Allahu i Lartësuar e krijoi kohën dhe i dha përparësi një pjese të saj mbi tjetrën. Disa muaj, ditë dhe net i veçoi me vlera e mirësi të posaçme, në të cilat shpërblimi shumëfishohet dhe mirësia shtohet, si mëshirë prej Tij për robërit, në mënyrë që kjo t’i ndihmojë ata të shtojnë veprat e mira, të dëshirojnë bindjen ndaj Allahut dhe të rinovojnë përkushtimin e tyre, që muslimani të fitojë një pjesë të madhe të shpërblimit, të përgatitet për vdekjen para se të vijë dhe të furnizohet për Ditën e Kthimit. Ndër dobitë e stinëve të adhurimit është se ato mbulojnë mangësitë, plotësojnë të metat dhe kompensojnë atë që ka kaluar.

Ndër këto stinë të ndritshme dhe frymëzime të bekuara janë dhjetë ditët e para të muajit të shenjtë Dhul-Hixhe. Allahu i zgjodhi ato mbi ditët e tjera, ua ngriti pozitën dhe i veçoi, duke e bërë shpërblimin e veprave në to ndryshe e më të madh sesa në ditët e tjera. Përveç kësaj, Allahu i dalloi ato edhe me adhurimet e haxhit, të cilat nuk kryhen në asnjë kohë tjetër.

Megjithëse këto dhjetë ditë kanë një pozitë kaq të lartë dhe një vend kaq të madh në Sheriatin e pastër, dhe megjithëse shpërblimi i veprave të mira në to është më i madh se në ditët e tjera, prapëseprapë shohim dobësi tek shumica e muslimanëve, përtaci në veprat e mira, largim nga serioziteti dhe përpjekja, si dhe ngadalësim në përkushtimin ndaj tyre. Madje, është për të ardhur keq që tek disa njerëz këto dhjetë ditë kalojnë pa u kushtuar fare vëmendje. Ky është një gabim i qartë, për shkak të vlerës së madhe që ato kanë tek Allahu i Lartësuar në krahasim me ditët e tjera.

Ditët dhe netët e dhjetëditëshit të Dhul-Hixhes janë ditë të nderuara dhe të zgjedhura. Veprat në to shumëfishohen dhe rekomandohet përkushtimi i madh në adhurim, shtimi i bamirësisë dhe i çdo lloj vepre të mirë. Për shkak të rëndësisë së tyre, Allahu i Madhëruar është betuar në to duke thënë: “Pasha agimin! Dhe pasha dhjetë netët! Dhe pasha çiftin dhe tekun!”[1] Profeti (a.s) ka thënë: “Nuk ka ditë në të cilat veprat e mira janë më të dashura tek Allahu sesanë këto dhjetë ditë.” Ata thanë: “As xhihadi në rrugën e Allahut?” Ai tha: “As xhihadi në rrugën e Allahut, përveç një njeriu që del me jetën dhe pasurinë e tij dhe nuk kthehet me asgjë prej tyre.”[2]

Sa madhështor është ky stil profetik plot urtësi, i cili i nxit shpirtrat drejt bindjes ndaj Allahut, i zgjon zemrat dhe i lidh ato me shfrytëzimin e këtyre kohëve të vlefshme dhe stinëve të begata: “Nuk ka ditë në të cilat veprat e mira janë më të dashura tek Allahu sesa këto dhjetë ditë.” Kjo është një formë e përgjithshme krahasimi që tregon madhështinë e tyre të madhe dhe dashurinë e lartë të Zotit Krijues dhe Sundues ndaj shtimit të adhurimit në këto ditë, si dhe ndaj përpjekjes së madhe për t’iu afruar Atij. Këto janë ditë prej ditëve të Allahut dhe një stinë prej stinëve të obligimeve të Tij, në një kohë dhe vend ku turma të mëdha nga umeti islam dëshmojnë kryerjen e riteve në vendet më të mira të tokës, në dy xhamitë e shenjta dhe në vendet e shenjta të haxhit. E gjithë kjo na shton bindjen, përmes ajeteve të Allahut dhe haditheve të të Dërguarit të Tij (a.s), për rëndësinë dhe vlerën e madhe të këtyre ditëve.

Profeti (a.s) ka thënë gjithashtu: “Nuk ka vepër më të pastër tek Allahu dhe as më të madhe në shpërblim sesa një e mirë që bëhet në dhjetëditëshin e Kurbanit.” I thanë: “As xhihadi në rrugën e Allahut?” Ai tha: “As xhihadi në rrugën e Allahut, përveç një njeriu që del me jetën dhe pasurinë e tij dhe nuk kthehet me asgjë prej tyre”, domethënë: nëse Allahu ia jep shehadetin, atëherë shehadeti e tejkalon veprën e mirë të këtyre ditëve.

Është transmetuar se Said ibn Xhubejri, kur hynin dhjetë ditët, përpiqej në adhurim me një përpjekje të jashtëzakonshme, aq sa mezi përballohej, dhe thoshte: “Mos i fikni kandilat tuaj në netët e dhjetëditëshit.”[3]

Sahabët u habitën nga ky shpërblim i madh që Allahu ua jep robërve besimtarë që bëjnë vepra të mira në këto dhjetë ditë të Dhul-Hixhes dhe thanë: “O i Dërguari i Allahut, as xhihadi në rrugën e Allahut?”

Sepse vlera e xhihadit ishte e njohur dhe e vendosur tek ata. Ata e kishin kuptuar pozitën e tij nga ajetet e Kuranit dhe nga hadithet e Profetit (a.s), sidomos në përgjigjen që ai i dha dikujt që e pyeti për një vepër që barazohej me xhihadin. Është transmetuar se një njeri i tha të Dërguarit të Allahut (a.s): “O i Dërguari i Allahut, më trego një vepër që është e barabartë me xhihadin.” Ai tha: “Nuk gjej të tillë.” Pastaj tha: “A mundesh ti, kur muxhahidi del në rrugën e Allahut, të hysh në xhaminë tënde dhe të falesh pa u lodhur, e të agjërosh pa e ndërprerë?” Ai tha: “Kush mund ta bëjë këtë?”[4]

Madhështia e këtyre ditëve qëndron edhe në faktin se ato janë vlerësuar mbi xhihadin, një vepër për të cilën të gjithë e dimë madhështinë e saj. Madje disa dijetarë e kanë konsideruar atë si shtyllën e gjashtë të Islamit, sepse me të ruhen pesë shtyllat e tjera, përhapet feja dhe mbrohet ajo. Siç ka thënë Ibn Rexhep el Hanbeli: “Vepra në ditët e dhjetëditëshit është më e dashur tek Allahu sesa vepra në ditët e tjera të dynjasë, pa përjashtim. Dhe kur është më e dashur tek Allahu, atëherë është më e vlefshme tek Ai. Nëse vepra në këto ditë është më e mirë dhe më e dashur tek Allahu sesa vepra në ditët e tjera të vitit, atëherë edhe një vepër më pak e vlefshme, kur kryhet në këto ditë, bëhet më e mirë sesa një vepër më e vlefshme që kryhet jashtë tyre.”

Kjo do të thotë se një vepër që në vetvete ka një gradë më të ulët mund të bëhet më e vlefshmja kur kryhet në këto ditë, për shkak të vlerës së përgjithshme dhe madhështisë së tyre, si dhe për shkak të krahasimit me xhihadin.

Pyetja e sahabëve tregon madhështinë e xhihadit dhe të shpërblimit të tij: “O i Dërguari i Allahut, as xhihadi?” Sepse për ta xhihadi ishte ndër veprat me shpërblimin më të madh, prandaj u habitën që vlera e këtyre ditëve mund të ishte edhe më e madhe.

Profeti (a.s) u pyet: “Cili xhihad është më i miri?” Ai tha: “Ai i atij që i theret kali dhe i derdhet gjaku.”[5] Gjithashtu, Profeti (a.s) dëgjoi një njeri duke u lutur: “O Allah, më jep më të mirën që ua jep robërve të Tu të mirë.” Atëherë ai tha: “Atëherë do të të theret kali dhe do të biesh shehid.”[6] Kjo është vepra që u përjashtua në mënyrë të posaçme.

Arritja e këtyre dhjetë ditëve është një mirësi e madhe nga Allahu për robin e Tij, sepse ai arrin një stinë prej stinëve të adhurimit që, me suksesin e Allahut, e ndihmon muslimanin të fitojë shpërblim dhe të përfitojë nga sevapet. Prandaj muslimani duhet ta ndiejë këtë mirësi, të kujtojë madhështinë e shpërblimit të veprave në këto ditë, të shfrytëzojë kohën dhe t’u japë këtyre ditëve një dallim të veçantë me më shumë adhurim. Ky ishte edhe qëndrimi i selefëve të këtij umeti. Ka thënë Ebu Uthman el-Nahdi: “Ata madhëronin tri dhjetëditëshe: dhjetë ditët e fundit të Ramazanit, dhjetë ditët e para të Dhul-Hixhes dhe dhjetë ditët e para të Muharremit.”

