iluzionin e mjaftueshmërisë së vet, duke e privuar veten nga kënaqësia e të mësuarit të vërtetë dhe duke ia mbyllur vetes derën e rishikimit dhe korrigjimit.

Me kalimin e kohës, gabimet e tij grumbullohen dhe tërheqja prej tyre bëhet gjithnjë e më e vështirë, sepse imazhi i tij para njerëzve bëhet për të më i rëndësishëm se vetë e vërteta.

Prandaj dijetarët e konsideronin përulësinë çelësin e dijes dhe mendonin se hapi i parë i njohjes është që njeriu të kuptojë masën e padijes së vet dhe të mbetet gjithmonë i gatshëm për të mësuar e për të rishikuar, sado larg të ketë arritur.

Ndërsa ai që mendon se ka arritur në pikën përfundimtare, ka filluar rënien e tij pikërisht nga vendi ku mendon se është ngritur.

Si ta ruajmë autoritetin e dijes?

Trajtimi i dukurisë së pseudo-dijes nuk bëhet me një zhurmë të kundërt, as duke e kthyer debatin në beteja personale. Përkundrazi, çështjet duhet të kthehen në natyrshmërinë e tyre:

T’i njihet dijes vlera e saj, në mënyrë që të mos trajtohet me lehtësi.

T’u njihet specialistëve vendi i tyre, në mënyrë që ata të mos barazohen me të tjerët.

Të edukohen njerëzit me virtytin e të thënit “Nuk e di”, si shprehje e ndershmërisë dhe jo e dobësisë.

Dhe përgjegjësit duhet t’i ndalojnë ata që nuk janë të përshtatshëm dhe nuk janë kualifikuar, që të dalin në krye për të dhënë udhëzime dhe për të ndikuar te njerëzit.

Edhe ai që dëgjon ka një përgjegjësi të madhe: jo çdo njeri i famshëm është dijetar dhe jo çdo folës është i kualifikuar për t’u ndjekur.

Dija e vërtetë njihet nga njerëzit e saj përmes zotërimit të thellë, ekuilibrit, verifikimit dhe përulësisë, jo përmes zërit të lartë dhe as përmes shfaqjes së vazhdueshme.

Në një kohë kur zhurma ngrihet lart dhe opinionet shtohen, shpëtimi mbetet te njohja e masës së vetes dhe te mosdalja përpara dijes pa largpamësi.

Kështu ruhen mendjet, ruhet ekuilibri i umetit dhe dija e ruan dritën dhe autoritetin e saj.

E lusim Allahun për dije të dobishme, zemër të përulur dhe gjuhë që të mos thotë për Allahun veçse të vërtetën.

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure A’raf: 33.

[2] – Buhariu.

[3] – Sure En’am: 144.

[4] – Sure Nisa: 83.

Siç e përkufizon Kap Majer: “Ta detyrosh veten të bëjë atë që duhet të bësh, atëherë kur duhet ta bësh, pavarësisht nëse të pëlqen apo jo.”

Në konceptin fetar

“Të kontrollosh veten, të frenosh luhatjet e saj, t’ia kufizosh lirinë, të mos vazhdosh të negociosh me të dhe të pakësosh trazimin që gjendet brenda saj; të mos e dërgosh në vende prej të cilave mund të mos kthehet më e njëjta, dhe të mos e lësh veten të rrjedhë pas saj duke i dhënë gjithçka që dëshiron.”

Jo çdo betejë duhet luftuar, jo çdo koment meriton përgjigje, jo çdo ide duhet zbatuar, jo për çdo ëndërr që ke ke kohë të mjaftueshme për ta realizuar dhe jo çdo dëshirë duhet plotësuar.

Disiplina bie në kundërshtim me lirinë, sepse shumë njerëz priren nga liria.

Liria është të bësh atë që do, kur ndihem në humor të mirë për ta bërë.

Disiplina është të bësh atë që duhet të bësh në kohën e caktuar, edhe nëse nuk je në humor të mirë.

Disiplina në beteja

Mos hyr në një betejë me dikë që nuk ka asgjë për të humbur, ndërkohë që ai mund të të kushtojë shumë, vetëm sepse të ka parë shtrembër. Mos e përshkallëzo situatën dhe mos e sfido atë që, kur thotë diçka, e zbaton, në një kohë kur ti nuk je në gjendje ta përfundosh përplasjen. Mos u përplas me dallgët që të rrëzojnë që në dallgën e parë.

Nuk është trimëri të hysh në beteja të humbura dhe nuk është heroizëm të përballesh me ushtri të fuqishme.

Disiplina është një vlerë veçanërisht e dobishme për personin “që ka diçka për të humbur”.

Disiplina në të mësuar

Ajo është një nga faktorët më të rëndësishëm të suksesit, sepse sjell vazhdimësinë, kufizon kaosin dhe e forcon zemrën. Siç thuhet: “Pak dhe e vazhdueshme është më e mirë se shumë dhe e ndërprerë.”

Disiplinoje veten mbi këtë bazë dhe do të arrish atë që nuk e kishe ëndërruar kurrë se do ta arrije.

