I pari ishte institucion publik shtetëror, ndërsa i dyti ishte privat por nuk vura re ndonjë ndryshim mes dy instucioneve nga ajo që afronin.

Shtëpia e të moshuarve dhe të pafuqishmëve ishte themeluar në vitin 1895 gjatë kohës së sulltan Abdulhamidit, e cila vazhdon dhe dallohet për kujdesin ndaj të moshuarve.

Takova drejtorin e institucionit, Hamzën, i cili ishte një njeri që e donte bamirësinë dhe punën humanitare. Ai ishte zgjedhur dhe emëruar nga presidenti i shtetit, dhe kjo politikë ndiqet që nga koha e sulltan Abdulhamidit.

Ai na prezantoi historinë dhe aktivitetet e institucionit, pastaj na shoqëroi në ambientet e tij. Vura re se të gjithë të moshuarit pranë të cilëve kalonim e mirëprisnin, qeshnin me të, e ftonin të ulej me ta dhe shfaqnin dashuri e admirim ndaj tij, ndërsa ai bisedonte dhe bënte shaka me ta.

Nga gjërat e veçanta që pashë në këtë institucion ishte kujdesi për ambientin, pastërtinë dhe shërbimet shëndetësore. Në këtë shtëpi jetonin afërsisht 500 të moshuar dhe për ta kujdeseshin 450 punonjës në aspektin administrativ, shëndetësor, psikologjik, sportiv dhe social.

Në Turqi, rreth 100000 të moshuar përfitojnë kujdes nga këto institucione përmes 700 vakëfeve, të ardhurat, e të cilave shpenzohen për të moshuarit dhe të pafuqishmit.

Gjatë vizitës kaluam pranë një thertoreje delesh dhe u habita nga prania e saj. Kur pyeta për arsyen, më thanë: “Ne therim çdo ditë 100 dele për të përgatitur ushqimin e rezidenteve të këtij institucioni dhe të disa qendrave të tjera afër tij.”

Brenda institucionit kishte një xhami, kopshte, kafene, furrë buke dhe muze. Ai ishte si një qytet i vogël ku i moshuari jeton pa pasur nevojë të dalë jashtë.

Gjatë shëtitjes më tërhoqi vëmendjen prania e një kishe dhe një sinagoge hebraike. Kur pyeta për arsyen e ekzistencës së tyre, më thanë: “Këto janë që nga koha e Abdulhamidit ku në atë kohë të krishterët përbënin 40% të popullsisë së Stambollit, prandaj u ndërtua një kishë brenda institucionit dhe ne e kemi ruajtur deri sot, megjithëse tani askush nuk hyn në të.”

Pastaj vizituam muzeun dhe pamë shumë fotografi të varura dhe kur pyeta për to, më thanë se ato ishin fotografitë e personave që kishin ndërruar jetë nga ata që kishin jetuar në këtë shtëpi që nga fillimi i saj deri më sot, dhe ne e ruajmë kujtimin e tyre.

Ndërsa po ecnim, më erdhi pranë një grua me emrin Aishe, e cila lëvizte me karrocë. Ajo na përshëndeti dhe tha duke buzëqeshur e duke qeshur: “Më uroni!” Ne i thamë: “Urime për çfarë?” Ajo tha: “Sot bëhen 35 vjet që jetoj në këtë institucion dhe jam shumë e lumtur dhe e gëzuar.” U ula dhe bisedova me të përmes përkthyesit dhe ajo ishte shumë e gëzuar nga vizita.

Në fund të vizitës na prezantuan projektin e tyre të ri i cili ishte një qytet i tërë për të moshuarit dhe të pafuqishmit që do të hapet brenda dy viteve të ardhshme. Emri i tij do ndryshonte nga “Shtëpia e të Pafuqishmëve” në “Shtëpia e Mëshirës”. Aty do të ketë shtëpi, rrugë dhe dyqane.

Gjithashtu na shpjeguan disa veçori të këtij qyteti, ndër to pishina dhe shatërvane në mënyrë të tillë që tingulli i ujit të krijojë një melodi që ndihmon në trajtimin e sëmundjeve të të moshuarve. U habita nga kjo ide dhe ata më treguan një film për pishinat dhe shatërvanët e qytetit të ri, ku tregohej se si inxhinierët kishin projektuar tingujt e ujit për të qenë një trajtim psikologjik dhe shëndetësor për të moshuarit.

Institucioni i dytë që vizitova merret me personat me aftësi të kufizuara. U takova me drejtoreshën e institucionit dhe një nga themelueset e tij, prej njëzet vitesh, zonjën Zafinaze.

Ajo tha se qëllimi i institucionit është të zgjojë motivimin dhe aftësitë e personit me aftësi të kufizuara, në mënyrë që ai të bëhet pozitiv dhe aktiv në shoqëri.

Gjatë bisedës, ajo tha se Allahu merr dhe jep, dhe se çdo person me aftësi të kufizuara ka cilësi pozitive dhe pika të forta, por shumë prej tyre dorëzohen përballë aftësisë së kufizuar dhe bëhen barrë për shoqërinë.

Ky institucion ka arritur të fusë 5000 persona me aftësi të kufizuara në tregun e punës në Turqi, duke i bërë ata produktivë në shoqëri dhe duke ndryshuar jetën e tyre për më mirë. Shumë prej tyre janë martuar, kanë fëmijë dhe krijuan familje.

Ajo na paraqiti një histori suksesi të një personi me aftësi të kufizuara, i cili ishte i braktisur . Kur institucioni u kujdes për të, ai vazhdoi studimet dhe u diplomua dy here në master.

Më pas u martua me një vajzë me nevoja të veçanta dhe e inkurajoi edhe atë që të vazhdonte studimet, derisa ajo u diplomua në universitet dhe gjithashtu mori diplomën e masterit.

E gjitha kjo, ndodhi falë ndjekjes së rasteve nga ana e institucionit dhe inkurajimit të tyre për të punuar dhe për t’u nisur drejt një jete aktive.

Kjo është një histori suksesi ndër shumë histori të tjera që dëgjova gjatë takimit, për shumë raste që ata i ndjekin qoftë edhe në shtëpitë e tyre.

Autor: Xhasim Mutava

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

Fitreja që nuk jeton me teuhid është një fitre e vdekur. Shoqëria në të cilën përhapet imoraliteti është një shoqëri e vdekur, e destinuar patjetër drejt shkatërrimit. Qytetërimi grek, qytetërimi romak dhe qytetërimi persian janë dëshmi nga historia. Edhe shenjat e shkatërrimit në qytetërimin perëndimor paralajmërojnë fatin që i pret kombet në të cilat ky korrupsion gërryen nga brenda. Ndërsa shoqëria ku përhapen vrasjet dhe hakmarrjet është një shoqëri e kërcënuar nga rrënimi.

Prandaj Islami i ka bërë dënimet për këto krime ndër më të ashprat, sepse synon ta mbrojë shoqërinë e tij nga faktorët e shkatërrimit.” (Fi Dhilalil Kuran: 1231)

Autor: Sejjid Kutub

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

Kur e shohim me këtë vlerësim objektiv, do të gjejmë se epoka e shpalljes dhe e kalifëve të drejtë (1–41 hixhri) është epoka më e mirë e historisë njerëzore në përgjithësi, dhe nuk i afrohet asgjë tjetër përveç jetës së profetëve, dhe ndoshta mund t’u afrohet edhe jeta e shoqëruesve më të afërt të profetëve në shkallën e parë.

Asnjë profet nuk ka pasur atë grumbull të madh njerëzish që e formoi i Dërguari i Allahut (a.s) me përkujdesjen e tij, dhe ai ishte kulmi ideal i qytetërimit islam.

Kur erdhën Emevitët (41–132 hixhri), kjo histori nuk u ndërpre, sepse viti 41 hixhri nuk nënkupton vdekjen e të gjithë sahabëve. Prandaj epoka e Emevitëve vazhdoi të ushqehej me këta njerëz të mëdhenj, dhe devijimi u kufizua në disa aspekte kombëtare dhe politike, ndërsa jeta fetare dhe shoqërore ishte në kulm; madje në këtë periudhë u realizuan pushtimet më të mëdha që i bëri populli musliman nën udhëheqjen e Beni Umejjes, me kënaqësi dhe vullnet.

Kur erdhën Abasitët (231–656 hixhri), jeta shoqërore, ekonomike dhe legjislative vazhdoi në rrjedhën e saj natyrore nën udhëheqjen e popullit musliman, sepse lumi i qytetërimit nuk varet nga ndryshimet politike që sjell ngritja apo rënia e një shteti tjetër.

Abasitët ranë në dy gabime:

E para: lëvizja e përkthimit në arabisht pa rregulla dhe kufizime të mjaftueshme, dhe pa një lëvizje kundërpërkthimi që do të përhapte akiden islame në botë.

E dyta: angazhimi i umetit me fitnen e “krijimit të Kuranit”, përdorimi i dhunës dhe ashpërsisë, dhe lënia e lirë e frerëve për mu‘tezilitët që ishin të mposhtur përballë ideve filozofike!

Megjithatë, Abasitët përhapën qytetërimin islam dhe në kohën e tyre u zgjerua një lëvizje paqësore dhe thirrëse për përhapjen e Islamit; sepse pushtimet ushtarake dhe politike të Beni Umejjes nuk nënkuptonin hyrjen e menjëhershme të njerëzve në Islam, pasi Islami nuk beson në detyrim. Prandaj epoka abasite ishte ajo që e përhapi Islamin përmes umetit thirrës, jo përmes shtetit mbështetës.