Këto dhjetë ditë përfshijnë dy ditët më të mira të vitit: Ditën e Arafatit dhe Ditën e Kurbanit.

Në Ditën e Arafatit, Allahu i Lartësuar afrohet dhe mburret para melaikeve me njerëzit që qëndrojnë në Arafat. Nga Aishe bintu Ebi Bekri transmetohet se Profeti (a.s) ka thënë: “Nuk ka ditë në të cilën Allahu liron më shumë robër nga zjarri sesa në Ditën e Arafatit. Ai afrohet dhe pastaj mburret me ta para melaikeve duke thënë: Çfarë duan këta?”[7]

Në një ditë madhështore për Islamin, derdhen lotët, zbresin mëshirat dhe i afërti e i largëti shpresojnë në mëshirën e Zotit Madhështor. Turmat e haxhinjve në vendet e shenjta ngrejnë duart drejt Zotit të tyre, me rroba që ngjasojnë me qefinin, të zhveshur nga stolitë e dynjasë, në një marshim madhështor drejt Mbretit të mbretërve, mes frikës dhe shpresës.

Ndërsa muslimanët në mbarë tokën jetojnë begatitë e kësaj dite të bekuar dhe shpresojnë atë që shpresojnë haxhinjtë. Nëse nuk arrini dot vendet e bekuara, koha e bekuar është para jush!

Allahu i Lartësuar u ka dhënë edhe atyre që nuk janë në haxh një pjesë nga kjo mirësi: agjërimi i Ditës së Arafatit shlyen gjynahet e dy viteve, të vitit të kaluar dhe të vitit që vjen. Kjo është dita në të cilën Allahu e përsosi fenë dhe e plotësoi mirësinë ndaj muslimanëve, kur zbriti fjala e Tij: “Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova ndaj jush mirësinë Time dhe zgjodha Islamin për ju si fe.”[8]

Disa dijetarë kanë thënë se shumica e muslimanëve ende nuk e kishin kryer haxhin e Islamit, sepse haxhi u bë obligim në vitin e gjashtë. Ebu Bekr al-Siddiku kreu haxhin me disa muslimanë në vitin e nëntë, ndërsa Profeti (a.s) kreu haxhin me shumicën e sahabëve në vitin e dhjetë. Kështu Islami i tyre u plotësua me kryerjen e shtyllës së pestë.

Hadithet tregojnë gjithashtu se lutja në Ditën e Arafatit zakonisht pranohet dhe se përmendja më e mirë është: “La ilahe il-lAllah”. Kjo do të thotë se forma më e mirë me të cilën njeriu e hap lutjen e tij është lavdërimi i Allahut dhe madhërimi i Tij para kërkesës.

Ndërsa Dita e Kurbanit është pjesë e këtyre dhjetë ditëve dhe është “Dita e Haxhit të Madh”. Profeti (a.s) ka thënë: “Dita e Haxhit të Madh është Dita e Kurbanit.”[9]

Ajo është dita e afrimit tek Allahu dhe e njëshmërisë së Tij përmes therjes së kurbanit, në pamjen më të madhe të teuhidit në këtë adhurim. Shumë njerëz kanë devijuar në këtë çështje duke ua kushtuar kurbanet idhujve, varreve dhe të tjerëve përveç Allahut. Prandaj Allahu e theksoi teuhidin në shumë ajete, si në fjalën e Tij: “Andaj falu për Zotin tënd dhe prej kurban!” [10] D.m.th.: Therr kurbanin vetëm për Zotin tënd dhe vetëm në emrin e Tij.

Allahu gjithashtu urdhëroi që mbi kurbanet dhe dhuratat të përmendet vetëm emri i Tij, pa ortak, duke thënë: “Që të dëshmojnë dobitë për veten e tyre dhe të përmendin emrin e Allahut në ditët e caktuara mbi kafshët e bagëtive që Ai ua ka dhënë. Hani prej tyre dhe ushqeni nevojtarin e varfër.”[11] Ibn Abasi ka thënë: “Ditët e caktuara janë ditët e dhjetëditëshit”, d.m.th. dhjetë ditët e Dhul-Hixhes.

Veprat që duhen bërë në dhjetëditëshin e Dhul-Hixhes

Jeta jonë ka nevojë herë pas here për një ripërtëritje që t’ia rikthejë forcën e besimit, ta gjallërojë në të pulsin e akides dhe ta zhvillojë ndjenjën e robërisë ndaj Allahut të Lartësuar; një ripërtëritje që e shtyn njeriun drejt Zotit të tij, duke u penduar për mëkatet dhe duke u përpjekur në bindje ndaj Tij.

Një ripërtëritje që ia rikthen zemrës butësinë, që ajo të përkulet para ajeteve të Kuranit Famëlartë, të meditojë mbi kuptimet e tyre, t’i bindet haditheve të të Dërguarit (a.s) dhe të udhëzohet me sunetin e tij. Një ripërtëritje që e nxjerr shpirtin nga rutina e adhurimit drejt pranisë së zemrës në të, drejt ndjenjës së bukurisë së adhurimit dhe kuptimeve të tij; që e ndal nga mëkatet dhe të ndaluarat, dhe që ringjall shpresën në gjerësinë e mëshirës së Allahut, pranimin e pendimit, faljen e gjynaheve dhe fshirjen e të këqijave. Një ripërtëritje që e bën jetën tonë më pranë Allahut të Lartësuar, në mendimet tona, veprat tona, marrëdhëniet tona dhe sjelljet tona.

Nuk ka dyshim se adhurimi i Allahut dhe afrimi tek Ai me bindje, qofshin ato me fjalë apo me vepra, janë detyrë dhe kërkesë për muslimanin në çdo kohë. Megjithatë, kjo theksohet më shumë në disa kohë dhe raste të veçanta, ndër to këto dhjetë ditë të muajit Dhul-Hixhe, ku disa ajete kuranore dhe hadithe profetike kanë treguar për disa adhurime të rekomanduara. Ndër veprat e mira që muslimani duhet të kujdeset t’i bëjë në dhjetëditëshin e Dhul-Hixhes janë:

1 – Namazi i natës

Namazi i natës është një adhurim për të cilin i Dërguari i Allahut (a.s) ka nxitur dhe Allahu i Lartësuar i ka lavdëruar ata që e falin, duke u premtuar shpërblim të madh. Ai është namazi më i mirë pas farzeve.

Ibn Rexheb el-Hanbeli ka thënë: “Falja e netëve të dhjetëditëshit është e pëlqyeshme. Është transmetuar se lutja në to pranohet. Këtë e kanë preferuar imam Shafi’i dhe dijetarë të tjerë. Ndërsa Said ibn Xhubejri, kur hynin këto ditë, thoshte: “Mos i fikni kandilat tuaj në netët e dhjetëditëshit”, për shkak të dashurisë së tij për adhurimin.”

2 – Agjërimi

Rekomandohet agjërimi në nëntë ditët e para të Dhul-Hixhes, përveç ditës së dhjetë, e cila është Dita e Kurban Bajramit dhe në të cilën agjërimi është i ndaluar me konsensus.

Prandaj është sunet që muslimani të agjërojë nëntë ditët e Dhul-Hixhes, sepse Profeti (a.s) i agjëronte këto ditë dhe nxiti për vepra të mira në to, ndërsa agjërimi është ndër veprat më të mira.

Është transmetuar nga Hunajdah ibn Kalid, nga gruaja e tij, nga njëra prej grave të Profetit (a.s), se ajo ka thënë: “Profeti (a.s) agjëronte nëntë ditët e Dhul-Hixhes, Ditën e Ashuras dhe tri ditë nga çdo muaj: të hënën e parë të muajit dhe dy të enjte.”[12]

Kjo tregon vlerën e agjërimit në këto ditë dhe se ai është ndër mënyrat më madhështore me të cilat muslimani afrohet tek Zoti i tij. Ndërsa dita e dhjetë — dita e Bajramit — është e ndaluar të agjërohet pa asnjë dyshim.

Imam Neveviu ka thënë: “Agjërimi i këtyre ditëve është shumë i rekomanduar.”

Agjërimi më i theksuar dhe më i vlefshëm në këto ditë është agjërimi i ditës së nëntë, Ditës së Arafatit, dita në të cilën haxhinjtë qëndrojnë me rrobat e ihramit, të ngjashme me qefinët, të përkushtuar ndaj Allahut, duke e lutur dhe madhëruar Atë. Haxhinjtë afrohen tek Allahu me ihram, telbije dhe lutje, ndërsa muslimanët në vendet e tyre afrohen tek Zoti me agjërim. Kështu, motoja e kësaj dite në shtëpitë e umetit është agjërimi, për t’iu afruar Allahut dhe për të shpresuar shpërblimin e madh me besim dhe sinqeritet.