Zemra ndonjëherë anon drejt përtacisë, drejt ndryshimit, drejt kalimit nga një gjë në tjetrën, duke bërë diçka në kurriz të një gjëje tjetër. Pikërisht këtu vjen polici i quajtur “disiplinë”, për ta ndalur veten në kufijtë e saj.

Disiplina në detyrë dhe post

Posti mund të ndryshojë moralin, të shkatërrojë vlerat dhe të transformojë bindjet. Mos lejo që posti të ndryshojë moralin tënd; përkundrazi, bëje moralin tënd shkak që të arrish në atë post.

Respektoji të gjithë, ji i drejtë me ata që të rrethojnë, përmbushi përgjegjësitë e tua me sinqeritet, ji i përulur dhe mos e lejo veten të vazhdojë e shfrenuar pas prirjeve të saj.

Vlera e vërtetë e njeriut nuk matet me postin e tij, por me gjurmën që lë dhe me reputacionin e tij.

Sepse karrigia është e përkohshme… ndërsa reputacioni mbetet.

Disiplina përballë epsheve dhe tundimeve

Pa i frenuar ato, je si një makinë e rëndë në një tatëpjetë të rrezikshme, që merr teposhtë pa asnjë ndalesë. Pa disiplinë të vetvetes, shndërrohesh në diçka edhe më të ulët se kafsha e egërsuar. Kafsha e egërsuar vret për të jetuar, ndërsa ti vret për të vrarë. Pa disiplinë, mbytesh në thellësitë e epsheve, si ai që pi ujë deti: sa më shumë pi, aq më shumë etja i shtohet. Vepron sipas asaj që dëshiron vetja, pa asnjë fre që ta kontrollojë, dhe kështu shndërrohesh në versionin më të ulët të vetvetes.

Mendja jote është si një “sistem operativ” kompleks dhe një armë strategjike jashtëzakonisht e fuqishme. Nëse nuk ndërhyn ti për ta programuar dhe për ta formësuar me rreptësi, bota e jashtme, kompanitë e reklamave dhe banaliteti që të rrethon do ta depërtojnë dhe do ta programojnë në vendin tënd, në mënyrë që t’u shërbejë interesave të tyre.

Fuqia e vërtetë e mendjes nuk vjen thjesht nga konsumimi pasiv i njohurive, por nga disiplina për ta stërvitur çdo ditë, në mënyrë intensive, në analizë dhe parashikim.

Mendoje sikur drejton një tabelë shahu: mendja e fuqishme nuk pret që të reagojë ndaj lëvizjes së kundërshtarit pasi ajo të ketë ndodhur, por njeh hapjet taktike, studion psikologjinë e sjelljes së palës tjetër dhe i parashikon lëvizjet e saj para se ajo të prekë gurin e shahut.

Pikërisht kjo është mënyra e të menduarit të strategut, i cili e sheh jetën si një tërësi sistemesh të ndërlidhura; analizon skenarët realë, llogarit me saktësi pasojat dhe nuk lejon që emocionet e çastit të marrin vendime në emër të tij.

Fuqia mendore qëndron në aftësinë tënde për të krijuar atë hapësirë të ftohtë kohore midis provokimit ose krizës që të ndodh dhe reagimit tënd ndaj saj.

Fuqia e mendjes kërkon prej teje një vendim kirurgjikal që duhet ta marrësh sot: të ndalosh së konsumuari banalitetet që ta shpërbëjnë përqendrimin dhe të dobësojnë disiplinën tënde, dhe të fillosh menjëherë ta stërvitësh mendjen për të menduar në mënyrë sistematike dhe të ftohtë.

Sepse të gjitha betejat e kësaj jete vendosen fillimisht brenda kafkës, përpara se të vendosen në terrenin e realitetit.

Disiplina financiare

Dallimi mes shumë njerëzve të pasur dhe të tjerëve nuk qëndron vetëm te zgjuarsia, por edhe te disiplina.

Studimet ekonomike tregojnë se disiplina dhe organizimi janë ndër tiparet që lidhen më fort me suksesin financiar dhe profesional në planin afatgjatë.

Sepse pasuria rrallë ndërtohet përmes një vendimi të vetëm gjenial, por përmes mijëra vendimeve të vogla dhe të drejta, të përsëritura për vite me radhë.

Mungesa e disiplinës financiare çon në kaos në vendimmarrje: kaos në blerje, kaos në mënyrën e veprimit, dhe e gjithë kjo përfundon në dështim.

Disiplina financiare përkufizohet si: “Aftësia për të kontrolluar mendimet, ndjenjat dhe sjelljet, si dhe për të marrë vendime të shëndosha pavarësisht presioneve dhe tundimeve, duke i shtyrë përfitimet e përkohshme për hir të arritjes së objektivave më të mëdha në planin afatgjatë.”

Kjo aftësi nuk lind bashkë me njeriun, por fitohet përmes stërvitjes së vazhdueshme, praktikës së përditshme dhe këmbënguljes për të përmirësuar veten.