Gjithashtu, qeveria abasite u përball me vendosmëri kundër lëvizjeve batinite, si Bermekidët dhe Hurramitët; dhe mjafton që ajo qëndroi përballë valës fatimide që arriti të merrte nën kontroll Marokun dhe Egjiptin. Po ashtu, ajo përthithi ndikimin shiitnë pushtet, në atë mënyrë që kontrolli i tyre mbeti politik, jo batinit.

Më pas erdhën Zenkidët, Ejubidët dhe Memlukët, pastaj erdhën Osmanët, të cilët jetuan pesë shekuj deri në rënien e tyre në vitin 1924. Të gjithë patën disa mangësi, por i shërbyen Islamit në mënyrën më të madhe dhe e mbrojtën atë nga sulmet më të ashpra.

Dhe Islami – me lejen e Allahut dhe falë këtyre paraardhësve – vazhdon të ekzistojë deri sot, duke përballuar sprova, duke përthithur komplotet e fshehta dhe duke kaluar nga periudha e kolonializmit ushtarak dhe politik evropian në përballjen me pushtimin ideologjik kryqtar dhe sionist, e më pas në fazën e zgjimit islam dhe vështirësive që po përballet sot nga sfida dhe komplote globale.

Por Islami shtrihet në të gjitha kontinentet falë umetit thirrës, dhe fiton edhe përballë humbjeve politike dhe ushtarake, ashtu siç fitoi në kohën e tartarëve. Muslimanët do të vazhdojnë rrugën e tyre – me lejen e Allahut – dhe flamuri i Islamit do të valëvitet, sado të errëta të jenë retë; sepse Islami është zgjidhja e vetme për njerëzimin, jo vetëm për muslimanët, dhe është caktimi triumfues i Zotit dhe shpresa e vetme pa të cilën nuk ka shpëtim për njerëzimin.

Kjo histori e qëndrueshme, ky Islam fitimtar dhe ky qytetërim ideal që shkrin dimensionet emocionale, mendore, shpirtërore, individuale dhe shoqërore në një tërësi të vetme, dhe i jep njeriut njerëzinë e tij, ishte një dritë – shpirt dhe mendje – për gjithë botën për më shumë se dhjetë shekuj.

A është e lejueshme që kjo histori dhe ky qytetërim të shiten lirë në kohë kur kombet sajojnë për veten e tyre histori dhe imagjinojnë qytetërime?

Dhe a është e lejueshme që ato të mbeten objekt sulmi nga ithtarët e ideve të kota dhe prirjeve të devijuara, të ngurtësuar në shpella të ngjarjeve të veçanta, që nuk duan të dalin prej tyre për të parë më gjerë, për të hapur zemrën dhe për t’u trajtuar me njerëzimin sipas masës së kapacitetit njerëzor?

Me çfarë do të ecim në fushat e përplasjes së kombeve dhe dialogut të qytetërimeve?

Paraardhësit tanë janë stërgjyshërit tanë, dhe ne nuk mund të shkëputemi prej tyre përveç nëse kemi vendosur të humbim identitetin tonë. Vetëm emri nuk tregon përkatësinë e një njeriu dhe nuk mjafton në regjistrat e historisë.

Qytetërimi ynë janë tiparet tona qytetëruese me të cilat dallojmë veten ndërsa ndërtojmë qytetërimin tonë bashkëkohor teknologjik dhe njerëzor; ai është që na përfaqëson dhe vërteton se ne jemi një segment i veçantë i njerëzimit, jo skllevër të varur që u janë fshirë tiparet.

Ashtu si Ebu Bekri, Omeri, Othmani dhe Aliu – pas prijësit të thirrjes dhe të Dërguarit të njerëzimit (a.s) – janë shembujt dhe të mëdhenjtë tanë, po ashtu shohim edhe ata që erdhën pas tyre: ata janë më poshtë se ata, por më të pastër se ne dhe janë shembuj për ne; ata janë nga brezat më të mirë, nga sahabët dhe tabi‘inët dhe nga paraardhësit e përkushtuar në ixhtihad, qofshin të saktë apo gabues. Dhe kështu e edukojmë umetin me përkatësi ndaj qytetërimit të tij dhe ndërtuesve të tij, duke u krenuar me ta, pa i shenjtëruar dhe pa i ngritur në gradën e pagabueshmërisë, sepse nuk ka pagabueshmëri për askënd pas të Dërguarit të Allahut (a.s), vulës së profetëve.

Mjerë për një umet që i rri në pritë historisë së vet, ose e deformon atë, ose i zmadhon momentet e dobësisë në të, ose ecën pa shenja udhëzuese nga qytetërimi i tij; një umet i tillë është i humbur dhe i çorientuar, ai ka humbur rrugën!

Historia dhe qytetërimi ynë nuk janë për shitje, dhe historianët dhe mendimtarët tanë të vetëdijshëm, që të kuptojnë ligjet e Allahut në përparim, duhet t’ia kushtojnë veten mbrojtjes së kësaj historie dhe këtij qytetërimi, dhe gjithashtu t’i përdorin ato në mënyrën e duhur për ringjalljen e dëshiruar bashkëkohore të qytetërimit.

Autor: Ragib Serxhani

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

Megjithatë, ne shohim dhe vërejmë një shtim të sulmit të ashpër që i drejtohet Islamit dhe muslimanëve. Një nga elementet dhe mekanizmat e këtij sulmi është akuzimi i muslimanëve për prapambetje dhe reaksionarizëm, etiketimi i tyre me ngurtësi dhe barbarizëm, si dhe pretendimi se dhuna dhe terrorizmi janë pjesë e natyrshme e moralit dhe cilësive të tyre. Shumë muslimanë qëndrojnë përballë këtyre akuzave me duar të lidhura dhe me gjuhë të heshtur; nuk janë në gjendje të japin një përgjigje bindëse apo një mbrohen kundra këtyre pretendimeve. Kjo heshtje, në pjesën më të madhe, vjen si pasojë e padijes sonë të madhe për rrënjët tona, historinë tonë, metodologjitë tona dhe qytetërimin tonë.

Përveç padijes që i lidh mendjet tona, ekziston edhe zhgënjimi dhe dëshpërimi që sundon ndjenjat e muslimanëve si rezultat i shumë faktorëve që po kalon umeti në kohën tonë. Pa dyshim, ndjekja e hartës politike të botës islame ngjall në zemër shumë trishtim. Po ashtu, gjendja shkencore, kulturore, ekonomike, madje edhe morale, vuan nga një prapambetje e madhe që nuk i përshtatet një umeti fisnik, si umeti i Islamit. Kjo lë në shpirt pasoja negative që e shtyjnë njeriun drejt një dëshpërimi të papranueshëm dhe një plogështie që nuk i ka hije.

Në këto rrethana është e domosdoshme që të kthehemi te rrënjët tona, të lexojmë historinë tonë dhe të njohim shkaqet e epërsisë dhe udhëheqjes sonë; sepse gjendja e fundit e këtij umeti nuk do të përmirësohet veçse me atë me të cilën u përmirësua fillimi i tij. Prandaj ne nuk e studiojmë historinë dhe nuk thellohemi në qytetërim vetëm për njohuri teorike apo për përdorim në debate akademike, por synojmë rindërtimin, riparimin e çarjeve dhe kthimin e muslimanëve në rrugën e drejtë. Gjithashtu synojmë t’i bëjmë të njohur botës rolin tonë në rrugëtimin e njerëzimit dhe kontributin tonë në jetën e njerëzimit, jo nga mendjemadhësia apo mburrja, por për t’i dhënë të drejtën atij që i takon dhe për të ftuar në fenë më të mirë, e cila ndërtoi umetin më të mirë që është nxjerrë për njerëzit.

Megjithëse mendimtarët dhe autorët ndryshojnë në përkufizimin e kuptimit të fjalës “qytetërim”, nga këndvështrimi islam ajo nënkupton aftësinë e njeriut për të ndërtuar një marrëdhënie të drejtë me Zotin e tij, me njerëzit me të cilët jeton dhe me mjedisin me të gjitha pasuritë e tij. Sa më shumë që kjo marrëdhënie të ngrihet në nivel më të lartë, aq më shumë qytetërimi përparon dhe zhvillohet; dhe sa më shumë të dobësohet, aq më shumë njeriu bëhet i prapambetur dhe në rënie. Pra, kulmi i qytetërimit është që njeriu të jetë në gjendje të ndërtojë marrëdhënien më të mirë me Zotin e tij, shoqërinë dhe mjedisin; ndërsa kulmi i prapambetjes është dështimi në ndërtimin e tyre.

Ka edhe shoqëri që mund të jenë shumë të përparuara në një aspekt, ndërsa në një aspekt tjetër mund të jenë tepër të prapambetura. Ka njerëz që janë në gjendje të shpikin makina, të krijojnë pajisje dhe të zhvillojnë shpikje, duke i përdorur ato mirë pa i shkaktuar dëm elementeve të tjera të mjedisit. Por nga ana tjetër mund të gjejmë të njëjtin njeri që mohon ekzistencën e Krijuesit të Madhëruar ose e neglizhon adhurimin dhe kthimin drejt Tij. Nga një kënd tjetër, njeriu mund të sillet mirë me fëmijët, prindërit, bashkëshorten dhe fqinjët, duke u marrë me ta brenda kornizës së moralit të lartë dhe vlerave fisnike; por mund të sillet keq me mjedisin e tij, duke mos u kujdesur për zogjtë apo peshqit, kështu që shkatërron, dëmton, lëndon dhe e tepron.