Profeti (a.s) u pyet për agjërimin e Ditës së Arafatit dhe tha: “Ai shlyen gjynahet e vitit të kaluar dhe të vitit që vjen.”[13]

3 – Përmendja e Allahut

Në këto ditë rekomandohet tekbiri, tahmidi, tehlili dhe tesbihu. Këto duhen thënë me zë në xhami, në shtëpi, në rrugë dhe në çdo vend ku lejohet përmendja e Allahut, për të shfaqur adhurimin dhe për të madhëruar Allahun e Lartësuar. Burrat i thonë me zë, ndërsa gratë i thonë pa zë. Allahu i Lartësuar thotë: “Që të dëshmojnë dobitë për veten e tyre dhe të përmendin emrin e Allahut në ditët e caktuara mbi kafshët e bagëtive që Ai ua ka dhënë.”[14]

Shumica e dijetarëve janë të mendimit se “ditët e caktuara” janë ditët e dhjetëditëshit, bazuar në fjalën e Ibn Abasit: “Ditët e dhjetë janë ditët e caktuara, ndërsa ditët e teshrikut janë ditët e numëruara.”[15]

Profeti (a.s) ka nxitur në këto ditë shtimin e tesbihut, tahmidit dhe tekbirit. Nga Abdullah ibn Umer transmetohet se Profeti (a.s) ka thënë: “Nuk ka ditë më madhështore tek Allahu dhe në të cilat veprat janë më të dashura tek Ai sesa këto dhjetë ditë, prandaj shtoni në to tehlilin, tekbirin dhe tahmidin.”[16]

Ndër përmendjet që nuk duhen neglizhuar është edhe leximi i Librit të Allahut. Duhet t’i kushtosh vëmendje të shtuar leximit të Kuranit në këto ditë, sepse leximi i tij i gjallëron shtëpitë, ndërsa lënia e tij i shkreton ato.

4 – Kurbani

Ndër veprat e mira të këtij dhjetëditëshi është afrimi tek Allahu me therjen e kurbanit, zgjedhjen e tij të mirë dhe shpenzimin e pasurisë në rrugën e Allahut. Kjo është një prej adhurimeve të ligjësuara, me të cilat muslimani afrohet tek Allahu në Ditën e Kurbanit ose gjatë ditëve të teshrikut, duke therrur dele, lopë apo deve, pastaj duke ngrënë prej saj, duke dhuruar dhe duke dhënë sadaka. Në këtë ka kuptime të mëdha të sakrificës, dhurimit dhe pasimit të udhëzimit profetik. Allahu i Lartësuar thotë: “Andaj falu për Zotin tënd dhe prej kurban!”[17]

Janë transmetuar shumë hadithe që nxisin për kurbanin dhe qortojnë atë që ka mundësi, por nuk ther kurban. Profeti (a.s) ka thënë: “Kush ka mundësi të therë kurban dhe nuk e bën, të mos i afrohet faltores sonë.”[18] Gjithashtu ai (a.s) ka thënë: “Njeriu nuk bën asnjë vepër në Ditën e Kurbanit më të dashur tek Allahu sesa derdhja e gjakut. Ajo do të vijë në Ditën e Gjykimit me brirët, qimet dhe thundrat e saj, dhe gjaku arrin tek Allahu para se të bjerë në tokë, prandaj bëjeni me zemër të kënaqur.”[19]

Në ringjalljen e këtij suneti ka kujtim dhe mësim nga sprova e madhe e babait tonë Ibrahimit (a.s), kur Allahu e urdhëroi të therte djalin e tij Ismailin (a.s). Kur Allahu pa sinqeritetin dhe bindjen e tij, e shpërbleu me një kurban të madh. Kjo mbeti sunet për pasuesit e tij të devotshëm dhe ka në të shpërblim të madh, si dhe zgjerim për familjen, ushqim për të varfrit dhe nderim për fqinjët e miqtë.

Suneti është që kurbani të ndahet në tri pjesë: një pjesë për familjen, një pjesë për dhuratë dhe një pjesë për të varfrit dhe nevojtarët. Në këtë ka dobi të madhe për individët dhe shoqërinë muslimane, përveç faktit se është një prej simboleve të këtij feje madhështore.

5 – Falja e namazit të Bajramit

Profeti (a.s) ka thënë: “Ditët më madhështore tek Allahu janë Dita e Kurbanit dhe pastaj dita e qëndrimit (dita pas saj).”[20]  Po ashtu ai (a.s) ka thënë: “Dita e Arafatit, Dita e Kurbanit dhe ditët e teshrikut janë festa jonë, o muslimanë…”[21]

Bajrami i Kurbanit është më i vlefshëm se Bajrami i Fitrit, sepse në të bashkohen namazi dhe therja e kurbanit, ndërsa në Fitër Bajram bashkohen namazi dhe sadakaja. Therja e kurbanit është më e vlefshme se sadakaja, ashtu siç Dita e Kurbanit bashkon për haxhinjtë nderin e kohës dhe të vendit njëkohësisht.

Bajrami, në këndvështrimin e Islamit, është një kohë që lidh të tashmen e muslimanëve me të kaluarën e tyre madhështore, duke kërkuar kthimin e vëmendjes drejt asaj lavdie që zgjon vetëdijen në personalitetin islam, për të kuptuar ligjet hyjnore që çuan në arritjen e asaj madhështie të madhe.

Kurban Bajrami na kujton sakrificat e të parëve për triumfin e Islamit — Islamit që është feja e vërtetë — dhe meqë ai është e vërteta, atëherë ia vlen që njeriu të jetojë me të dhe për të.

6 – Shtimi i veprave të mira në përgjithësi

Vepra e mirë është e dashur tek Allahu i Lartësuar në çdo kohë dhe vend, por ajo theksohet edhe më shumë në këto ditë të bekuara. Nga Profeti (a.s) transmetohet: “Nuk ka ditë në të cilat veprat e mira janë më të dashura tek Allahu sesa në këto dhjetë ditë.”

Kjo është një thirrje për çdo vepër të bukur. E çfarë vepre më të bukur ka sesa vepra e mirë?

Vepra e mirë përfshin çdo mirësi, bamirësi, sjellje të mirë dhe përkushtim, qoftë me fjalë, vepra apo sjellje. Ndër më të rëndësishmet është kujdesi për gjendjen e muslimanëve kudo që ndodhen, interesimi për çështjet e tyre, lehtësimi i vështirësive të tyre, plotësimi i nevojave të tyre dhe lutja e sinqertë për përmirësimin e gjendjes së tyre, largimin e fatkeqësive dhe fitoren ndaj armiqve.

Po ashtu, vepra e mirë përfshin zbatimin e urdhrave të Allahut, largimin nga ndalesat, leximin e Kuranit, përmendjen e Allahut, lutjen, sadakanë, respektimin e prindërve, mbajtjen e lidhjeve farefisnore, vizitën e vëllezërve në fe, thirrjen drejt Allahut, këshillimin e krijesave të Tij, nxitjen për të mirë, përhapjen e virtytit, mësimin e njerëzve të fesë dhe moralit, bashkëpunimin në mirësi dhe devotshmëri, urdhërimin për të mirë dhe ndalimin nga e keqja, pajtimin mes njerëzve në konflikt, bashkimin e muslimanëve, unifikimin e fjalës së tyre dhe përhapjen e vëllazërisë, dashurisë dhe afërsisë mes tyre… si dhe çdo rrugë tjetër të mirësisë dhe bindjes ndaj Allahut.

Të parët tanë të mirë i madhëronin tri dhjetëditëshe të vitit: dhjetë ditët e Dhul-Hixhes, dhjetë netët e fundit të Ramazanit dhe dhjetë ditët e para të Muharremit. Në këtë ka dëshmi se një vepër që në vetvete mund të jetë më pak e vlefshme, kur kryhet në një kohë të bekuar, mund të bëhet më e mirë tek Allahu sesa një vepër më e vlefshme në një kohë të zakonshme.

Prandaj, këto vepra që bëhen në dhjetëditëshin e Dhul-Hixhes janë më të vlefshme edhe se xhihadi në rrugën e Allahut, për shkak të veçantisë së këtyre kohëve dhe ditëve. Kjo është mirësi dhe dhuratë nga Allahu, sepse shumë muslimanë në mbarë botën nuk kanë mundësi të kryejnë haxhin në Shtëpinë e Shenjtë të Allahut. Allahu ua ka dhënë këto ditë që të kryejnë në to veprat e zakonshme të mira dhe të fitojnë shpërblim të madh.

Prandaj njeriu duhet të shtojë sa më shumë veprat e mira në përgjithësi, sepse vepra e mirë është e dashur tek Allahu i Lartësuar, dhe kjo nënkupton madhështinë e shpërblimit të saj tek Ai, përmes bindjes ndaj Allahut në këto ditë të vlefshme me lloje të shumta të mirësisë dhe bamirësisë.