Për të mos e kuptuar gabimisht

Disiplina nuk do të thotë domosdoshmërisht të jetosh nën kufizime të rrepta ose sipas një orari të ngurtë. Përkundrazi, ajo është aftësia e njeriut për të menaxhuar veten, për të drejtuar sjelljen e tij dhe për t’iu përmbajtur asaj që i sjell dobi, edhe kur mungon mbikëqyrja e jashtme.

Nga këndvështrimi islam, disiplina konsiderohet një formë praktike e përpjekjes ndaj vetes (xhihadi i nefsit), sepse njeriu e shtyn veten drejt bindjes ndaj Allahut dhe e pengon atë të tërhiqet pas epsheve dhe zakoneve që e pengojnë përparimin e tij.

Ajo është një fitore e vazhdueshme e arsyes dhe vullnetit mbi pasionet dhe dëshirat e çastit.

Autor: Mus’ab ibn Ahmed

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/disiplina-lufta-me-veten/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/si-ta-shfrytezojme-me-mire-minuten/ https://ardhmeriaonline.com/si-ta-shfrytezojme-me-mire-minuten/#respond Fri, 28 Aug 2026 16:05:57 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=7246 Koha është jeta e njeriut. Më e rëndësishme është që jetën ta ruajmë nga shkujdesia dhe përtacia. I mençur është ai i cili përkushtohet shfrytëzimit të kohës në mënyrën më të mirë, ngase jeta nuk është enë për gjëra të parëndësishme dhe tregime boshe, por përpjekje dhe mund në vepra të mira me të cilat Allahu i Madhërishëm është i kënaqur. Për këtë njeriu përpiqet që të jetë i dobishëm për njerëzit tjerë.

Secila minutë e jetës sate është sikurse guri me të cilën ndërton kullën e nderit dhe krenarisë me të cilën mund të ngritësh lartë, ose t’i ndihmosh dikujt për të qenë i lumtur, qoftë ajo edhe thërrmi e veprës së mirë.
Nëse mundohesh të arrish këto shkallë madhështore ose nëse dëshiron të kontribuosh që tjerët në rrethin tënd të jenë nga ti të lumtur, atëherë harro përtacinë dhe në mes teje dhe lojës vër pengesë.
Vetëm në një minutë mund të bësh të mirë të madhe dhe meritosh thevab të madh. Vetëm një minutë mund ta zgjat jetën, rrit produktivitetin tënd, forcojë mendjen, rrit veprat e mira. Vetëm në një minutë në librin e veprave tua mund të shënohen shumë gjëra, vetëm nëse di si ti ruash.

Këto që do t’i përmend janë vetëm disa vepra të cilat mund të bëhen në një minutë:

1. Vetëm në një minutë mund ta lexosh kaptinën El-Fatiha, ngadalë në vete, dhe të fitosh 1.400 sevape – vepra të mira, siç kanë njehsuar disa. Nëse e lexon shtatë herë, atëherë këto janë 9.800 thevabe, dhe të gjitha këto në një minutë.
2. Vetëm në një minutë mund ta lexosh kaptinën El-Ihlas për ne e njohur si Kul-huvellahu, njëzet herë ngadalë në vete. Leximi i kaptinës El-Ihlas është barazi me një të tretën e Kuranit, ndërsa leximi njëzet herë është barazi me leximin e Kuranit shtatë herë. Nëse e lexon çdo ditë në afat prej një minute njëzet herë, atëherë kjo për një muaj është 600 herë, në vit 7.200 herë, që d.m.th. që do të jesh i shpërblyer sikur ta lexosh Kuranin 2.400 herë.
3. Për një minutë mund ta lexosh një faqe të tërë të Kuranit.
4. Për një minutë mund ta mësosh përmendësh një verset të shkurtër të Kuranit.
5. Për një minutë mund të thuash njëzet herë “La ilahe il-lallahu vahdehu la sherike leh, lehul mulku ve lehul hamdu ve huve ala kul-li shej’in kadir”. Shpërblimi për këtë lexim është sikur t’i lirosh tetë robër në rrugën e Allahut nga pasardhësit e Ismailit a.s.
6. Për një minutë mund të thuash “Subhanallahi ve bi hamdihi” 100 herë. Kush e thotë këtë, do t’i falen mëkatet qofshin sa shkumba e detit.
7. Për një minutë mund të thuash 50 herë “Subhanallahi ve bi hamdihi Subhanallahil adhim”. Dy fjalë të lehta në gjuhë, të rënda në peshojë, të dashura për Mëshiruesin. (Buhariu dhe Muslimi)
8. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: “Më e dashur për mua është të them ‘Subhanallahi vel-hamdu-lil-lah ve la ilahe il-lallahu vall-llahu ekber’ sesa në atë mbi të cilën lind dielli.” (Muslimi) Këto fjalë mund të përsëriten 20 herë në minutë. Njëkohësisht këto fjalë janë më të dashura për Allahun e madhërishëm, ndërsa pesha e tyre në peshojë është tejet e madhe.
9. Për një minutë mund të thuash më shumë se 40 herë “La havle ve la kuv-vete il-la bil-lah”. Këto fjalë paraqesin një prej thesareve të xhennetit, siç transmetojnë Buhariu dhe Muslimi, por njëkohësisht ndihmojnë njeriun të përballojë vështirësitë dhe të meritojë shkallë të larta.
10. Për një minutë mund të thuash 50 herë “La ilahe il-lallah”. Kjo është fjala më madhështore, fjalë e teuhidit, ndërsa atij që kjo i është fjala e fundit, do të hyjë në xhennet.
11. Për një minutë mund të thuash 15 herë “Subhanallahi ve bi hamdihi adede halkihi ve rida nefsihi zinete arshihi ve midade kelimatihi”. Këto fjalë që nënkuptojnë më shumë se tesbih dhe dhikër, siç transmetohen nga Pejgamberi (s.a.v.s.)
12. Për një minutë mund të kërkosh falje nga Allahu i madhërishëm më tepër se 100 herë me fjalët “Estagfirullah”. Vlera e këtyre fjalëve është pa çmim: istigfari është shkas i hyrjes në xhennet, falje e mëkateve, shkas i jetesës së bukur, rritje e fuqisë, mënjanim i fatkeqësive, lehtësim i punëve, zbritje shiut, rritje e pasurisë dhe dhënie e trashëgimtarëve.
13. Për një minutë mund të thuash fjalë që janë të vlefshme te Allahu në atë masë që një moment para vdekjes në vend të meritës së Xhehennemit mund të meritosh Xhennetin.
14. Për një minutë mund të biesh 50 herë salavat mbi Pejgamberin (s.a.v.s.) me fjalët “Sal-lallahu alejhi ve-sel-lem”, ndërsa Allahu mbi ty do të bie 500 herë salavate.
15. Për një minutë mund të meditosh për krijimin e qiejve dhe Tokës dhe të jesh i renditur në ata që janë të pajisur me arsye dhe intelekt të cilët Allahu i Madhërishëm i ka lavdëruar në Librin e Tij.
16. Për një minutë zemra mund të mbushet me falënderim ndaj Allahut, dashuri, frikë, shpresë dhe dëshirë për Të. Në këtë mënyrë mund të arrish shkallë të larta në bindje ndaj Allahut dhe këtë derisa relaksohesh dhe pushon në krevatin e dhomës sate.
17. Për një minutë mund të lexosh dy faqe të një libri të dobishëm.
18. Për një minutë mund t’i lidhësh lidhjet familjare me thirrje telefonike.
19. Për një minutë mund të ngritësh duart duke bërë lutje të shkurtra.
20. Për një minutë mund të japësh selam dhe shtrëngosh dorën shumë njerëzve.
21. Për një minutë mund të urdhërosh të bëhet e mira dhe ta ndalosh te keqen.
22. Për një minutë mund ta këshillosh vëllain tënd.
23. Për një minutë mund të ndërmjetësosh në mirësi d.m.th. me ndërmjetësim të bukur për dikë.
24. Për një minutë mund ta gëzosh të pikëlluarin dhe t’ia largosh brengat.
25. Për një minutë mund të mënjanosh pengesën nga rruga.
Një minutë e shfrytëzuar udhëheq kah shfrytëzimi më i drejtë i minutës tjetër, në të cilën mund të bëhen vepra të mira për të cilat nuk nevojitet mund i veçantë ose pasuri. Pra, në çdo moment, në veturë, në shëtitje, ulur, shtrirë, dhe gjitha pozitat tjera mund t’i bësh këto vepra të mira, të cilat janë shkas i lumturisë, zemërgjerësisë dhe mënjanim të brengave.
Të këshilloj që t’i mbash mend ose t’i printosh, ose t’i përshkruash këto pika dhe të përkujtosh se çfarë mund të bësh për një minutë. Të shohësh sesa e ke shfrytëzuar kohën tënde dhe sa u ke ndihmuar vëllezërve tu myslimanë.
Asnjë vepër të mirë mos e anashkaloni ose nënvlerësoni.

Autor: Harmin Suljiq

Përktheu: Ali F. Iljazi

By: mesazhi.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/si-ta-shfrytezojme-me-mire-minuten/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/mrekullite-deshmi-e-mesazhit-jo-themel-i-qyteterimit/ https://ardhmeriaonline.com/mrekullite-deshmi-e-mesazhit-jo-themel-i-qyteterimit/#respond Thu, 27 Aug 2026 12:03:21 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=7228 Doktor Ali Karadagi thotë:

“Peshorja e mrekullive materiale është një përjashtim i veçantë dhe jeta e një umeti nuk mund të ndërtohet mbi të. Mrekullitë nuk synojnë krijimin e një shteti apo të një qytetërimi, as nuk janë të vazhdueshme; qëllimi i tyre është realizimi i besimit në vërtetësinë e mesazhit të atij që i është dhënë mrekullia. Umetit nuk i lejohet ta lidhë fatin e tij me këto mrekulli dhe as të presë shfaqjen e tyre. Përkundrazi, ai duhet të mbështetet në ligjet e Allahut të Lartësuar që lidhen me ndërtimin, zhvillimin, përparimin dhe qytetërimin ”

By: ardhmëriaonline.com

Dhe unë do të përgjigjem:

Për çdo projekt: “Bismilah – Me emrin e Allahut.”