Madje, njeriu mund të jetë i qytetëruar në një aspekt të caktuar, por i prapambetur në të njëjtin aspekt nga një kënd tjetër. Kjo do të thotë se ai mund të sillet mirë me të afërmit, shoqërinë dhe umetin e tij, por mund të sillet keq me shoqëritë e tjera njerëzore; nuk i trajton ata me drejtësinë me të cilën trajton njerëzit e tij dhe nuk komunikon me ta me mëshirën me të cilën sillet me umetin e tij. Po ashtu, njeriu që shpik një armë të avancuar mund të konsiderohet i qytetëruar nëse e përdor atë për t’u mbrojtur, për të vendosur të drejtën dhe drejtësinë, si dhe për të realizuar lirinë dhe të mirën. Por nëse këtë armë të zhvilluar e përdor për padrejtësi dhe shtypje, atëherë ai është njeri i prapambetur, edhe nëse ka arritur kulmin e përparimit njerëzor në shpikje dhe inovacion.

Po kështu, shtetet që sot quhen shtete të qytetëruara, si Amerika, Britania, Franca dhe të tjera, mund të jenë vërtet të përparuara në zhvillimin e mjedisit dhe në shfrytëzimin e pasurive të tij, dhe mund të jenë të përparuara në realizimin e disa të drejtave për njeriun dhe për kafshët. Por ato mund të jenë të prapambetura në zbatimin e disa rregullave morale brenda ose jashtë shoqërive të tyre. Ai që mohon ekzistencën e Zotit nuk mund të jetë i qytetëruar; ai që krijon marrëdhënie jashtë martesës, nga të cilat lindin pasoja të mëdha negative në shoqëri, si shthurja morale, përzierja e prejardhjeve dhe humbja e fëmijëve, nuk mund të jetë i qytetëruar. Ai që neglizhon prindërit dhe ndërpret lidhjet farefisnore nuk mund të jetë i qytetëruar. Ai që pi alkool, merret me kamatë, përdor drogë, përhap bixhozin dhe legalizon prostitucionin nuk mund të jetë i qytetëruar. Po ashtu, ai që përdor standarde të dyfishta, ushtron padrejtësi ndaj popujve të dobët dhe shfrytëzon pasuritë e të varfërve nuk mund të jetë i qytetëruar.

Kjo nuk do të thotë se ne ua mohojmë përparimin në fusha të tjera të jetës, si shpikja e sistemeve të dobishme, makinave të dobishme dhe të ngjashme. Në këtë kuptim mund të themi, pa paragjykim apo favorizim, se umeti islam është i vetmi në botë që zotëron një koncept gjithëpërfshirës për qytetërimin. Kjo sepse ai ka një kuptim të saktë për Krijuesin e Madhëruar dhe e di se si ta adhurojë Atë siç duhet. Po ashtu, ai e ka bërë përmbushjen e moralit të lartë një nga detyrat më të mëdha pas adhurimit të Allahut të Lartësuar.

Ky moral i mirë është zbatuar me të gjithë pjesëtarët e umetit, qofshin të afërt apo të largët. Madje kjo është shtrirë edhe në marrëdhëniet me kundërshtarët dhe kundërvënësit; deri në atë pikë sa muslimanët, edhe në gjendje lufte dhe në kulmin e mosmarrëveshjes me të tjerët, respektojnë rregullat morale dhe sillen me qytetërimin që u takon si muslimanë. Qytetërimi islam është ai që dëshmoi hyrjen e një gruaje në zjarr për shkak të një maceje që e kishte burgosur, dhe gjithashtu dëshmoi hyrjen e një burri në xhenet sepse i dha ujë një qeni. Ky qytetërim ka kontribuar drejtpërdrejt edhe në përparimin e shumë shkencave jetësore si mjekësia, inxhinieria, astronomia, kimia, fizika, gjeografia dhe shumë shkenca të tjera.

Nga ky këndvështrim, qytetërimi islam është i vetmi qytetërim që ka arritur kulmin e zhvillimit në të gjitha aspektet, ndërsa qytetërimet e tjera janë të mangëta, qoftë në një aspekt, qoftë në disa. Ne mund të themi se shoqëria romake ishte e përparuar në disa gjëra dhe e prapambetur në të tjera; po ashtu edhe shoqëria perse, indiane apo kineze. Gjithashtu, shoqëritë moderne evropiane dhe amerikane kanë përparuar në disa fusha, por kanë mbetur prapa në fusha të tjera. Nga kjo kuptojmë fjalën e Allahut të Lartësuar: “Ju jeni umeti më i mirë që është nxjerrë për njerëzit.”[1]

Pra, ne nuk po flasim për një qytetërim të zakonshëm që ka të ngjashëm apo të barabartë, por për “qytetërimin model”, me të cilin duhet të maten të gjitha shoqëritë. Është e qartë në historinë e qytetërimit islam se sekreti më i madh i epërsisë dhe suksesit të tij ishte lidhja e fortë me Librin e Allahut të Lartësuar dhe me Sunetin e të Dërguarit (a.s). Këto dy burime e nxitën forcimin e marrëdhënies mes muslimanit dhe Zotit të tij, shoqërisë së tij dhe mjedisit të tij. Në to gjenden ligje dhe rregulla të sakta që garantojnë ndërtimin e një qytetërimi të drejtë dhe të lartë në të gjitha fushat, madje edhe në fushat materiale dhe ato të argëtimit.

Ky kuptim u shpreh shumë qartë edhe nga historiani francez Gustave Le Bon, kur dha dëshminë e tij për qytetërimin islam. Ai tha: “Qytetërimi i arabëve muslimanë i futi popujt e egër evropianë në botën e njerëzimit. Universitetet e Perëndimit nuk patën për një kohë të gjatë tjetër burim shkencor përveç veprave të arabëve; ata janë ata që e qytetëruan Evropën materialisht, intelektualisht dhe moralisht. Historia nuk njeh një popull që ka prodhuar atë që prodhuan ata.”

Pyetja e rëndësishme që lind në mendjen e të gjithëve është: nëse kemi arritur këtë nivel të madh përparimi dhe zhvillimi, pse kemi arritur sot në këtë gjendje plot kriza, probleme, rënie dhe prapambetje? Përgjigjja e qartë është se muslimanët i braktisën shkaqet e forcës së tyre dhe e neglizhuan Kuranin dhe Sunetin me ligjet dhe rregullat e tyre të përkryera. Madje më shumë se kaq, muslimanët u magjepsën nga Perëndimi deri në atë masë sa filluan të kërkojnë tek qytetërimi perëndimor shkaqet e forcës dhe mjetet e rilindjes, pa kuptuar se ai mund të jetë i lartë në një fushë, por ka rënë në shumë fusha të tjera; sepse në fund ai është produkt i njerëzve që gabojnë dhe ia qëllojnë, ndërsa Islami është ligj hyjnor i përkryer, pa gabime dhe pa të meta.

Prandaj duhet të kemi besim të vërtetë dhe praktik në fenë dhe ligjin tonë, një besim që na shtyn të krenohemi me Islamin dhe njëkohësisht të ngrihemi mbi qytetërimet njerëzore. Por së pari duhet të kuptojmë në mënyrë praktike se suksesi i këtij umeti qëndron në ndjekjen e Kuranit dhe Sunetit në të gjitha fushat e jetës. Epërsia e qytetërimit islam nuk ishte e kufizuar vetëm në mihrabin e namazit apo në fushat e xhihadit, por në çdo detaj të jetës së njeriut. Përvoja islame pati sukses të paparë në besim dhe mendim, në arte dhe letërsi, në shkencë dhe eksperimente, në moral dhe vlera, në sisteme dhe institucione, si dhe në paqe dhe luftë. Dhe kjo përvojë e veçantë u ndërtua në të gjitha fazat e saj mbi parimet e qarta të Kuranit dhe Sunetit.

Nëse duam të kthehemi në këtë model të mrekullueshëm të jetës, nuk ka alternativë tjetër përveç sheriatit. Nuk ka zgjedhje tjetër për besimtarin në fenë e Allahut: “Nuk i takon asnjë besimtari dhe asnjë besimtareje që, kur Allahu dhe i Dërguari i Tij vendosin për një çështje, të kenë zgjedhje tjetër në atë çështje. Dhe kush i kundërshton Allahun dhe të Dërguarin e Tij, ai ka devijuar në një humbje të qartë.”[2]

I Dërguari fisnik (a.s) ka thënë: “Kam lënë mes jush dy gjëra; nuk do të humbni përderisa t’u përmbaheni atyre: Librin e Allahut dhe Sunetin tim.”

Prandaj roli ynë i parë është një kthim i sinqertë, një kthim që do të na garantojë udhëzim pas humbjes, udhëheqje pas pasimit të të tjerëve dhe qytetërim pas barbarisë; si dhe do të na garantojë, përveç lumturisë së kësaj bote, edhe lumturinë e botës tjetër. Allahu i Lartësuar thotë: “Kush bën vepra të mira, qoftë mashkull apo femër, duke qenë besimtar, Ne do t’i japim një jetë të mirë dhe do t’i shpërblejmë sipas veprave më të mira që kanë bërë.”[3]

Gjithashtu duhet të bëjmë përpjekje të mëdha për të njohur rrënjët dhe origjinën tonë. Nuk mjafton një broshurë e vogël apo disa faqe të pakta, madje nuk mjafton as një vëllim i vetëm librash. Na duhet të kushtojmë kohë, madje edhe jetë të tëra për të lexuar këtë histori të lavdishme dhe për të studiuar fazat dhe aspektet e saj, që të thellohemi në trashëgiminë e madhe që na kanë lënë dijetarët e sinqertë dhe mendimtarët e mëdhenj.