Ligjërues: Diham Ibrahimi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Fexhr: 1 – 3.

[2] – Buhariu dhe Muslimi.

[3] – Tabaraniu në “El Kebir”.

[4] – Buhariu dhe Muslimi.

[5] – Ahmedi dhe Hakimi.

[6] – Ahmedi dhe Hakimi.

[7] – Muslimi.

[8] – Sure Maide: 3.

[9] – Buhariu.

[10] – Sure Keuther: 2.

[11] – Sure Haxh: 28.

[12] – Ebu Daudi dhe Nesai.

[13] – Muslimi.

[14] – Sure Haxh: 28.

[15] – Buhariu.

[16] – Ahmedi dhe Bejhakiu.

[17] – Sure Keuther: 2.

[18] – Bejhakiu dhe Hakimi.

[19] – Tirmidhiu.

[20] – Ebud Daudi dhe Ahmedi.

[21] – Ebu Daudi.

Salavatet dhe përshëndetjet më të plota dhe më të pastra qofshin mbi zotërinë tonë, të dashurin tonë dhe kënaqësinë e syve tanë, të Dërguarin e Allahut (a.s), mbi familjen e tij, mbi shokët e tij dhe mbi të gjithë ata që e ndjekin.

Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, i Vetëm dhe pa shok, dhe dëshmoj se zotëria ynë Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, profeti më i mirë që Ai ka zgjedhur dhe mëshirë për botët që e ka dërguar me udhëzim dhe fenë e së vërtetës për ta ngritur atë mbi të gjitha fetë, dhe mjafton Allahu si dëshmitar.

Allahu i Lartësuar thotë në suren A’raf: “Allahut i përkasin emrat më të bukur, prandaj lutjuni Atij me to dhe largohuni nga ata që devijojnë në emrat e Tij; ata do të shpërblehen për atë që kanë bërë. Dhe nga ata që kemi krijuar ka një grup që udhëzon me të vërtetën dhe me të gjykojnë drejt. Dhe ata që i përgënjeshtrojnë argumentet Tona, Ne do t’i tërheqim gradualisht nga një drejtim që ata nuk e dinë. Dhe Unë u jap afat atyre; me të vërtetë plani Im është i fortë.”

Allahu i Madhëruar në këtë ajet i urdhëron robërit besimtarë që t’i luten Atij me emrat e Tij të bukur. Pra, na urdhëron që ta thërrasim Allahun me emrat e Tij të bukur. Dhe urdhërimi për diçka që nuk njihet është i pamundur; prandaj, për ta zbatuar urdhrin e Allahut që ta lusim Atë me emrat e Tij, duhet domosdoshmërisht t’i njohim këta emra, t’i kuptojmë, të thellohemi në kuptimet e tyre, t’i studiojmë dhe të besojmë në to, e pastaj ta lusim Allahun me to.

Sa i përket këtij ajeti me të cilin e hapëm hutben, Kurtubiju, Sheukani dhe Ibn el-Xheuzi kanë përmendur në lidhje me shkakun e zbritjes së tij se një njeri nga muslimanët i lutej Allahut duke thënë: “O Rahman, o Rahim.” Një burrë nga idhujtarët tha: “A nuk thotë Muhamedi dhe shokët e tij se adhurojnë një Zot të vetëm? Si është e mundur që ky po i lutet dy zotave?” Atëherë zbriti fjala e Allahut: “Allahu ka emrat më të bukur, prandaj lutjuni Atij me ta.”

Ky idhujtar i paditur mendoi se shumëllojshmëria e emrave nënkupton shumësi të Zotave, por Allahu i Lartësuar sqaroi në këtë ajet se Ai është Një, ndërsa emrat e Tij janë të shumtë. Shumësia e emrave dhe cilësive tregon madhështinë e Atij që emërtohet dhe përshkruhet. Pra, Zoti ynë është Një, edhe pse emrat e Tij janë të shumtë.

Allahu i quajti këta emra “të bukur” sepse janë të përsosur në madhështinë, pastërtinë dhe shenjtërinë e tyre, dhe quhen “Emrat e Bukur” për shkak të bukurisë së tyre dhe ndikimit të tyre të mirë në zemrat e besimtarëve.

Pastaj ajeti kalon te devijimi në emrat e Allahut. Ky “ilhad” (devijim) është një term kuranor që nuk është si kuptimi i sotëm i ateizmit. Sot, “ateizëm” do të thotë mohimi i ekzistencës së Allahut, ndërsa ilhadi i përmendur në Kuran përfshin devijimin në emrat e Tij.

Devijimi në emrat e Allahut mund të ndodhë edhe nga një besimtar që nuk i njeh si duhet emrat dhe cilësitë e Tij. “Largohuni nga ata që devijojnë në emrat e Tij.” Devijimi në emra do të thotë t’i japësh Allahut një emër që nuk është përmendur në Kuran apo në Sunetin e saktë të Profetit (a.s), ose të ndryshosh emrat e Tij, të shtosh apo të pakësosh prej tyre. E gjithë kjo konsiderohet devijim.

Ky devijim mund të ketë ndodhur edhe nga disa besimtarë. Idhujtarët në kohën e Profetit (a.s) dhe para tij i nxirrnin emrat e idhujve të tyre nga emrat e Allahut: p.sh. “Lat” nga “Allah”, “El-Uzza” nga “El-Aziz”, dhe “Menat” nga “El-Menan”. Prandaj Allahu e quajti këtë praktikë devijim në emrat e Tij.

Që të mos bjerë muslimani në devijim, duhet të njohë emrat e Allahut, të njohë cilësitë e Tij dhe t’i lutet Allahut me emrat që Ai ka lejuar. Emrat e Allahut janë të shumtë: disa prej tyre Ai ua ka treguar krijesave të Tij, disa i ka zbritur në Librin e Tij, dhe disa i ka mbajtur vetëm për dijen e Gajbit (të fshehtës) te Vetja e Tij.

Prandaj në lutje thuhet: “Të lusim me çdo emër që është i Yti, me të cilin ke emërtuar Veten, ose që e ke zbritur në Librin Tënd, ose ia ke mësuar ndonjë krijese tënde, ose e ke mbajtur në dijen e fshehtë tek Ti.”

Ky ajet na tregon tri gjëra:

1 – Të njohim emrat e Allahut të Lartësuar.

2 – Ta lusim Allahun me ta.

3 – Të mos devijojmë në emrat e Tij.

“Allahut i përkasin emrat më të bukur, prandaj lutjuni Atij me ta dhe largohuni nga ata që devijojnë në emrat e Tij; ata do të shpërblehen për atë që kanë bërë.”

Po ju jap disa shembuj për këtë: njeriu mund të shohë një pejsazh të bukur, një njeri të bukur, një mal të bukur. Besimtari kalon nga kjo pamje (pejsazh) te shfaqjet e emrit të Allahut “El-Musauir” (Formuesi). Çdo formë e bukur është prej Formuesit. Allahu i Lartësuar thotë: “Krijuesi, Formuesi.” Prandaj është nga pakujdesia që ne të mahnitemi me format e të mos ndalemi te Formuesi që i dha bukurinë këtij universi.

Mund të shohësh një njeri të devotshëm dhe besimtar, dhe të mahnitesh me devotshmërinë dhe besimin e tij; kjo është një shfaqje e emrit të Allahut “El-Hadi” (Udhëzuesi). Mund të gjesh një person të pasur, të cilit Allahu i ka dhënë begati të shumta; atëherë kalon te emri i Allahut “El-Vasi’” (i Gjithëpërfshirësi, Bujari i madh). Mund të hash ushqim të mirë; atëherë kalon te emri i Allahut “El-Mukit” (Furnizuesi i jetesës), i cili u jep krijesave të tyre furnizimin. Mund të marrësh një ilaç që të bën dobi; atëherë kalon te emri i Allahut “Esh-Shafi” (Shëruesi). Mund të ulesh pranë një personi që është i dashur për zemrat; atëherë kalon te shfaqja e emrit të Allahut “El-Vedud” (i Dashuri, Plot Dashuri).

Kështu, çdo gjë në univers duhet të të lidhë me një nga emrat e Tij dhe duhet të të çojë te një nga cilësitë e Tij. Madje dijetarët kanë shtuar dhe kanë thënë: lutësi duhet, dhe Allahu thotë “lutjuni Atij me ta”, që kur i lutet Allahut, ta thërrasë Atë me një emër që përputhet me kërkesën e tij. Kjo është arsyeja pse disa dijetarë kanë thënë se emrat e Allahut janë “mjete ndërmjetëse” mes nesh dhe kërkesave tona.

Për shembull, nuk është e arsyeshme të kërkosh jetën nga Allahu me emrin “El-Mumit” (Ai që jep vdekjen). Nuk është e arsyeshme të kërkosh furnizim nga Allahu me emrin “El-Kabid” (Ai që shtrëngon), sepse kjo është e kundërta e furnizimit. Nuk është e arsyeshme t’i lutesh Allahut që ta ndëshkojë dikë me mëshirën e Tij. Prandaj duhet të përdorim emrin e duhur mes nesh dhe kërkesës sonë.