Për çdo mirësi: “Elhamdulilah – Falënderimi i takon Allahut.”

Për çdo fatkeqësi: “Inna lil-lahi – Ne jemi të Allahut.”

Për çdo adhurim: “Dhe ne nuk do të udhëzoheshim po të mos na kishte udhëzuar Allahu.”

Për çdo mëkat: “Estaghfirullah – Kërkoj falje nga Allahu.”

Për çdo rrezik: “Tevekkeltu ala Allah – U mbështeta te Allahu.”

Për çdo armik: “Hasbija Allah – Më mjafton Allahu.”

Për çdo betejë: “Nuk ka fitore përveçse nga Allahu.”

Për çdo vështirësi të madhe: “Kërkoj ndihmë nga Allahu.”

Për çdo tiran: “Zoti im është Allahu.”

Për çdo shejtan: “Eudhu bil-lah – Kërkoj mbrojtje te Allahu.”

Për çdo brengë: “La ilahe il-lAllah – Nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut.”

Për çdo caktim: “Jemi të kënaqur me Allahun.”

Për çdo sprovë: “Dhe ne nuk duruam veçse me Allahun.”

Për çdo shqetësim: “Unë ia parashtroj pikëllimin dhe hidhërimin tim vetëm Allahut.”

Për çdo sukses: “Suksesi im vjen vetëm prej Allahut.”

Për çdo dështim: “Unë ia lë çështjen time Allahut.”

Për çdo lutje: “Shpërblimi im është vetëm tek Allahu.”

Për çdo sfidë: “Thuaj: Ai është Allahu, Një.”

Për çdo orientim: “Me të vërtetë namazi im, ibadeti im, jeta ime dhe vdekja ime janë për Allahun.”

Autor: Jusuf Kardavi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/i-pergatitur/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/peshorja-e-turpit-miresia-perballe-mangesise/ https://ardhmeriaonline.com/peshorja-e-turpit-miresia-perballe-mangesise/#respond Wed, 19 Aug 2026 17:57:00 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=7175 Ebu el-Kasim el-Xhunejdi (r.h) ka  thënë:

“Turpi është të shohësh mirësitë dhe të shohësh mangësitë.”

Sa u përket elitave, kjo është panorama; ndërsa për masën e gjerë, ata janë marrë – dhe dijetarët i kanë angazhuar – me çështje dytësore e hollësi të shumta, madje edhe të ndërlikura, aq sa kapitulli i pastrimit ritual (taharetit) i ligjërohet publikut gjatë gjithë muajit të Ramazanit, madje koha nuk mjafton.

Ndërkohë,  në kohën e  Profetit (a.s) vinte një njeri nga shkretëtira e tij, qëndronte vetëm një ditë ose disa ditë, pastaj kthehej te populli i vet, duke e kuptuar fenë e tij përmes shikimit dhe përjetimit praktik:
“Faluni ashtu siç më keni parë mua duke u falur.”

Kjo nuk do të thotë që të neglizhojmë fikhun e dispozitave të dukshme; përkundrazi, ai është i kërkuar dhe detyrim. Por po aq i kërkuar dhe detyrim është edhe ekuilibri: ekuilibri ndërmjet së jashtmes dhe së brendshmes, ose ndërmjet veprave të gjymtyrëve dhe veprave të zemrave.

Imam Gazaliu e konsideroi “fikhun” që merret vetëm me anën e jashtme si pjesë të shkencave të kësaj bote, e jo të shkencave të botës tjetër! Madje ai i kritikoi dijetarët e fikhut të kohës së tij për faktin se kishin lënë pas dore disa detyrime kolektive shumë të rëndësishme për umetin, dhe ishin përqendruar te fikhu për shkak të posteve që sillte pas vetes – si gjykimi dhe dhënia e fetvave – ndërkohë që në qytet nuk gjendej asnjë mjek, përveçse nga radhët e jomyslimanëve!

Prandaj ishte e domosdoshme që “fikhu i zemrave” t’i rikthehej vendi dhe pozita që i takon, t’i jepej e drejta e tij në kujdesin shkencor dhe praktik, dhe vëmendja e elitës dhe e masës të drejtohej kah fikhu i sjelljes: pasimi i rrugës që të shpie tek Allahu dhe në Xhenet në botën tjetër. Sepse nuk ka shpëtim pa të, nuk ka përmirësim pa të, madje nuk ka as jetë pa të, dhe nuk ka arritje te Allahu përveçse përmes tij.