Duhet të lexojmë për familjen, të drejtat, politikën, mendimin, ekonominë, gjyqësorin, artin, bukurinë dhe shumë fusha të tjera. Duhet të njohim figurat tona të mëdha dhe paraardhësit tanë të lavdishëm: si jetuan, si e kuptuan fenë dhe si e udhëhoqën botën me të. Historia përmban thesare të panumërta dhe pasuri të pafundme, dhe nëse kjo është e vërtetë për çdo histori, është edhe më e vërtetë për historinë e Islamit.

Po ashtu duhet ta përcjellim këtë histori me të gjitha pasuritë e saj tek njerëzit e botës, sepse shumë prej tyre e injorojnë historinë dhe qytetërimin tonë, madje njohin për ne gjëra të falsifikuara dhe një histori të shtrembëruar. Kjo krijon frikë, dyshim, përqeshje, madje mund të çojë edhe në armiqësi dhe luftë; sepse njeriu, nga natyra e tij, është armik i asaj që nuk e njeh.

Mesazhi islam nuk zbriti vetëm për banorët e Gadishullit Arab, por që nga dita e parë për mbarë njerëzimin. Allahu i Lartësuar thotë: “Ne nuk të kemi dërguar ty veçse si mëshirë për botët.”[4] Profeti (a.s) ka thënë: “Çdo Profet është dërguar vetëm te populli i tij, ndërsa unë jam dërguar për të gjithë njerëzit.”

Ky koncept kërkon nga ne një përpjekje të vazhdueshme për ta çuar këtë fe dhe këtë qytetërim te gjithë njerëzit e botës, për të mbrojtur historinë tonë nga dyshimet dhe për t’i treguar njerëzimit kontributin tonë në jetën e tyre.

Në këtë mënyrë të gjithë do ta kuptojnë se shkaku i këtij përparimi është kjo fe madhështore. Shkrimtari dhe gazetari britanik Bodley, pasi studioi qytetërimin islam, tha me admirim për muslimanët: “Ata ishin si shiu që e bën tokën pjellore kudo që bie. Rilindja në Evropë i detyrohet pasardhësve të sahabëve të Muhamedit (a.s), të cilët mbajtën pishtarin e kulturës në një kohë kur Evropa ishte e zhytur në errësirën e Mesjetës.”

Por si mund ta kishte dhënë Bodley këtë dëshmi pa studim dhe pa njohuri? A nuk është e mundur që këto dëshmi të shtohen? A nuk mund të bëhen ato çelës për zemrat dhe mendjet e jomuslimanëve?

Kjo është një përgjegjësi e madhe dhe një amanet i madh: ta çojmë këtë fe tek gjithë njerëzimi. Ne jemi pasuesit e Profetit të fundit (a.s) dhe kemi marrë përsipër amanetin e përcjelljes së mesazhit.

Dhe ne nuk do ta rikthejmë këtë qytetërim të artë veçse me shpirt të fortë, moral të lartë, krenari pa arrogancë dhe fuqi pa padrejtësi. Kjo është fryma që mund ta mbajë këtë mesazh dhe kjo është shpirti që i përshtatet këtij qytetërimi.

Nuk kemi dyshim se rikthimi i muslimanëve në krye të botës do të bëhet realitet dhe do ta shohin si të afërtit ashtu edhe të largëtit: “Ata thonë: Kur do të ndodhë kjo? Thuaj: Ndoshta është afër.”[5]

Së fundi falënderojmë shumë Allahun që na krijoi muslimanë. Krenohemi që mbajmë këtë fe dhe që jemi pasues të zotërisë së të dërguarve dhe njeriut më të mirë, Muhamedit (a.s). Po ashtu krenohemi që Allahu i Lartësuar na ka dhënë këtë histori të ndritshme dhe këtë qytetërim të pastër. Ka ardhur koha të ngremë kokën lart dhe t’u themi të gjithëve me krenari: falënderimi i takon Allahut, ne jemi muslimanë.

Autor: Ragib Serxhani

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Ali Imran: 110.

[2] – Sure Ahzab; 36.

[3] – Sure Nahl: 97.

[4] – Sure Enbija: 107.

[5] – Sure Isra: 51.

Gjiri Persik u paraqit sikur të ishte një entitet konsumator i zbrazët, që nuk di të bëjë gjë tjetër përveç luksit, dhe nuk posedonte mjete për ngritje veç atyre që i huazoheshin. Popujt e tij u portretizuan në disa retorika sikur të ishin të fundosur në sipërfaqësore, ose të robëruar nga pasioni, ose të paaftë për produktivitet intelektual dhe administrativ. Ky imazh nuk ishte gjë tjetër veçse një ndërtim selektiv, ku theksoheshin të pazakontat, shpikeshin disa dukuri, dhe injoroheshin thellësitë reale që vazhdonin të ekzistonin, edhe nëse nuk dihej t’i paraqiste vetvetes si duhet, derisa u konsolidua në mendjet e njerëzve një model i deformuar, i cili synohej të shihej si e vetmja e vërtetë.

Pionieri i ndihmës humanitare dhe veprës bamirëse

Megjithatë, Gjiri Persik në realitetin e tij është më i thellë se këto narrativa dhe më i fortë se këto imazhe; në thelb, ai është një depo e gjallë e vlerave, ku kuptimet e fesë, ritualet e adhurimit, shpirti i dhurimit dhe ndjenja kombëtare vazhdojnë të jenë të pranishme në detajet e jetës së përditshme, jo si rituale të ndara, por si komponentë të origjinës së formimit të ndjenjës kolektive.

Gjiri Persik ka qenë pionier i veçantë në fushën e ndihmës humanitare dhe veprës bamirëse, duke marrë mbi supe dhimbjet e umetit në momentet e saj më të rënda dhe duke kontribuar në rilindjen e projekteve të mëdha gjatë dekadave të tëra, deri sa u bë një nga burimet më të rëndësishme të veprimit human në botën islame, i shtyrë nga një kapital etik i thellë dhe një ndjenjë e rrënjosur përgjegjësie ndaj fesë dhe njerëzimit.

Asnjë njeri i drejtë nuk mund të mohojë se valët e zhveshjes kulturore kanë depërtuar në disa prej pjesëve të tij, ashtu si në të tjerët; megjithatë, përforcimi i këtyre dukurive në kurriz të kapitalit të vlerave dhe injorimi i dijetarëve, mendimtarëve dhe edukatorëve që ka, si dhe i metodave shkencore të konsoliduara dhe figurave të shquara që mbart, është një lexim i kufizuar që sheh vetëm atë që i është dashur të shohë. Instinkti i tij natyror mbetet i afërt me pastërtinë, dhe identiteti më i qëndrueshëm sesa ai i mjediseve të tjera që e kanë humbur profilin e tyre.

Aftësia për të ndikuar

Gjithashtu, Gjiri Persik nuk bazohet vetëm në një kapital vlerash, por përmban edhe një forcë materiale me ndikim në ekuacionet globale; ai është një nga shtyllat kryesore të ekonomisë botërore, posedon aftësinë për të ndikuar në lëvizjen dhe stabilitetin e tregjeve, dhe zë një pozicion strategjik që e bën një aktor të rëndësishëm në formësimin e shumë rrugëve. Kjo forcë – nëse drejtohet mirë – nuk është thjesht një mjet pushteti, por mund të kthehet në një mjet ringjalljeje dhe ndërtimi.

Këtu shfaqet e vërteta më e thellë: sekreti i Gjirit Persik nuk qëndron vetëm te pasuria, as vetëm te vlerat e tij, por te kjo ndërthurje unike mes vlerës dhe fuqisë; mes kapitalit fetar dhe etik, energjisë njerëzore premtuese dhe mundësive të mëdha materiale. Këto elemente, nëse mbeten të ndara, do të mbeten një fuqi e fshehur; por nëse bashkohen nën një vizion të vetëm, ato kthehen në një projekt qytetar me ndikim.

Sfida nuk ka qenë kurrë mungesa e mundësive, por mungesa e një vizioni që i organizon ato, i çliron nga konsumimi i pjesshëm dhe i rikthen drejt një qëllimi të madh. Prandaj, rikthimi në status nuk kërkon import të elementeve të reja, por ripërjetim të vetvetes, rikuperim të besimit, çlirimin e vetëdijes nga imazhi i imponuar, dhe pastaj ndërtimin e një projekti që bashkon atë që ekziston me atë që duhet të jetë.

Hapi i parë është që Gjiri Persik të kuptojë se nuk është një margjinë në histori, as një pasues në thelb, por një qendër peshe që mund të riaktivizohet. Kjo bindje nuk është luks intelektual, por kusht për lindjen e çdo projekti ngritjeje; kush nuk e njeh veten, humbet rrugën, dhe kush nuk e njeh vlerën e tij, humbet respektin ndaj të tjerëve.

Identiteti i Gjirit Persik

Më pas vjen transformimi i këtyre mundësive në një mesazh; pasuria, nëse nuk lidhet me një kuptim, shterret; nëse nuk drejtohet drejt një qëllimi më të lartë, kthehet në një barrë. Gjiri Persik ka mjete ndikimi që i mundësojnë të rindërtojë fusha të gjera: në arsim, media, veprim humanitar dhe ndërtimin e vetëdijes, jo thjesht përmes mbështetjes kalimtare, por përmes krijimit të modeleve institucionale që mishërojnë vlerat dhe i përkthejnë ato në realitet të qëndrueshëm.

Po ashtu, bashkimi i përpjekjeve, edhe në minimumin e tij, mund të kthejë këtë fuqi nga një gjendje shpërndarjeje në një gjendje veprimi; integrimi i mundësive dhe koordinimi i roleve krijon një ndikim që tejkalon shumën e pjesëve dhe jep aftësinë për ndikim të thellë. Fuqia, kur shpërndahet, shterret; kur organizohet, jep fryt.