Nga kjo kuptojmë pse është e domosdoshme të njohim emrat e Allahut, në mënyrë që kur i lutemi Atij, ta thërrasim me emrin që i përshtatet kërkesës. Nëse një mëkat të ka mundur dhe ke rënë në të, i drejtohesh Allahut me emrin e Tij “Et-Teuab” (Pranuesi i pendimit). Nëse frikësohesh se vetja të shtyn drejt mëkatit, i drejtohesh Allahut me emrin “El-Hafidh” (Ruajtësi), që të të ruajë nga rënia në mëkat.

Pra çdo kërkesë që i drejtojmë Allahut duhet të shoqërohet me emrin e duhur, në mënyrë që të zbatojmë fjalën e Allahut: “Allahu ka emrat më të bukur, prandaj lutjuni Atij me ta.” Kështu gjejmë përputhjen mes emrit të të Lartësuarit dhe kërkesës që kemi.

Mund të të provokojë një njeri dhe të të ngushtohet gjoksi, atëherë ti merr moralin e emrit të Allahut “El-Halim” (i Buti, i Durueshmi). Prandaj dijetarët i kanë ndarë emrat e Allahut në: emra për t’u pajisur me ta dhe emra për t’u lidhur me ta.

Ka emra me të cilët duhet të pajisemi si: i Buti, i Durueshmi, Falënderuesi, Bujari. Dhe ka emra me të cilët nuk lejohet të pajisemi, si: i Madhërishmi në mënyrë absolute (El-Mutekebbir), ose Ai që dominon gjithçka (El-Kahhar). Këta janë emra me të cilët ne vetëm lidhemi me Allahun dhe i drejtohemi Atij, jo që t’i marrim si cilësi tona.

Pra, o vëllezër të nderuar, biseda për emrat e Allahut na njeh me vetë Allahun e Madhëruar. Ne nuk i vërtetojmë këta emra me mendim apo hamendje; ato janë emra që Allahu i ka përmendur në Librin e Tij dhe i Dërguari i Tij (a.s) i ka përmendur në fjalët dhe veprat e tij.

Njohja e emrave është njohje e Allahut të Lartësuar. Njohja e emrave është gjetje e mënyrës së duhur të lutjes. Njohja e emrave është lidhje me madhështinë e Tij. Njohja e emrave është që ndikimi i tyre të reflektohet në moralin dhe sjelljen tonë. Disa emra janë për t’u pajisur me ta dhe jo vetëm për t’u lidhur me ta.

Pra, fjala për emrat e Allahut është fjalë për jetën, për besimin, për sjelljen, për realitetin, për lidhjen me të Përhershmin, për dallimin mes të fortit dhe të dobëtit, dhe mes atij që ka përkryerje të kufizuar dhe Atij që nuk ka fund në përkryerje—dhe Ai është Zoti ynë i Lartësuar.

Boshti i tretë, me të cilin po e përfundoj këtë ligjëratë që më ka lodhur kërkimi për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar, është:

Imam Buhariu dhe Muslimi kanë transmetuar në librat e tyre nga hadithi i Ebu Hurejrës (r.a) se i Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Me të vërtetë Allahu ka 99 emra, një më pak se njëqind; kush i përmbledh ato (i përvetëson), do të hyjë në Xhenet.”

Pra, nëse ne i përmbledhim emrat e Allahut, kjo do të ishte një rrugë drejt Xhenetit. Por çfarë do të thotë fjala e të Dashurit më të madh (a.s): “Kush i përmbledh ato do të hyjë në Xhenet”?

Kam lexuar shumë rreth kësaj çështjeje, dhe më e mira, më e dobishmja dhe më e saktë që kam lexuar është ajo që ka përmendur Hafidh Ebu El-Ferexh Ibn El-Xheuzi (r.h) në librin e tij të çmuar “Keshf el-Mushkil min Hadith es-Sahihajn” (Zgjidhja e vështirësive në hadithet e dy Sahihëve).

Vini re titullin: “Zgjidhja e vështirësive nga hadithet e Sahihëve”, sepse disa hadithe kanë qenë të vështira për t’u kuptuar për njerëzit, madje edhe për dijetarët, dhe prej tyre është hadithi: “Allahu ka 99 emra… kush i përmbledh ato hyn në Xhenet.”

Një nga kuptimet e vështira është fjala “i përmbledh” (ihsaa). Çfarë do të thotë “ihsaa”? Ibn El-Xheuzi përmend katër kuptime të këtij termi. Kushtojini vëmendje, sepse çështja e emrave të Allahut kalon nëpër disa nivele, dhe pa i kuptuar këto nivele nuk mund t’i kuptojmë këta emra.

Së pari, kuptimi i parë i “ihsaa” është numërimi. Ti thua: “i kam numëruar banorët e një qyteti”, pra i ke numëruar. Allahu i Lartësuar e përmend këtë në Kuran: “Vërtet Ai i ka numëruar dhe i ka regjistruar saktësisht.” Pra “ihsaa” është numërim, dhe numërim me saktësi.

Prandaj kuptimi i “ihsaa” të emrave të Allahut është t’i numërojmë dhe t’i përfshijmë duke i mësuar përmendësh. Dhe dëshmi për këtë është një transmetim tjetër që e ka përforcuar Imam Buhariu:
“Kush i mëson përmendësh (i ruan) ata do të hyjë në Xhenet.”

Pra këtu “ihsaa” është shpjeguar si mësim përmendësh dhe ruajtje. Dhe më e mira shpjegim i hadithit është vetë hadithi i Profetit (a.s).

Ky është kuptimi i parë. Kështu pra, niveli më i ulët i “ihsaa” nuk është vetëm t’i mësosh përmendësh verbërisht; por nëse përmendet para teje një emër, duhet të dish a është prej emrave të Allahut apo jo. Ndoshta është e vështirë të numërohen 99 emra, por minimumi është që kur dëgjon një emër, të mos habitesh. Nëse të thuhet: “A është “El-Kabid” prej emrave të Allahut?” ti të dish të përgjigjesh po ose jo. Nëse të thuhet: “A është “El-Mukit” prej emrave të Allahut?” po ose jo. Kjo është niveli minimal i “ihsaa”.

Kuptimi i dytë, që përmend Ibn El-Xheuzi, është “aftësia” (të përballuarit). Allahu i Lartësuar thotë: “E dinte se ju nuk do ta përballonit atë…” Pra “ihsaa” këtu është aftësi, mundësi.

Çfarë do të thotë kjo në hadith: “Kush i përmbledh ato do të hyjë në Xhenet”? Do të thotë: kush ka aftësi të veprojë sipas tyre, do të hyjë në Xhenet.

Për shembull, nga emrat e Allahut është “El-Hakim” (i Urti). Si e përballon veprimin me këtë emër? Duke mos kundërshtuar kurrë veprimet e Allahut në krijim. Kush i dorëzohet Allahut e ka përballuar këtë emër; kush kundërshton me fjalë ose vepra, nuk e ka përballuar besimin në “El-Hakim”.

Nga emrat e Allahut është “Es-Semi’” (Dëgjuesi). Si veprohet me këtë emër? Duke mos thënë fjalë të pahijshme, sepse e di që Allahu dëgjon. Pra besimi në “Es-Semi’” është që njeriu të mos nxjerrë fjalë të shëmtuara që Allahu i dëgjon.

Po ashtu me emrin “El-Basir” (Shikuesi): njeriu nuk bën gjëra të këqija që Allahu i sheh. Nëse sheh një grua që nuk është e mbuluar, kjo është gjendje që Allahu e sheh dhe nuk e pëlqen, sepse zbulimi i auretit është mëkat.

Pra fjala e Profetit (a.s): “Kush i përmbledh ato hyn në Xhenet” do të thotë: kush është i aftë të veprojë sipas tyre, në mënyrë që asgjë prej tij të mos kundërshtojë atë që përfshihet në këta emra: as në dëgjimin e Allahut, as në shikimin e Tij, as në urtësinë e Tij. Dhe ky është ai që i përballon ato.

Prandaj, nëse duam të hyjmë në Xhenet, duhet të jemi të aftë të veprojmë sipas këtyre emrave në mënyrën që u shpjegua.

Kuptimi i tretë i “ihsaa” në gjuhë:

Dijetarët kanë thënë se “ihsaa” në gjuhën arabe është njohje dhe kuptim i thellë me mendje. Arabët, kur donin të lavdëronin dikë, thoshin: “Filani është dhu hisaah”, pra “njeri me hisaah”, që do të thotë: njeri me mendje, i arsyeshëm.

Dhe siç thotë poeti arab:

“Gjuha e njeriut, nëse nuk ka hisaah (mendje),

bëhet dëshmi kundër tij dhe e zbulon atë.”