Kjo është tregtia fitimprurëse nga e cila janë shpërqendruar shumica e njerëzve: tregtia me Zotin e botëve. Kapitali i saj është jeta, malli është bindja, ndërsa fitimi është falja dhe Xheneti në botën tjetër, si dhe jeta e mirë në këtë botë. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, ata që lexojnë Librin e Allahut, e falin namazin dhe shpenzojnë nga ajo që Ne u kemi dhënë, fshehurazi dhe haptazi, shpresojnë në një tregti që nuk do të dështojë, që Ai t’ua japë shpërblimet e tyre dhe t’u shtojë nga mirësia e Tij; vërtet Ai është Falës dhe Mirënjohës.”[1] “Kush bën vepra të mira, qoftë mashkull apo femër, duke qenë besimtar, Ne do t’i japim atij një jetë të mirë dhe do t’i shpërblejmë sipas më të mirës së asaj që kanë vepruar.”[2]

Kush e shpërdoron këtë tregti, ka shpërdoruar veten e vet, ka humbur gjithë kapitalin e tij dhe i ka humbur të mirat e botës tjetër dhe të kësaj bote. Ai nuk ka prej saj as pjesë e as hise, ndaj le të qajë për veten e vet ai që e humbi jetën e tij! Të vërtetën e ka thënë Allahu i Lartësuar kur thotë: “Thuaj: Të humburit e vërtetë janë ata që e humbën veten dhe familjet e tyre Ditën e Kiametit. Ja, ky është humbja e qartë.”[3]

Humbja e kapitalit këtu nuk ka zëvendësim, sepse nuk ka mundësi tjetër pas mundësisë që të jepet në këtë jetë dhe nuk ka shtyrje kur vjen afati: “Allahu nuk ia shtyn askujt afatin kur i vjen caktimi i tij, dhe Allahu është i Mirinformuar për atë që bëni.”[4]

I lutem Allahut të Lartësuar që këto studime t’i bëjë një rreze të dijes së dobishme, ndihmë për veprën e mirë dhe dritë që ndriçon rrugën; dhe t’i bëjë për mua një formë përpjekjeje në rrugën e Tij, dhe të mos më privojë nga udhëzimi që Ai e ka premtuar me fjalën e Tij: “Ata që përpiqen për Ne, Ne do t’i udhëzojmë patjetër në rrugët Tona; dhe vërtet Allahu është me bamirësit.”[5]

O Allah, kërkojmë mbrojtje te Ti nga dija që nuk sjell dobi, nga zemra që nuk përulet, nga vepra që nuk ngrihet dhe nga lutja që nuk pranohet.

O Allah, na bëj prej robërve të Tu që mësojnë e pastaj mësojnë të tjerët, që mësojnë e pastaj veprojnë, që veprojnë e pastaj tregohen të sinqertë, e pastaj qëndrojnë të palëkundur, dhe që i pranohet vepra e mirë,

“Zoti ynë, mos i shmang zemrat tona pasi na ke udhëzuar, dhe na dhuro mëshirë nga ana Jote; vërtet Ti je Dhuruesi i Madh. Zoti ynë, Ti do t’i tubosh njerëzit në një ditë për të cilën s’ka dyshim; vërtet Allahu nuk e thyen premtimin.”[6] Amin.

Autor: Jusuf Kardavi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Fatir: 29-30.

[2] – Sure Nahl: 97.

[3] – Sure Zumer: 15.

[4] – Sure Munafikun: 11.

[5] – Sure Ankebut: 69.

[6] – Sure Ali Imran: 8-9.

Falënderimet më të sinqerta i përkasin Zotit të Madhëruar, paqja dhe mëshira e Tij qofshin mbi profetin Muhamed a.s, shokët dhe të gjithë ata që ndjekin rrugën e tij.

Në këtë temë, do të fokusohemi mbi një çështje tejet të rëndësishme që i përket edukimit të fëmijëve, madje edhe edukimit të secilit prej nesh. Në këtë temë, do të flasim mbi kulturën dhe edukatën seksuale.

Unë jam i ndërgjegjshëm që një dosje e tillë, zakonisht rrethohet nga barriera të kuqe dhe vetëm rrallë herë ajo hapet nga mediat vizive dhe të shkruara.

Mendoj se kjo ndodh për shkak të edukatës që kemi marrë që në vegjëli, edukatë të cilën disa e etiketojnë si kultura e turpit, gjë e cila të bën të kuptosh, që çështjet seksuale nuk ka përse të hapen dhe të diskutohen në publik.

Por në kohën që jetojmë, me zhvillimin teknologjik dhe përhapjen e mjeteve të telekomunikacionit, një çështje e tillë ka marrë përmasa të frikshme.

Duke qenë përballë një realiteti të tillë, ne menduam që ta hapim një dosje të tillë dhe ta shtjellojmë nën hijen e parimeve fetare dhe morale.

Përsa i përket çështjeve dhe edukatës seksuale, njerëzit kategorizohen në tre grupe:

1 – Në grupin e parë bëjnë pjesë konservatorët. Njerëzit që i përkasin këtij grupi, janë atë që në fakt dëshirojnë të trajtohen tema të tilla, madje të trajtohen në mënyrë të hollësishme, por duke përdorur shprehje jo të drejtpërdrejta. Ky grup, nuk e parapëlqejnë çiltërsinë dhe të shprehurit me terma të drejtpërdrejtë në këtë fushë.