Po ashtu, e rëndësishme është investimi te njeriu; mendjet e vetëdijshme, metodat e konsoliduara dhe edukimi i thellë janë ato që kthejnë burimet në qytetërim. Gjiri Persik ka një bërthamë premtuese në këtë fushë, e cila ka nevojë për kujdes metodik, fuqizim të vërtetë dhe çlirim nga varësia, për të udhëhequr rrugët e mendimit dhe reformës.

Gjithashtu, ajo që Gjiri Persik ka më shumë nevojë sot nuk është importimi i fuqisë, por rikuperimi i besimit; të njohë vetveten ashtu siç është, të besojë te ajo që ka dhe të drejtojë mirë mundësitë e tij.

Ndërtimi i të ardhmes

Kush nuk e njeh veten, humb rrugën; kush nuk e njeh vlerën e tij, humb respektin ndaj të tjerëve; kush e shpenzon mundësinë, e humb atë. Por nëse kupton pozicionin e tij dhe shfrytëzon mirë atë që i është dhënë, ai mund të bëhet një kapital i vërtetë për ummetin, ashtu si ka qenë gjithmonë në moralin dhe dhurimin e tij, dhe të kthehet partner i vërtetë në mbajtjen e mesazhit të saj, ndërtimin e ngritjes së saj dhe rifillimin e rolit të saj në botë.

Rikthimi në status nuk është kthim te një e kaluar që ka kaluar, por nisje drejt një roli që ende nuk është përfunduar; një rol që bashkon besnikërinë ndaj origjinës me aftësinë për rinovim, dhe qëndresën ndaj vlerave me fleksibilitetin në mjetet. Nëse Gjiri Persik kupton vetveten dhe shfrytëzon fuqinë e tij në një drejtim të bashkuar, ai jo vetëm rikthen vendin e tij, por bëhet një kapital i gjallë për umetin, duke kontribuar në rindërtimin e balancës së saj dhe duke marrë pjesë në ndërtimin e së ardhmes së saj, ashtu si ka qenë gjithmonë një kapital në dhurimin dhe moralin e tij.

Autor: Xhemal Abdusetar

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

Islami erdhi te arabët në një kohë kur rrallëkush njihte shkrimin ose përdorte letrën; megjithatë, e bëri fjalën mrekullinë e parë dhe leximin detyrimin e parë. Kështu, fjala e parë që zbriti nga shpallja hyjnore ishte një urdhër i qartë e i prerë: “Lexo”. Me këtë fjalë filloi një ringjallje e madhe njerëzore që ndryshoi faqen e historisë.

Arabët para Islamit jetonin sipas natyrës së tyre të parë: shumica nuk dinte të shkruante e as të lexonte, por mbështetej në dëgjim, memorie dhe transmetim. Në të gjithë Gadishullin Arabik – siç tregojnë transmetimet – nuk kishte më shumë se shtatëmbëdhjetë burra që dinin shkrim. Megjithatë, Islami nuk e përçmoi këtë fillim modest; përkundrazi, e shndërroi në themel të një revolucioni njohurish që u shtri nga Meka në Andaluzí dhe nga Medina në Samarkand. Pejgamberi (a.s) e shihte dijen si shpëtimin e umetit. Kur u zunë rob disa burra nga Kurejshët në Ditën e Bedrit, ai nuk e bëri shpërblimin e tyre pasuri, por dije: secili rob që dinte diçka duhej t’u mësonte dhjetë fëmijëve muslimanë leximin dhe shkrimin. Me këtë veprim themelor u vendos guri i parë i një ndërtese kulturore gjithëpërfshirëse që zgjati shekuj me radhë.

Shkrimi u përhap shpejt ndër arabë dhe leximi u bë i zakonshëm në çdo vend që muslimanët e çlironin. Nuk kaloi asnjë shekull nga agimi i Islamit dhe në tokat islame numri i lexuesve dhe shkruesve e tejkaloi numrin e analfabetëve. Madje, në Andaluzí – siç përcillet – kishte gra e burra që dinin lexim e shkrim më shumë sesa në  të gjitha shtetet e Evropës së asaj kohe. Arsimi, pra, në Islam ishte një mision i përgjithshëm: nuk kufizohej nga shtresa shoqërore, gjinia apo mosha; ishte e drejtë për të gjithë dhe detyrë e shoqërisë që ta garantonte për secilin.

Të parët tanë e kuptuan se analfabetizmi nuk është vetëm mosnjohje e shkronjave, por paaftësi për ta kuptuar njëkohësisht fenë dhe jetën. Prandaj xhamitë ishin shkolla të hapura të dijes, mejtepet (shkollat fillore) ngriheshin pranë tyre për të mësuar jetimët dhe fëmijët e të varfërve; ishte e rrallë të ndërtohej një xhami pa u ngritur pranë saj edhe një mejtep ku fëmijët mësonin leximin dhe Kuranin. Edhe kampet ushtarake dhe pikat e rojës në kufij ishin si shkolla, ku mbaheshin mësime, lexohej hadithi, fikhu dhe gjuha.

Meqë Islami e bëri dijen adhurim, mësimi i leximit u kthye në domosdoshmëri fetare; sepse adhurimi i muslimanit dhe leximi i Librit të Allahut nuk mund të jenë të sakta pa njohjen e shkronjave dhe shqiptimin e saktë. Me këtë kuptim, arsimi në qytetërimin islam nuk ishte luks intelektual apo kërkesë elitare, por domosdoshmëri shoqërore ekzistenciale. Analfabeti nuk mund të jetojë një jetë të shëndoshë në një shoqëri të arsimuar, as të kontribuojë në ngritjen e saj; sepse injoranca është izolim, ndërsa dija është hapje ndaj botës. Prandaj reformatorët muslimanë nëpër shekuj e panë analfabetizmin si shkakun kryesor të rënies së umetit, si sëmundjen që duhet shkulur me çdo mjet. Nëse banorët e fshatrave nuk arsimohen si banorët e qyteteve, nuk mund të ngrihet një qytetërim i ekuilibruar dhe as të rregullohet jeta e njerëzve; dija është si drita: nuk mjafton të ndriçojë një shtëpi, nëse shtëpitë përreth mbeten në errësirë.

Muslimanët e kuptuan këtë të vërtetë dhe e bënë arsimin fillor gurin themelor të çdo ringjalljeje. Shkollat e para ishin mejtepe të vogla, por prej tyre dolën dijetarë në fe, gjuhë, astronomi dhe mjekësi; drita e tyre u shtri deri te universitetet e mëdha të Bagdadit, Kordobës dhe Kajruanit. E gjitha kjo buronte nga një bindje e palëkundur se dija është obligim, ndërsa injoranca është turp. Ata thoshin se i padituri është në përgjegjësinë e dijetarit dhe se ai që kupton duhet të mbajë barrën e atij që nuk kupton; sepse vetëdija është përgjegjësi kolektive, jo njohuri që fitohet për vete.

Lufta kundër analfabetizmit në mendimin islam nuk është thjesht çështje materiale e leximit dhe shkrimit; ajo është çlirim i mendjes nga prangat dhe ndriçim i shikimit të brendshëm pas verbërisë. Analfabeti, sipas këtij këndvështrimi, nuk është vetëm i paditur në shkronja, por i paditur në të vërtetën e vetes së tij; i paaftë të dallojë atë që e rregullon nga ajo që e shkatërron, i paaftë të dallojë të vërtetën nga e kota. Prandaj detyra e dijetarit është ta marrë përdore analfabetin, ashtu siç ai që shikon e merr përdore të verbërin, për ta udhëzuar në rrugën e drejtë.

Ky mesazh vazhdon të jetë i vlefshëm në çdo kohë; sepse analfabetizmi sot nuk është vetëm mosnjohje e shkronjave, por injorancë në mendim, dije dhe vetëdije. Mund të ketë njeriu diplomë, por të jetë analfabet në kuptimin e fesë së tij, të realitetit dhe të përgjegjësisë ndaj umetit. Prandaj duhet ta ringjallim në shoqëritë tona frymën e hershme islame në luftën kundër analfabetizmit,jo vetëm duke e fshirë nga fletët, por duke e zhdukur nga mendjet dhe ndërgjegjet.

Historia ka dëshmuar se kombet nuk ngrihen veçse kur arsimin e vendosin në krye të prioriteteve; kur pena bëhet armë krahas shpatës; dhe kur njerëzit kuptojnë se fjala e shkruar ka ndikim më të madh se çdo fitore materiale. Këtë bëri Islami kur lëshoi thirrjen e tij të përjetshme: “Lexo në emër të Zotit tënd që krijoi!”. Njerëzit lexuan në emër të Allahut, mësuan në emër të Allahut, dhe dolën nga errësirat e injorancës në dritat e dijes. Kështu u ngrit Umeti i Kuranit, një Umet që i mësoi botës se lufta kundër analfabetizmit është hapi i parë drejt lirisë dhe se ndërtimi i njeriut është qëllimi më i lartë i projektit të tij qytetërues të përjetshëm.

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/dinjiteti-i-robit-te-luftes-ne-qyteterimin-islam/ Thu, 01 Jan 2026 11:29:00 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=5555 Që në lashtësi, njerëzit janë njohur me luftërat në të cilat fjala mëshirë nuk ekzistonte, ku robëria nënkuptonte poshtërim dhe torturë. Historia e luftërave na tregon se si romakët, e para tyre asirianët dhe faraonët, ua verbonin sytë robërve të luftës, ua shponin ose ua “lyenin” sytë me gozhdë të skuqur, ua zhveshnin lëkurat dhe ua hidhnin qenve për t’i ngrënë, aq sa robërit  parapëlqenin më mirë të vdisnin sesa të jetonin.