Pra njeriu që Allahu i ka dhënë gjuhë, por nuk i ka dhënë mendje, gjuha e tij bëhet mjet që e turpëron dhe e zbulon vetveten kur flet. Siç kanë thënë disa: “Fol, që të të shoh”, pra niveli i mendjes së tij kuptohet nga fjalët.

Pra fjala “hisaah” këtu do të thotë mendje. Dhe kuptimi i hadithit “Kush i përmbledh (ihsaa) ato do të hyjë në Xhenet” është: kush i kupton dhe i përvetëson me mendje.

Ky është niveli i parë i këtij kuptimi: të kuptosh emrat e Allahut. Çfarë do të thotë “El-Mukit”? Çfarë do të thotë “El-Basit”? Çfarë do të thotë “El-Kahhar”? Çfarë do të thotë “El-Muhji”? Çfarë do të thotë “El-Mumit”? Duhet domosdoshmërisht t’i kuptosh kuptimet e tyre, në mënyrë që kuptimi i tyre të të çojë drejt Xhenetit.

Kuptimi i katërt dhe i fundit: disa kanë thënë se “ihsaa” në këtë hadith do të thotë të lexosh Kuranin tërësisht dhe të nxjerrësh prej tij emrat e Allahut, duke u ndalur tek çdo emër që përmendet në Librin e Tij.

Pra kuptimi i hadithit është: t’i kuptosh dhe t’i përmbledhësh emrat e Tij, duke i nxjerrë nga Libri i Allahut, sepse Allahu i Madhëruar i ka përmendur emrat e Tij në Librin e Tij.

Cili është përfundimi nga të gjitha këto? Nëse duam ta sigurojmë kuptimin e këtij hadithi, atëherë duhet së pari të njohim emrat: të njohim se ky është një emër, ky është një emër dhe ky është një emër. Së dyti, t’i kuptojmë kuptimet e tyre. Së treti, të përmbushim dhe të verifikojmë përmbajtjen e tyre në vepër (të veprojmë sipas tyre). Së katërti, t’i lutemi Allahut me to.

Nëse veprojmë kështu, atëherë me siguri kemi vepruar sipas hadithit të të Dërguarit (a.s): “Kush i përmbledh ato do të hyjë në Xhenet.”

I lutemi Allahut të Madhëruar që të na japë kuptim dhe dituri. “Kush bën vepra të mira, i bën për veten e tij, dhe kush bën keq, e bën kundër vetes së tij; dhe pastaj te Zoti juaj do të ktheheni.”

Falënderimi i takon Allahut me një falënderim të shumtë ashtu siç ka urdhëruar Ai. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, i Vetëm pa shok, dhe dëshmoj se zotëria ynë Muhamedi është ndërmjetësi që do të ndërmjetësojë në Ditën e Gjykimit.

Dhe dijeni se Allahu ka thënë: “Allahu dhe engjëjt e Tij i dërgojnë salavate Profetit. O ju që besuat, dërgoni salavate mbi të dhe përshëndeteni me përshëndetje të denjë.”

O Allah, dërgo salavate mbi zotërinë tonë Muhamedin dhe mbi familjen e zotërisë sonë Muhamed, ashtu siç ke dërguar mbi zotërinë tonë Ibrahim dhe mbi familjen e zotërisë sonë Ibrahim; dhe beko zotërinë tonë Muhamed dhe familjen e zotërisë sonë Muhamed, ashtu siç ke bekuar zotërinë tonë Ibrahim dhe familjen e zotërisë sonë Ibrahim në të gjitha botët. Vërtet Ti je i Lavdëruar dhe i Madhëruar.

O Allah, të lutemi me emrat e Tu të bukur dhe cilësitë e Tua të larta që të na dhurosh kuptim, dije dhe vepra të mira, me mëshirën Tënde o Mëshiruesi më i Madh.

O Allah, mos na lër asnjë mëkat pa falur, asnjë brengë pa e larguar, asnjë vështirësi pa e lehtësuar, asnjë borxh pa e shlyer dhe asnjë nevojë nga nevojat e kësaj bote që është për kënaqësinë Tënde dhe për të mirën tonë pa e plotësuar, o Ai që i plotëson nevojat, o Ai që i ngrit gradat, o Dhurues i madh.

O Allah, na jep kënaqësinë Tënde dhe mos na angazho me askënd tjetër përveç Teje. Na gëzo në takimin me Ty.

Të lutemi me çdo emër që është i Yti, me të cilin e ke emërtuar Veten, ose që e ke zbritur në Librin Tënd, ose ia ke mësuar dikujt nga krijesat e Tua, ose e ke mbajtur në dijen e fshehtë tek Ti, që t’i lehtësosh vëllezërit tanë në Gaza, o Zot i botëve, o Mëshiruesi më i Madh, o Ndihmuesi i atyre që kërkojnë ndihmë.

O Allah, bëje këtë vend të sigurt dhe të qetë dhe po ashtu të gjitha vendet e muslimanëve. Na shto dituri, vepra dhe kuptim në fe. Na jep kuptim në fe dhe na mëso interpretimin dhe na hap dyert e njohësve të Tu, o Zot i botëve.

O Allah, na ruaj nga mëkatet, të dukshme dhe të fshehta. O Mbrojtësi më i mirë dhe më i mëshirshmi. O i Ruajtur, na ruaj! Ruaj të rinjtë tanë, vajzat tona, të moshuarit tanë dhe fëmijët tanë. Na ruaj në vetet tona, pasuritë tona dhe nderin tonë, me mëshirën Tënde o Mëshiruesi më i Madh.

O Allah, na udhëzo tek Ti dhe mos i bëj nevojat tona te askush tjetër përveç Teje. Të përgjigjemi Ty o Zot ynë, dhe çdo e mirë është në duart e Tua, ndërsa e keqja nuk i atribuohet Teje. I Lartësuar dhe i Madhëruar je Ti, o Zoti ynë.

Fali ne, prindërit tanë, ata që na mësuan, ata që na edukuan, ata që na bënë mirë dhe të gjithë muslimanët, të gjallët dhe të vdekurit.

Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi zotërinë tonë Muhamed dhe mbi familjen dhe shokët e tij.

Imam – Hatib: Ed’hem el Asimi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/emrat-e-bukur-te-allahut/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/ligjerimi-per-disa-nga-veshtiresite-qe-ai-a-s-ka-perjetuar/ https://ardhmeriaonline.com/ligjerimi-per-disa-nga-veshtiresite-qe-ai-a-s-ka-perjetuar/#respond Sat, 09 May 2026 07:29:13 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6449 Nga Talha ibn Umeri transmetohet se: kur një njeri vinte te i Dërguari i Allahut (a.s) dhe nuk kishte ndonjë mikpritës në Medinë ku të strehohej, ai zbriste te banorët e Suffes, ku isha edhe unë me shokët e mi. Neve na vinte nga i Dërguari i Allahut (a.s) çdo dy ditë nga dy mud hurma. Njëherë, ndërsa i Dërguari i Allahut (a.s) ishte duke falur një prej namazeve, dikush nga shokët e tij thirri: “O i Dërguar i Allahut! Hurmat na kanë djegur barkun dhe rrobat na janë grisur.”

Pasi i Dërguari i Allahut (a.s) e përfundoi namazin, u ngrit, falënderoi Allahun dhe e lavdëroi Atë, pastaj përmendi disa nga vështirësitë që kishte hasur nga populli i tij dhe tha: “Unë dhe shokët e mi qëndruam më shumë se dhjetë ditë pa pasur ushqim tjetër përveç barit (ose frutave të egra), derisa arritëm te vëllezërit tanë nga ensarët, të cilët na ndihmuan duke na ndarë nga ushqimi i tyre. Ushqimi i tyre kryesor ishte hurma dhe qumështi. Pasha Atë përveç të Cilit nuk ka zot tjetër, sikur të gjeja për ju bukë dhe mish, do t’jua jepja për të ngrënë. Dhe ndoshta do të vijë një kohë – ose do ta arrijë dikush prej jush – kur njerëzit do të vishen me rroba si mbulesat e Qabes, do t’ju shërbehen ushqime në mëngjes dhe në mbrëmje në enë të mëdha.”[1]

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Tabaraniju dhe Bezari. Transemtuesit e këtij zinxhiri janë të saktë përveç Muhamed ibn Othman el Ukajlit i cili është i besueshëm.

Pra Allahu i Madhërishëm do të nxjerrë në pah edhe atë çfarë njerëzit kanë pasur në zemrat e tyre. “Me të vërtetë Zoti yt atë ditë  është i mirënjoftuar për gjendjen e tyre”. ^([2])

Nga efektet më madhore që ka takvaja, pra devotshmëria, është se i jep njeriut mundësinë të notojë thellë në brendësi të shpirtit dhe nefsit të tij. Madje nëse duam të pyesim se cila është detyra më madhore, më e rëndësishme dhe më e domosdoshme për njeriun, është të dijë të notojë thellë në thellësitë e shpirtit të tij.