2 – Në grupin e dytë bëjnë pjesë ata, që i refuzojnë kategorikisht tema dhe çështje të tilla. Ata e konsiderojnë gabim trajtimin e këtyre çështjeve, sidomos nga mediat vizive, të cilat ndiqen nga një numër i madh teleshikuesish të moshave të ndryshme. Këta njerëz, mendojnë se temat mbi edukatën seksuale nuk duhen të bëhen objekt diskutimi dhe shtjellimi sidomos nga mediat vizive. Sipas tyre, njerëzit që kanë nevojë të pyesin ose t’i shtojnë njohuritë e tyre në këtë fushë, duhet ta bëjnë duke u kontaktuar me ekspertë ose dijetarë. Një kulturë dhe edukatë e tillë, nuk ka përse të përhapet tek shtresat e gjera.

3 – Kurse në grupin e tretë bëjnë pjesë përkrahësit e sensibilizimit të masave me edukatën seksuale. Madje, këta e përkrahin edhe idenë e trajtimit të çështjeve seksuale në formë plotësisht të hapur me gjithë guximin dhe kurajon e duhur. Duke qenë se po përjetojmë fushata të shumta degjenerimi sidomos të rinisë, ne kemi nevojë që kulturën seksuale ta përhapim në çdo shtëpi.

Duke qenë se unë po e hap një dosje të tillë, jam i ndërgjegjshëm që do të bëhem objekt sulmesh dhe kritikash nga të tre grupet e mësipërme. Konservatorët e grupit të parë do të vërejnë ndonjëherë çiltërsinë dhe shprehje të drejtpërdrejta, gjë e cila nuk do t`iu pëlqejë.

Grupi i dytë do e shohin këtë temë si shkelje të vijave të kuqe. Ndërkohë që përkrahësit, do të vërejnë njëfarë ndrojtjeje dhe rezerve në disa pika, gjë që nuk i përshtatet formimit dhe aspiratave të tij. Ai do të dëshironte që trajtimi i temave të tilla të bëhej më me kurajë dhe më i drejtpërdrejtë.

Me qëllim që unë të ndjek një rrugë të mesme, unë do i përmbahem traditës së profetit Muhamed a.s.

Kushdo që lexon Kuranin, traditën profetike dhe çështjet e jurisprudencës islame, do të gjejë që edukata dhe kultura seksuale zënë një pjesë të rëndësishme. Profeti Muhamed a.s nuk e ka konsideruar të turpshme diskutimin dhe trajtimin e çështjeve të tilla, përderisa çështje të tilla shihen si mundësi e shtimit të njohurive dhe arsimimit.

Shpesh herë shoqëritë tona vuajnë nga sëmundja e turpit. Shumë njerëzve u vjen turp dhe zor që të pyesin mbi çështje, që kanë të bëjnë me jetën e tyre seksuale. Unë nuk e quaj turp dhe ndrojtje diçka të tillë, por e konsideroj si sëmundje. Ajo që ma përforcon këtë ide, është se po të studiojmë tekstet e Kuranit dhe sidomos hadithet e Profetit a.s, do të gjejmë që Profeti a.s e konsideronte turpin si një vlerë, megjithatë ai fliste dhe i trajtonte problemet dhe çështjet seksuale.

Ebu Hurejra tregon, se Profeti a.s kaloi pranë një banori të Medines, i cili ishte duke e këshilluar të vëllain mbi ndjenjën e turpit, të cilën ai e kishte të theksuar.

Profeti a.s ndërhyri dhe i tha:”Lëre, pasi turpi është pjesë e besimit”.

Pyetja që lind është: ”Nëse ne flasim mbi edukatën seksuale, mos vallë po bëjmë një veprim të pahijshëm dhe të turpshëm” ?

Një pyetje të tillë i përgjigjet vetë i dërguari i Allahut.

Thabit el-Inanij tregon: ”Ndodhesha tek Enesi, përbri të cilit ishte ulur vajza e tij. Enesi më tregoi se një grua kishte vajtur tek i dërguari i Allahut dhe i kishte propozuar për martesë. Ajo iu drejtua Profetit a.s me fjalët: ”O i dërguar i Zotit, a ke nevojë për mua” ? Me këtë shprehje, ajo i propozonte të martohej me të. Diçka e tillë, konsiderohet dhe hyn tek edukata seksuale.

Vajza e Enesit, që e dëgjonte këtë ndërhyri dhe tha: ”Sa e paturpshme paska qenë kjo grua! Ah çfarë paturpësie”!

Babai i saj, Enesi i tha: ”Ajo grua është më e mirë se ti. Ajo deshi të martohej me Profetin a.s dhe i propozoi për këtë”.

Kështu, shohim që Enesi nuk e shikon si diçka të turpshme dhe të pahijshme, nëse një grua i propozon një burri për martesë. Kjo ishte edukata, me të cilën ishin edukuar në shkollën e të dërguarit të Allahut.

Ali ibn Ebi Talibi tregon: ”Kam vuajtur nga sekrecionet e shumta (të penisit) dhe më vinte turp dhe zor që ta pyes të dërguarin e Allahut mbi këtë problem”.