Me lindjen e dritës së Islamit erdhën mëshira dhe drejtësia, dhe u ripërtërinë konceptet edhe në fushëbetejë. Ndër gjërat më madhështore që qytetërimi islam i ka dhënë botës është parimi i nderimit të robërve të luftës, i cili nuk ishte thjesht një këshillë kalimtare, por pjesë përbërëse e sistemit etik dhe juridik të myslimanëve.

Mes shpatës dhe ndërgjegjes

Lufta, në natyrën e saj, është e përgjakshme, por Islami ia riktheu betejës ekuilibrin etik. Ligjet e tij për luftën u ndërtuan mbi mëshirën dhe arsyen, dhe ndër më të spikaturat janë ato që i dhanë robërve të luftës të drejta dhe dinjitet, duke e mbrojtur nga hakmarrja dhe egërsia, ndonëse dje ishte armik në fushëbetejë. Kur midis Profetit (a.s) dhe jobesimtarëve u zhvilluan një sërë betejash, dhe luftëtarët jobesimtarë ranë robër në duart e myslimanëve, Pejgamberi (a.s) u kujdes për kuptimet e mëshirës dhe dinjitetit njerëzor, duke marrë parasysh interesin e shtetit mysliman dhe të drejtat e robërve, në një nivel të atillë që as e drejta ndërkombëtare humanitare bashkëkohore nuk e ka arritur. Ai (a.s) tha: “Kujdesuni mirë për robërit.”[1] Allahu i Lartësuar thotë: “Dhe ata ushqejnë, megjithëse vetë e duan ushqimin, të varfrin, jetimin dhe robin.”[2] Kurani ushqimin e robërve të luftës e konsideron një vepër përmes së cilës robi  afrohet tek Allahu, edhe pse ky rob dje kishte ngritur shpatën për të na luftuar; sot ai është i mposhtur e i dobët, ndaj detyrë e myslimanit është që të sillet butë ndaj tij dhe ta ruajë dinjitetin e tij.

Në siren e Pejgamberit (a.s) ka plot shembuj ilustrues që flasin për mëshirë dhe djetësi nga ana e tij për robërit e luftës. Në Betejën e Bedrit, ai i porositi shokët e tij që të silleshin mirë me robërit; sahabët u jepnin robërve ushqimin përpara se të hanin vetë, pavarësisht nevojës së madhe që vetë ata kishin. Disa robër u kthyen te populli i tyre duke dëshmuar se nuk kishin parë kurrë trajtim më fisnik se ai i myslimanëve.

Këto dëshmi të disa robërve të Bedrit janë të shënuara në histori. Një vëlla i Musab ibn Umejrit (r.a.), i cili kishte rënë rob, thotë: “Ishta në një grup prej ensarëve; kur sillnin drekën apo darkën, ata hanin hurma dhe mua më jepnin bukë gruri, për shkak të porosisë të të Dërguarit të Allahut (a.s).”

Ebu el-As ibn er-Rebi’ thotë: “Isha në mesin e një grupi ensarësh (i zënë rob) – Allahu i shpërbleftë me të mira – sa herë hanim drekë ose darkë, ata më jepnin bukën dhe vetë hanin hurma. Buka ishte e pakët për ta, ndërsa hurmat ishin ushqimi i tyre; madje ndodhte që njërit t’i binte në dorë një copë bukë dhe ai do të ma jepte atë mua.”

Dimensione qytetëruese dhe humane

Islami nuk i trajtoi robërit si mjete pazari, por si njerëz me personalitet dhe të drejta. Ndër këto mund të përmendim sa më poshtë:

E drejta e jetës dhe sigurisë: pa vrasje arbitrare dhe pa fyerje.

E drejta e trajtimit të mirë: në veshje, ushqim dhe përkujdesje.

E drejta e lirimit ose shpërblimit: Islami nxiti lirimin e robërve me shpërblim ose pa të; ndonjëherë edhe duke e kushtëzuar lirimin me mësimin e myslimanëve, siç ndodhi me robërit e Bedrit.

Refuzimi i torturës fizike dhe psikologjike, e cila ishte e përhapur para Islamit.

Mosdetyrimi për të hyrë në Islam: robi nuk detyrohet të përqafojë Islamin; nuk është transmetuar se Pejgamberi (a.s) ka detyruar ndonjë rob të pranojë Islamin.

Pse ky dallim?

Islami u veçua në këtë fushë sepse nuk e sheh robin si armik, por si mundësi për mëshirë dhe si projekt për udhëzim. Tek ai shuhet etja për hakmarrje dhe gjakmarrje; prandaj shumë robër e përqafuan Islamin pas lirimit, të ndikuar nga ky model i lartë njerëzor.

Nga zemra e luftës lind drita

Ajo që Islami ka ofruar në nderimin e robërve të luftës nuk është thjesht një pamje e ndritshme e së kaluarës, por një thirrje e përhershme për ringjalljen e vlerave fisnike në çdo kohë dhe vend. Në një botë ku konfliktet shtohen, kemi nevojë ta sjellim ndër mend këtë model unik, për t’i kthyer njerëzimit diçka nga humanizmi i humbur. Ndoshta këtë e kanë zbatuar edhe njerëzit e rezistencës në qëndresën dhe luftën e tyre në Gaza, ku të gjithë dëgjuan dëshmitë e robërve hebrenj: gratë folën për nderimin dhe ruajtjen e dinjitetit të tyre, ndërsa burrat për trajtimin e mirë dhe për mirësinë e papritur dhe mbrojtjen që gjetën, ndërsa ishin në duart e luftëtarëve myslimanë.

Përktheu: Elton Harxhi

[1] – Tabaraniu.

[2] – Sure Insan

Dhurimi i dijes themeli i qytetërimeve

Mendimtarët dhe historianët e mëdhenj, si Ibn Halduni, Toynbee dhe Will Durant, e kanë kuptuar se qytetërimet nuk ngrihen mbi rehati e luks, por ngrihen atëherë kur zotërojnë gjenialitetin e mendjes dhe guximin e të menduarit që u mundëson të riformësojnë botën. Prandaj Toynbee ka thënë fjalën e tij të famshme: “Qytetërimet hedhin hapa përpara falë përpjekjeve të pakicave krijuese dhe bien kur shuhet shkëlqimi i krijimtarisë dhe thahen burimet e forcave krijuese.”

Ringritja nuk është produkt i shumësisë së popullsisë apo i bollëkut të burimeve, por para së gjithash dhe mbi të gjitha fryt i mendjes krijuese, i imagjinatës krijuese dhe i ndërgjegjes që dëshiron t’i shtojë ekzistencës diçka të re.

Historia ka treguar vazhdimisht se kombet që u mjaftuan me konsum, që pranuan të jenë të varura nga të tjerët, mbetën – sado të rritej të ardhurat apo fuqia e tyre materiale – në skajet e ndikimit, pa qenë në gjendje t’i ofrojnë vetes apo të tjerëve udhëzim e orientim.

Myslimanët… kur ishin “një umet dhurues”

Shembulli më i qartë i këtij ligji qytetërues është historia e umetit islam. Kur myslimanët dolën nga Gadishulli Arabik në shekullin e shtatë pas Krishtit, ata nuk dolën vetëm si pushtues me shpatë, por si krijues, mësues dhe ripërtëritës. Umeti u ngrit me një hov të jashtëzakonshëm, aq sa për disa shekuj u bë ndërgjegjja dhe mendja e botës.

Qendrat e qytetërimit islam – Bagdadi, Kordoba, Kajroja, Samarkandi – u shndërruan në destinacion të dijetarëve dhe në magnet për kërkuesit e urtësisë. Aty u themelua “Shtëpia e Urtësisë”, e cila i ngjante një akademie ndërkombëtare të shkencave. U shfaqën medresetë nizamije, që hodhën themelet e arsimit akademik modern. U ngritën biblioteka gjigante, përmbajtja e të cilave nuk kishte precedent në botë.

Myslimanët nuk ishin vetëm përçues të dijes greke, perse dhe indiane; përkundrazi – dhe kjo është më e rëndësishmja – ata ishin zhvillues dhe krijues, që riformësonin njohuritë dhe u shtonin atyre vlera që i çonin në një nivel më të lartë.

Fanarët e shkencave në epokën e artë islame

Në matematikë spikati el-Huarizmij, në duart e të cilit lindi algjebra, e cila më pas u bë themel i informatikës moderne.

Në fizikë u ngrit Ibn el-Hejthemi, i cili vendosi bazat e optikës dhe metodën e eksperimentimit të saktë shumë shekuj para lindjes së Galileos.

Në mjekësi, erdhën er-Razi dhe Ibn Sina si pionierë, veprat e të cilëve u mësuan në universitetet evropiane deri në shekullin e shtatëmbëdhjetë.

Ndërsa në filozofi, sociologji dhe studimin e qytetërimit, Ibn Rushdi në Perëndimin islam dhe Ibn Halduni në Magrebin arab themeluan shkolla mendimi, ndikimi i të cilave vazhdon deri në ditët tona.

Kështu, qytetërimi islam u shndërrua në një qytetërim dhurues, prej të cilit përfitoi Evropa dhe mbi bazën e të cilit ndërtoi ringritjen e saj moderne.