Allahu i Madhërishëm e fillon historinë e njerëzimit në tokë me dy ngjarje madhore që  tek surja El-Bekare, pra fillimi i Kur’anit, për të na përcjellë dhe për të na thënë se prej këtu fillon çështja dhe që të dyja këto ngjarje kanë të bëjnë me dy dështime madhore të notimit në thellësi të oqeanit shpirtëror.

I pari që dështoi ishte shejtani i mallkuar i cili e kishte adhuruar Allahun e Madhërishëm për shumë kohë dhe kishte shkuar deri aty saqë ishte bërë prijës i melaikeve në adhurim, pra ishte ngritur në nivelet më të larta të ibadetit. Mirëpo kjo ngritje në hierarkinë e devotshmërisë në aparencë, te shejtani i mallkuar kishte kultivuar një ndjenjë të rrezikshme e cila i shkaktoi pasoja shumë të mëdha dhe të përjetshme. Kur Allahu i Madhërishëm e krijoi Ademin a.s transmetohet që gjatë krijimit të tij në shtatë faza, shejtani i mallkuar ishte shumë i interesuar për këtë krijesë të re, madje pasi Ademi a.s u poq si trup nga “balta që u tha dhe bënte zhurmë ^([3]), shejtani e godiste këtë trup, që potecialisht ishte njeri, dhe e kishte kuptuar se për çfarë po krijohej njeriu.

Që aty e ndjente veten  të konkuruar dhe të rivalizuar, e kur Ademit a.s i fryu Allahu i Madhërishëm shpirtin ,“Dhe i frymë shpirt prej jetës Tonë” ^([4]), thotë Allahu i Madhërishëm. – “Dhe i urdhëruam melaiket që t’i bien në sexhde Ademit a.s.”^([5]) Të gjithë melaiket ranë në sexhde, përveç Iblisit i cili kundërshtoi sepse ai ishte mendjemadh.

Tani le të ndalemi pak te shembulli i parë. Iblisi kishte duruar kaq shumë në ibadet, pra në aspektin e jashtëm dhe formal, dhe kishte rezistuar ndaj formës së jashtme që kërkon namazi, dhikri etj. Mirëpo u kuptua se Iblisi i mallkuar kishte dështuar së qenuri notar në shpirtin e tij. Ka shumë arsye se përse mund të ketë ndodhur kjo, por arsyeja më madhore ishte mendjemadhësia. Po kjo mendjemadhësi si u kultivua te ai? Një nga arsyet kryesore ishte gafleti dhe pavëmendja ndaj këtij ekuilibri të brendshëm dhe të jashtëm.

Mesa kuptohet, Iblisi, Allahu e mallkoftë, ishte bazuar vetëm te ana e jashtme dhe aparenciale e ibadetit të tij dhe kishte harruar qëllimin madhor të ibadetit që është ndërtimi dhe ruajtja e këtij ekuilibri të brendshëm i cili mundëson ndër  të tjera, vazhdimësinë e rrugës me Allahun dhe për tek Allahu deri në momentin e takimit faqebardhë me Të. Këtu Iblisi kishte dështuar në këtë lloj noti dhe e kishte lënë oqeanin e shpirtit të tij të bëhet pis nga mendjemadhësia nga vetëpëlqimi, nga zilia, nga lakmia, nga të parit veten si të vetmin meritues për atë  pozicion ku ishte dhe atë lloj pozite që ia kishte atribuar vetes së vet.

Duke u bazuar  vetëm në anën e jashtme të ibadetit, mesa duket Iblisi paska harruar të jetë dhe falënderues për pozicionin që i kishte dhënë Allahu i Madhërishëm dhe kjo është nga rreziqet më të mëdha të atij që përqendrohet vetëm në anën e jashtme të fesë, sepse arritja e anës së jashtme të fesë është shumë e kollajtë. Historia e shejtanit të mallkuar na thotë se sfida madhore është sfida e ekuilibrit brenda njeriut. Prandaj na thotë Ibnul Kajimi Allahu e mëshiroftë, se njeriu ka dy palë sy. Ka sytë e zemrës dhe sytë e ballit. Nëse nuk i punojnë sytë e zemrës, ai me sytë e ballit sheh vetëm anën aparenciale të kësaj dynjaje. Allahu Madhërishëm thotë: “Ata dinë vetëm një pjesë të anës aparenciale të kësaj bote.” ^([6])  Por ata që sytë e zemrave i kanë të verbuara, edhe anën e jashtme nuk e dinë të gjithën por vetëm një pjesë të saj.  Kurse ai i cili ka edhe sytë e zemrës, di edhe anën e dukshme të dynjasë por shikon dhe të vërteta që të tjerët nuk i shohin dot.

Modeli i dytë i dështimit ishte me sprovën e Ademit a.s në Xhenet. Allahu i Madhërishëm i tha: “Hani nga të gjitha frutat e Xhenetit dhe kësaj peme mos iu afroni.”^([7]) Ajo çka i ndodhi  Ademit a.s duhet të ndodhte, për të qenë model për ne deri në Ditën e Kijametit. Këtu te historia e Ademit a.s marrim një mësim tjetër të rëndësishëm. Ajo që kishte ndodhur te shejtani i mallkuar është se e keqja e tij ishte kthyer në traditë dhe normalitet ndërsa Ademit a.s i ndodhi vetëm një herë.

Edhe ajo një herë e nxorri nga Xheneti në dynja, për të na thënë Allahu i Madhërishëm se  notimi brenda njeriut duhet zhvilluar çdo moment pa u ndalur deri në momentin që do të takohesh me Zotin. Qoftë edhe një moment, po e le notin brenda teje shejtani i mallkuar rri në gatishmëri tek dyert e zemrës në mënyrë të vazhdueshme.  Dhe thotë Allahu i Madhërishëm për Ademin a.s : “Gjetëm (për një moment) që ai nuk u tregua i vendosur” ^([8]), pra në një moment të caktuar, vendosmëria e Ademit a.s u dobësua sepse e mahniti bukuria e asaj peme dhe i kultivoi ato dy ndjenja shumë të dashura për njeriun, e para përjetësia dhe e dyta përplotësimi. Iblisi i mallkuar i thotë Ademit a.s dhe gruas së tij: “Arsyeja se pse Allahu ju ka ndaluar prej asaj peme është se Allahu nuk do që ju të jeni melaike (pra të përsosur) dhe nuk do të jeni të përjetshëm”. Ademi a.s u mashtrua nga dëshira për përjetësi e cila mund të realizohet vetëm në botën tjetër dhe gjithashtu nga dëshira për t’u përplotësuar.

Një nga problemet që kanë pasur profetët e Zotit me mohuesit ishte se përgjithësisht, profetët janë pasuar në fillim nga njerëzit e thjeshtë, jo njerëz pa nivel, por njerëz të shtresave të thjeshta shoqërore që nuk ishin as pasanikë as mbretër. Paria çfarë u thonin?! “Ti kërkon që të të pasojmë ne ndërkohë që të pasojnë shtresa e thjeshtë?” Ndërkohë që feja ishte e të gjithëve, shejtani ftonte për një lloj elitarizmi.

Një nga gjërat që e lodh më së shumti njeriun sot në dynja, është  dëshira për të qenë perfekt në gjithçka. Një gjë të mos funksionojë ashtu si e kanë menduar në aspektin material, nuk e zë gjumi, ndërkohë që perfeksioni ka për të qenë vetëm në ahiret  dhe jo në dynja.

Prandaj një nga qëllimet madhore të devotshmërisë, që është objektiv madhor i ibadeteve në përgjithësi, është vazhdimësia për të notuar në thellësi të shpirtit ose për të pikasur perlat e shpirtit, njëkohësisht dhe pisllëqet e shpirtit, për t’i pastruar ato.

Allahu i Madhërishëm thotë në Kur’an: “Betohem në shpirtin dhe në atë që e ka përkryer atë, dhe këtij shpirti i ka inspiruar dëshirën për të kapërcyer kufijtë por njëkohësisht edhe devotshmërinë. Është i shpëtuar ai që e dëlirëson shpirtin dhe është i humbur ai që e lë shpirtin të ndotet.”^([9])  

Adhurimi kultivon te ne aftësinë për të ndenjur ballë për ballë me veten tonë  dhe për ti thënë vetes tonë se ti ke gjëra të mira por edhe gjëra që duhet ti rregullosh dhe trimi më i madh është ai që i drejton gishtin vetes dhe i thotë: “Rregullohu!”