Në këtë rast, Aliut nuk i vinte zor dhe turp, se do të interesohej mbi diçka që ka të bëjë me seksin. Turpi këtu ka të bëjë me faktin, se Profeti a.s ishte babai i bashkëshortes së tij.

Në një transmetim tjetër, Aliu thotë: ”Kam vuajtur nga sekrecionet e shumta (të penisit) dhe më vinte turp dhe zor që ta pyes të dërguarin e Allahut mbi këtë problem, për shkak të lidhjeve që ai kishte me Fatimen. Kështu, e urdhërova Mikdad ibn Esvedin (shokun e tij) që ta pyesë Profetin a.s mbi këtë çështje. Profeti a.s iu përgjigj: ”Në rast sekrecionesh të tilla, mjafton të merret abdes i ri”.[1]

Kështu, ne duhet ta ndajmë turpin si vlerë nga turpi i sëmurë dhe ndrojtja e tepruar.

Kryeredaktori i faqes elektronike të njohur ëëë.islamonline.net, më ka treguar se me të hapur rubrikën e pyetjeve dhe përgjigjeve edukative, mbi 90 % e pyetjeve kishin të bëjnë me edukatën dhe problemet seksuale.

Të njëjtin problem konstaton dhe kryeredaktori i faqes zyrtare të universitetit të Ez-herit, i cili thotë: ”Mbi 70 % të pyetjeve dhe konsulencave që na vijnë, kanë përmbajtje dhe tematikë seksuale”.

Kjo tregon dhe njëherë nevojën tonë për kulturën dhe edukatën seksuale. Ne jetojmë në një botë të rrethuar nga faktorë joshës seksualë, jemi të rrethuar nga revista, faqe interneti, kanale satelitorë etj… të cilët përpiqen të përcjellin dhe përçojnë tek frekuentuesit edukatën dhe kulturën e tyre seksuale dhe degjeneruese.

Ndërkohë që ne myslimanët posedojmë një trashëgimi kulturore dhe edukatë seksuale shumë pozitive, por që nuk po ndërmarrim asnjë hap për ta përhapur atë dhe për t’ua përçuar të tjerëve.

Të gjendur përballë një realiteti të tillë, ku mendoni se do të shkojnë të marrin informacionin e duhur të rinjtë dhe të rejat? Si do i shtojnë njohuritë e tyre në këtë fushë? Ku do e shuajnë kureshtjen, apo nevojën e tyre?

Nëse babai e shikon edukatën seksuale si edukatë të turpshme dhe të pahijshme, nëse nëna e sheh të pamundur të flasë mbi një temë, të cilën e ka parë gjithmonë si tabu, ata nuk flasin dhe nuk i edukojnë fëmijët e tyre. Po vallë ku do të drejtohen fëmijët për ta marrë këtë edukatë? A nuk është ky një problem i madh, me të cilin përballen shoqëritë tona? Me këtë qëndrim që mbajmë, ne i shtyjmë dhe i nxisim të rinjtë dhe të rejat tona, që të informohen nga burime të dyshimta dhe denigruese. Kështu, të rinjtë e marrin informacionin e duhur nga shkolla, shoqëria ose mjetet e telekomunikacionit. Shpeshherë ndodh, që informacionet që merr nga këto institucione të jenë të gabuara, ose përcillen në rrugë të gabuar, duke shkaktuar tek të rinjtë deviacione dhe bindje të gabuara.

Kështu që kultura ose edukata seksuale është e domosdoshme për t’u diskutuar. Ajo është një dosje, e cila duhet hapur patjetër dhe duhet folur hollësisht rreth saj, me qëllim që të rinjtë dhe të rejat të marrin informacionin e duhur dhe në mënyrën e duhur.

Padyshim që në këtë temë ne nuk do të merremi me detaje të hollësishme, por do të trajtojmë disa çështje në vija të përgjithshme. Këto çështje i kam përzgjedhur duke u mbështetur në: përvojën time si konsulent i problemeve edukative dhe shoqërore, në punën që kam bërë si gjykatës i çështjeve familjare, si kryeredaktor i revistës “Al-Farha”, e cila trajton kryesisht probleme bashkëshortore, si kryeredaktor i revistës “Fëmija im” dhe problemeve edukative që trajtohen aty, gjithashtu dhe në programeve të shumta, që kemi prezantuar në televizione.

Në një program që kam prezantuar në televizionin ART, ku tema ishte rreth edukatës seksuale, më kujtohet që numri i telefonatave i kaloi shtatëqind. Ndërkohë që një program direkt (live) pret nga njëzet deri dyzet telefonata. Nëse tema që trajtohet është e rëndësishme, numri i telefonatave mund të arrijë deri në njëqind apo dyqind telefonata. Nëse tema është e një rëndësie të veçantë, telefonatat mund të arrijnë në katërqind telefonata brenda një programi. Kurse ne kemi pranuar mbi shtatëqind telefonata, brenda një emisioni të vetëm, me tematikë edukatën seksuale.

A nuk është ky fakt tregues i etjes së rinisë myslimane për të marrë informacionin e duhur në këtë fushë.

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Buhariu dhe Muslimi