Dhurimi qytetërues… nga arkitektura te administrimi

Krijimtaria myslimane nuk u kufizua vetëm në shkencat natyrore, por përfshiu edhe sisteme të plota qytetare, si:

Spitalet vakëfe, që paraprinë homologët e tyre perëndimorë me shekuj,

Qytetet e planifikuara me harmoni urbanistike,

Sistemet e gjyqësorit dhe administrimit të ndërtuara mbi transparencën,

Universitetet dhe qendrat e përkthimit,

Banjat publike, rrugët e shtruara dhe ndriçimi i natës,

si dhe tradita e vakëfit që mbështeti dijen dhe shërbimet shoqërore.

Qytetërimi islam ishte shembull i asaj që sot mendimtarët e quajnë “shtet social dhe civil”, shumë kohë përpara se ky term të shfaqej.

Kur u ndal krijimtaria… filloi rënia

Por, sipas ligjit të historisë, kur u shua flaka e krijimtarisë, kur u dobësua ixhtihadi dhe u zbeh kërkimi shkencor, filloi rënia graduale. Myslimanët nuk ranë kur u dobësuan ushtritë e tyre, por kur u dobësuan mendjet e tyre; kur zëvendësuan ixhtihadin me imitimin, kërkimin me polemikën dhe dijen e gjallë me tekste të ngurta.

Atëherë u përparuan kombe të tjera: Evropa, pastaj Amerika dhe Japonia, e së fundmi Kina, e cila e bëri shkencën dhe teknologjinë shkallën e saj drejt fuqisë dhe ndikimit.

Ligji i përhershëm i historisë: kush udhëheq mendjen, udhëheq botën

Historia na mëson se udhëheqja globale nuk buron nga arma, por nga mendja krijuese; se ndikimi politik forcohet me fuqinë e inovacionit shkencor; dhe se lavdia qytetëruese nuk fitohet me pasuri, por me dije prodhuese.

Ndërsa kombet konsumatore mbeten gjithmonë në fund të karvanit, sado të larta të jenë zërat e tyre apo sado të mëdha të jenë pasuritë e tyre.

Njerëzimi sot, ashtu si dje, nuk kërkon kombin më të fortë fizikisht, por kombin më të fortë mendërisht; jo kombin që bërtet më shumë, por kombin që dhuron më shumë.

Në fund, theksojmë se ringritja e sotme nuk ndryshon nga ringritja e djeshme: myslimanët u ngritën kur ishin një ummet aktiv, kërkues, inovator dhe dhurues, dhe u dobësuan kur u shndërruan në konsumatorë, imitues dhe ndjekës.

Ligji që sundoi dje, sundon edhe sot: dija, pastaj inovacioni, pastaj dhurimi: janë çelësat e ringritjes.

Kush dëshiron të udhëheqë botën, le të udhëheqë më parë mendimin.

Kush synon lavdinë e kombeve, le të ndërtojë lavdinë e dijes.

Dhe kush aspiron udhëheqjen e së ardhmes, le t’i ofrojë njerëzimit diçka që t’ia ndriçojë rrugën.

Sepse kombet që japin, janë kombet që ngrihen.

Kombet që mendojnë, janë kombet që udhëheqin.

Dhe kombet që krijojnë, janë kombet që shkruajnë emrat e tyre në regjistrin e përjetësisë.

Autor: Shuajb Hysejn Nedeuij

Përktheu: Elton Harxhi

]]> https://ardhmeriaonline.com/globalizimi-perplasja-e-qyteterimeve-dhe-zhveshja-kulturore/ Mon, 17 Nov 2025 07:07:36 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=5290 Globalizimi, në thelb të tij, është një “përpjekje e drejtuar dhe një angazhim i madh për planifikimin dhe financimin e shndërrimit të asaj që është lokale në diçka globale”. Ai përshkruan një proces të vazhdueshëm që shprehet në fjalën “Globalization”, por njëkohësisht nënkupton edhe disa nga rezultatet që synohen të arrihen përmes këtij globalizimi, rezultate që dëshirohen pa marrë parasysh dallimet ndërmjet feve, kulturave, vlerave dhe normave etike.

Globalizimi kulturor, në të vërtetë, është një nga mekanizmat e përplasjes së qytetërimeve, ose e asaj që quhet “përplasja e qytetërimeve”, dhe synon drejtpërdrejt të fshijë gjurmët e kulturave dhe qytetërimeve autentike të të tjerëve, për t’i zëvendësuar ato me kulturën perëndimore të shkëputur nga rrënjët dhe identiteti i saj.

Kjo formë e globalizimit, në kontekstin e përplasjes së qytetërimeve, synon veçanërisht familjen myslimane – duke punuar për shpërbërjen e saj – dhe rininë myslimane, duke e hutuar, larguar dhe shkëputur nga origjina islame, kultura, çështjet e saj dhe nga umeti islam. Ajo synon ta dobësojë atë në aspektin besimor dhe intelektual, ta bëjë të dyshojë në bindjet fetare dhe identitetin kulturor, dhe ta tërheqë – përmes rrjeteve sociale dhe të tjera – drejt humbjes së kohës dhe angazhimit me çështje të pavlera e lajme të parëndësishme, në mënyrë që të bëhet me një besim të dobët, me vlera të lëkundura, i paqëndrueshëm nga brenda dhe i gatshëm të dorëzohet dhe të udhëhiqet pa rezistencë.

Ky është, pikërisht, rreziku që i kanoset umetit mysliman, shteteve dhe popujve në përgjithësi. Sepse plogështia mendore dhe zhveshja kulturore që e godet individin, në të vërtetë, e sëmur popullin dhe e dobëson fuqinë e kombeve.

Zhveshja kulturore – si në formën ashtu edhe në përmbajtjen e saj – bie ndesh me vlerat e trashëguara dhe me zakonet e rrënjosura në shoqëri. Ajo çon në shfaqjen e vlerave, zakoneve dhe sjelljeve të huaja për shoqërinë tonë, që nuk përputhen me atë çfarë është e zakonshme dhe nuk kanë asnjë lidhje me trashëgiminë tonë qytetëruese.

Në thelb, kjo është një mahnitje ndaj zakoneve dhe kulturave të huaja që janë të imponuara mbi ne, të cilat nuk kanë asnjë lidhje emocionale apo etike me shoqërinë tonë arabe dhe myslimane. E gjithë kjo nuk prodhon tjetër veçse një krijesë të shpërfytyruar e të shkëputur nga rrënjët e saj, një krijesë që “as nuk arriti të kalojë ndonjë tokë, e as nuk ruajti kurriz për të ecur më tej”

Ne jemi një shoqëri myslimane, të cilën Allahu e ka nderuar me Islamin dhe e ka fisnikëruar me Sheriatin Islam. Ai na ka sqaruar rrugën e drejtë përmes Kuranit Famëlartë dhe Sunetit të të Dërguarit të Tij. Ndërkaq zhveshja kulturore që po përjetojmë dhe po e shohim në shoqëritë tona është një nga sëmundjet që duhet t’i bëjmë ballë me vendosmëri. Kjo nuk mund të arrihet veçse me një kthim të sinqertë te rrënjët – te rrënjët e kulturës sonë islame – dhe me largim nga kultura perëndimore, madje me luftimin e saj në çdo mënyrë të mundshme.

Në ballë të kësaj përpjekjeje duhet të qëndrojnë prindërit dhe nënat, mjetet e informimit publik, shkollat, xhamitë, si dhe të afërmit, fqinjët dhe lidhjet familjare. Nuk ka fjalë më të fortë sesa ajo që vjen nga dikush që ka lidhje të afërta gjaku, farefisnie apo njohjeje të afërt me të rinjtë dhe prindërit e tyre, sepse në këto raste ka më shumë hapësirë për urtësi dhe këshillim të mirë, dhe për arritje që nuk mund t’i ketë as një thirrës kalimtar, as një mësues i jashtëm.

Zhveshja kulturore është përhapur mes nesh dhe ka zënë vend aq shumë, sa që kemi braktisur një pjesë të madhe të metodës së fesë sonë me gjithë butësinë dhe dritën e saj, dhe kemi ndjekur rrugët e mohimit që ndjekin hebrenjtë dhe të krishterët. I kemi imituar ata në veprat e ndaluara, në sjelljet e ulëta, në risitë e shpikura, në zakonet e shkatërruara dhe në sjelljet e çuditshme dhe të sëmura.

Ata hëngrën kamatën, dhe edhe ne e hëngrëm pa ndjerë ndonjë keqardhje. Ata na ftuan në çdo gjë që bie ndesh me natyrshmërinë e pastër dhe me ligjet hyjnore, dhe ne nuk e kundërshtuam veprimin e tyre, përkundrazi, vepruam njësoj si ata.

Dhe ajo që është edhe më keq është fakti se disa prej nesh – nga mesi ynë – i mbrojnë ata, dhe i justifikojnë ndyrësitë dhe degjenerimin e tyre me arsyetime të kota, me argumente të dobëta dhe me mashtrime të zbuluara. Këta janë më të rrezikshmit për shoqëritë tona, për familjet tona dhe për të rinjtë tanë, andaj duhet të kemi shumë kujdes ndaj tyre.

Ajo që është për të ardhur keq është se ata që janë mashtruar nga Perëndimi, mendojnë se është Perëndimi ai që solli zhvillimin e gjithanshëm në vendet tona – ato vende që i pushtoi me forcën e armëve – por në të vërtetë ai ka plaçkitur pasuritë tona për të zhvilluar vendet e veta, e jo për të na bërë dobi neve.

I Dërguari i Allahut (a.s) na ka paralajmëruar për zhveshjen kulturore dhe për imitimin e jobesimtarëve. Ai (a.s) ka thënë: “Do të ndiqni rrugët e atyre që ishin para jush, pëllëmbë pas pëllëmbe, dhe krah pas krahu, madje edhe nëse do të futeshin në vrimën e hardhucës, edhe ju do të futeshit.” Ne thamë: “O i Dërguar i Allahut, a e ke fjalët për hebrenjtë dhe të krishterët?” Ai (a.s) tha: “E kush tjetër?”[1]

Në këtë hadith, Profeti (a.s) na tregon një nga shenjat e profetësisë së tij dhe një dëshmi të vërtetësisë së mesazhit që ka sjellë, duke na informuar për diçka të padukshme që do të ndodhë pas tij, dhe realisht kjo ka ndodhur ashtu siç  e ka parashikuar ai, realitet të cilin ne e shohim dhe e përjetojmë sot. Kjo tregon qartë se ky njoftim i është shpallur nga Allahu i Lartësuar.

Një shembull i zhveshjes kulturore që bie ndesh me fenë tonë islame dhe me sheriatin islam, është ajo që quhet “joga”, e cila na ka ardhur në kontekstin e luftës së ideve dhe pushtimit kulturor të drejtuar e të planifikuar ndaj shoqërive tona myslimane. Kjo praktikë mbështetet në shirk ndaj Allahut dhe mosbesim ndaj Zotit të botëve, duke e bërë “perëndinë Shiva” – që sipas tyre është “zoti i jogës” dhe “jogu i parë” – si “zot” dhe duke e konsideruar vetveten si pasqyrim i kësaj “hyjnie” në qenien tënde, sikur ti vetë të jesh “Shiva”, me qëllim që të arrish shëndet dhe lumturi… e kështu me radhë. S’ka fuqi e as forcë përveçse tek Allahu i Lartësuar dhe i Madhërishëm. Allahu na mjafton, dhe Ai është mbrojtësi më i mirë. Po, kjo po ndodh, ndërkohë që prindërit – baballarët dhe nënat – janë në gjumë, të pavetëdijshëm për rreziqet që u rrinë përsipër fëmijëve të tyre.

Globalizimi civilizues synon forcimin e zhveshjes kulturore te myslimanët përmes një sërë mekanizmash që ndikojnë drejtpërdrejt në identitetin e tyre kulturor dhe fetar. Zhveshja kulturore, në këtë kontekst, nënkupton gërryerjen ose tërheqjen nga vlerat dhe praktikat kulturore autoktone në favor të vlerave dhe kulturave të huaja, dhe kjo manifestohet dukshëm në përhapjen e kulturës perëndimore, pasi globalizimi civilizues e shpërndan këtë kulturë në mënyrë të gjerë përmes mediave, internetit dhe produkteve teknologjike, gjë që çon në tjetërsimin e individit nga kultura e vet origjinale.

Shumë prej myslimanëve mund të ekspozohen ndaj ndikimeve të kësaj kulture perëndimore në fusha të ndryshme si stili i jetesës, moda, gjuha dhe mënyra e të menduarit, gjë që i çon ata drejt imitimit të këtyre vlerave dhe zakoneve.

Globalizimi civilizues gjithashtu synon ndryshimin e modeleve shoqërore tradicionale në shoqërinë islame, siç janë marrëdhëniet familjare, rolet gjinore dhe praktikat fetare, duke u përpjekur të imponojë disa koncepte të reja që mund të jenë në kontrast me vlerat fetare dhe shoqërore të komuniteteve myslimane.

Po ashtu, globalizimi ekonomik dhe tregtar ka një rol të rëndësishëm në forcimin e zhveshjes kulturore, duke ndikuar mënyrën se si njerëzit jetojnë, konsumojnë dhe mendojnë.

Me rritjen e ndikimit të këtij globalizimi civilizues, myslimanët përballen me një sfidë të madhe: ruajtjen e identitetit të tyre kulturor dhe fetar përballë këtij ndikimi të jashtëm që po ushtron gjithnjë e më shumë presion mbi bindjet dhe zakonet e tyre.

Zhveshja kulturore është përhapur dhe është shtrirë si kancer në shoqëritë tona arabe dhe islame. Ajo ushtrohet – në forma dhe mënyra të ndryshme – nga shumë njerëz me besim të shtrembëruar, besim të dobët, dhe pa edukatë. Fatkeqësisht, disa prej këtyre praktikave arrijnë deri në nivelin e shirkut dhe mohimit të Zotit të botëve, dhe ajo që është edhe më për të ardhur keq është se të rinjtë i kryejnë këto veprime duke menduar – gabimisht – se janë pjesë e Islamit, ndërkohë që Islami është i pastër dhe i pafajshëm ndaj tyre.

Ata nuk e kuptojnë se po humbasin fenë dhe jetën e tyre të përjetshme, duke u larguar nga besimi, rrënjët, zakonet, traditat dhe morali i tyre, që janë ndërtuar mbi themelet dhe parimet e fesë sonë të pastër. Në vend të kësaj, ata kapen pas sipërfaqësores së kulturave të huaja dhe civilizimeve të rrënuara, të cilat nuk janë të dobishme as për fenë dhe as për jetën e përditshme.

Në përfundim, duhet të theksohet se konflikti në botën e sotme, pas Luftës së Ftohtë, është një konflikt tërësisht kulturor dhe intelektual, dhe qëllimi i tij i drejtpërdrejtë është individi mysliman, sidomos gruaja dhe të rinjtë, si dhe familja myslimane dhe shoqëria islame në tërësi.

Fuqia e një shteti matet me aftësinë e tij për të mbrojtur qytetarët nga zhveshja kulturore, dhe gjithashtu me aftësinë për të ruajtur sigurinë e tij mendore, kulturore dhe fetare.

Autore: Hisate Es Sulejti

Përktheu: Elton Harxhi

[1] – Buhariu dhe Muslimi.

Në shoqërinë osmane, mjekra ishte një simbol statusi me kuptime të ndryshme, si: dituria, mosha, pjekuria, përvoja, respekti dhe fuqia (pushteti).

Mjekra, sidomos tek grupe të caktuara si ushtarët dhe shtresa e dijetarëve (ilmiye), ishte e detyrueshme ose e inkurajuar, ndërsa për princat (shehzadet) ishte e ndaluar, ata nuk mund të mbanin mjekër për sa kohë jetonte babai tyre.

Kjo vinte nga fakti se mjekra konsiderohej shenjë e pushtetit dhe e sovranitetit, pra vetëm sulltani kishte të drejtë ta mbante nga meshkujt e dinastisë.

Kuptimet që mbante lëshimi i mjekrës në Perandorinë Osmane

Pjekuri dhe respekt:

Ajo shihej si tregues i përvojës, pjekurisë, dinjitetit dhe respektit. Për këtë arsye, dijetarët e moshuar shpesh inkurajoheshin ta lëshonin mjekrën e tyre të bardhë për të theksuar urtësinë e pjekurinë.

Status dhe fuqi:

Mjekra ishte simbol i burrërisë dhe forcës. Në disa shtresa, si te jeniçerët dhe poseduesit e timareve, lënia e mjekrës ishte e detyrueshme.

Kuptime të ndara sipas shtresave:

• Shehzadet:

Lënia e mjekrës u ndalohej princave osmanë, sepse mjekra konsiderohej simbol i sundimit dhe mund të interpretohej si pretendim për fronin. Ata pritej të shfaqeshin vetëm me mustaqe.

• Shtresa e dijetarëve (ilmije):

Për dijetarët dhe ulemanë e dalë nga medresetë, mjekra simbolizonte respekt dhe autoritet, prandaj lënia e saj inkurajohej.

Duaja e mjekrës

Në shoqërinë osmane duaja e mjekrës nuk është trajtuar si obligim apo e transmetuar nga Profeti Muhamed (a.s) por është konsideruar si mënyra më e mirë e nijetit që të dalloheshin ata që e lenin mjekrën si synet nga ata që e mbanin për adet.

Teksti i duasë:

“Elhamdu lillâhi câilul-lihjeti min fitrati’l-islâm vesselâtu vesselâmu alâ eshref i’r-rusuli’l-kirâm. Ve alâ âlihi ve ashâbihi’l-fihâm. Allâhumme ahji men â’fa’l-lihyete vahfadh’hu min cemî’il-mihneti vesluk bihâ fî tariki ehli’s-sunneti ve ekrimhu bishefâati shefî’il-ummeti ve ekrimhu bitavâfil-Kâbeti fi’l-harami. Ve bigasli lihyetihi min mâi zem zem ve bizijâreti raudati’n-nebijje’l-muhterem. Ve sallallâhu alâ sejjidinâ Muhammedin ve âlihi ve sahbihi exhmain. Ve selâmun ale’l-murselin velhamdu lillâhi rabbi’l-âlemin”.

——‐——–

Falënderimi i takon Allahut, i Cili e bëri mjekrën pjesë të natyrës (fitres) islame. Paqja dhe bekimi qofshin mbi më të nderuarin prej pejgamberëve, mbi familjen e Tij dhe mbi shokët e Tij fisnikë.

O Zoti im, gjallëroje dhe nderoje atë që lë mjekër, ruaje nga çdo vështirësi. Dhuroja atij hirin të ecë në rrugën e Ehli Sunetit, ta përfitojë ndërmjetësimin e Profetit tonë (paqja qoftë mbi të), ta vizitojë Qaben e Shenjtë, ta lajë mjekrën me ujin e Zemzemit dhe ta vizitojë varrin e Profetit tonë (s.a.v.).

Mëshira e Allahut qoftë mbi Profetin tonë, Muhammed Mustafan (a.s), mbi familjen e Tij, mbi të gjithë shokët e Tij dhe mbi të gjithë pejgamberët.

Dhe falënderimi i takon vetëm Allahut, Zotit të botëve”.

ardhmeriaonline.com

]]>