Trim i madh është ai i cili di të vendosë ekuilibër te shpirti i tij dhe i thotë vetes: “Kujdes! Këtu ke kaq gram mendjemadhësi, kaq gram vetëpëlqim, arrogancë…etj”

Adhurimi na stërvit për të qenë diagnostikues shumë  të mirë, të vëmendshëm dhe të përpiktë të nefsit tonë. Vetëm kështu mund të garantohet vazhdueshmëria drejt Zotit të gjithësisë dhe kështu pastaj jemi në gjendje që edhe ibadetet e jashtme t’i motivojmë drejt ekuilibrit dhe përsosmërisë së nefsit, ekuilibër i cili na mundëson të dalim me selamét në bregun tjetër te kënaqësia e Allahut të Madhërishëm. E në atë breg arrin ai që është i vëmendshëm dhe ruan vazhdimisht kapacitetin për të notuar në thellësitë e detit të shpirtit të tij.

Imam – Hatib: Sabaudin Jashari

By: ardhmëriaonline.com

^([1]) – Kurani: Adijat, ajeti: 9-10.

^([2]) – Kurani: Adijat, ajeti: 11.

^([3]) – Taberiu, “Xhamiu`l-Bejani”, v. 1, f. 160.

^([4]) – Kurani: Sexhde, ajeti: 9.

^([5]) – Kurani: Bekare, ajeti: 34.

^([6]) – Kurani: Rrum, ajeti: 7.

^([7]) – Kurani: Bekare, ajeti: 35.

^([8]) – Kurani: Taha, ajeti: 115.

^([9]) – Kurani: Shems, ajeti: 7-10.

Që në atë moment, muslimanit i kërkohet që të bëjë një rishikim të marrëdhënieve me maratonën e tij ditore por njëkohësisht edhe me maratonën në rrugën drejt Allahut të Madhëruar, me jetën e tij, dhe ky parim është shumë i thjeshtë por njëkohësisht shumë thelbësor e me karakter hyjnor, gjithëpërfshirës dhe universal që besimtari, po ta ketë vazhdimisht parasysh, i merr më të mirën e mundshme kësaj bote dhe botës tjetër me të gjithë zhvillimet e saj, ato zhvillime që na pëlqejnë dhe ato zhvillime që nuk na pëlqejnë, ato zhvillime që i duam dhe ato që nuk i duam, ato sprova që janë të dashura për nefsin dhe ato sprova që janë të urryera për nefsin.

Civilizimi që ne jetojmë na e ka mbushur mendjen se arsyeja për të cilën ne jetojmë dhe qëllimi drejt të cilit vazhdimisht lodhemi dhe duhet të punojmë, është “lumturia”. Ky slogan kaq i madh, i cili është shndërruar në motiv për jetën materialiste bashkëkohore, i paraqitet njeriut bashkëkohor me lloj lloj ngjyrash dhe me lloj lloj detajesh të cilat në vetvete ia transferojnë vëmendjen njeriut, robit të Zotit, nga thelbi i ekzistencës drejt skajeve të saj dhe nga qendra në periferi.

Vazhdimisht sot punohet për t’ia mbushur mendjen njeriut për të qenë i lumtur. Punojmë për të qenë të lumtur, argëtohemi për të qenë të lumutur, ndërtojmë marrëdhënie me të tjerët të hijshme apo të pahijshme, të drejta apo të padrejta, të moralshme apo të pamoralshme, për të qenë të lumtur. Fitojmë pushtet dhe para pavarësisht se si, për të qenë të lumtur, bashkëpunojmë për të qenë të lumtur madje edhe vrasim për të qenë të lumtur.

Por faktikisht ka një problem të madh. Njeriu bashkëkohor akoma nuk e ka kuptuar se ç’është lumturia në vetvete. Mos vallë lumturia janë ato momentet ekzaltuese të njeriut me të cilat kënaqet ai vetë apo me familjen e tij? Apo ato momentet ekzaltuese të suksesit të kësaj dynjaje me pushtet, me biznes, me shkollë, me shkencë, me projekte të ndryshme?

Kjo është lumturia vallë? Dhe këtu ka një pyetje të madhe: “Kjo lumturi për të cilën ne lodhemi dhe punojmë, është e përjetshme apo e përkohshme?” Është e qëndrueshme apo e paqëndrueshme? Është e përhershme apo me vite dhe muaj të caktuar? Është në rritje? Është konstante apo është në zbritje?

Që të gjitha këtyre pyetjeve njeriu bashkëkohor akoma nuk është në gjendje t’u përgjigjet e megjithatë po ta pyesësh njeriun e aktualitetit tonë se përse jeton, vazhdon të përgjigjet se unë jetoj për të qenë “i lumtur”. Këtë ne e dëgjojmë nëpër emisione të ndryshme, kompeticione të ndryshme, nëpër programe opinoni të ndryshme, kudo, vazhdimisht në çfarëdolloj eventi që zhvillohet në dynja, kur i pyet njerëzit se përse po i bën? Thonë: “I bëj për të qenë i lumtur.”

Mirëpo ky lloj koncepti akoma i papërkufizuar dhe i pamundur të përkufizohet, akoma nuk është në gjendje që t’i japë përgjigje një pyetjeje shumë të madhe. Po ato gjëra që ndodhin jashtë vullnetit tonë dhe janë pjesë e vazhdueshme e jetës tonë por që nuk na pëlqejnë, madje janë të dhimbshme, janë lënduese, në momente të caktuara mund të na e vështirësojnë jetën tonë, ato që ndryshe ne si muslimanë i quajmë sprova, si i bëhet vallë me to?

Duke patur parasysh se këto ngjarje të papëlqyeshme për ne, zënë një hapësirë goxha të madhe në jetën tonë të përditshme. Dhe po të pyesim çdonjërin prej nesh sesa momente të lumtura, nëse ato momente të gëzueshme do i quanim momente të lumtura, të quajtura kështu metaforikisht, sa prej këtyre momenteve kemi ne në jetën tonë të përditshme? Le t’i krahasojmë këto momente të lumtura në jetën tonë me ato minuta, sekonda, orë, shkurtimisht ato çaste të lodhshme të jetës tonë të përditshme.

Realisht do të gjejmë se këto të dytat janë shumë më tepër sesa të parat. Mund të bëhet sebep një problem shëndetësor apo që ka lidhje me punën apo me familjen dhe me fëmijët që të na marrë kohë pa fund, ditë, javë, muaj madje edhe vite. Një problem mund ta shoqërojë njeriun në jetën e tij me dekada dhe bëhet sebep për stres, për vuajtje, për lodhje, për mundime,  madje deri atje saqë shkon edhe në paragjykim të marrëdhënieve me Zotin. “Ç’qe ky problem që më shoqëroi kaq gjatë?!”

Mirëpo edhe në momentin kur zgjidhet problemi dhe merr drejtim, dhe njeriu përjeton disa ditë apo çaste lumturie dhe gëzimi, dalëngadalë ato çaste lumturie dhe gëzimi kthehen në monotoni dhe dalëngadalë njeriu fillon t`i harrojë dhe t`i trajtojë si diçka normale dhe t`i kthehet normalitetit të jetës së tij me të mirat dhe të këqijat e veta ku në shumë raste gjërat që e lodhin njeriun në jetën e tij dhe e mundojnë atë janë më të shumta sesa momentet e gëzimit.

Sakaq edhe kjo është një pyetje e madhe që koncepti bashkëkohor i lumturisë nuk i përgjigjet dhe kështu pretendohet që njeriu bashkëkohor të jetojë më tepër i dëshpëruar sesa i lumtur, më tepër i lodhur sesa i rehatuar.

Edhe kur vjen koha e pushimeve meqë jemi akoma në këtë lloj sezoni, kur nisemi për të bërë pushime shohim trafik, lodhje, strapacime, kur bëjmë edhe llogarinë e shpenzimeve bëjmë pyetjen: “Vallë a ia vlen apo po e bëjmë edhe ne si gjithë të tjerët që fëmijët të mos mendojnë se babai nuk na çoi për pushime?” Faktikisht po të bëjmë llogarinë mes momenteve të kënaqësisë dhe atyre që ti shpenzon nga jeta jote, përsëri rezulton që ato momente të shpenzimit të jenë më tepër.

Prandaj për të dalë te thelbi pas kësaj hyrjeje jo pak të rëndësishme, Profeti Muhamed a.s pa shumë mirë se njeriu kurrë nuk mund ta gjejë kuptimin e plotë të lumturisë vetëm se nën hijen e lidhjeve me Zotin, sepse lumturia ka dy cilësi kryesore. Cilësia e parë e lumturisë është përjetësia dhe cilësia e dytë është përplotshmëria, domethënë plotësimi dhe përsosmëria së bashku. Vetëm në ato raste ku momentet e gëzimit dhe momentet e lumtura të jetës tonë janë të mishëruara me përjetësinë dhe përsosmërinë, domethënë pa asnjë lloj elementi të keq brenda, vetëm atëherë mund të themi se kemi lumturi.

Problemi është se në dynja kjo nuk ekziston sepse dynjaja ka dy karakteristika që janë totalisht të kundërta me dy karakteristikat e lumturisë. Dynjaja është e përkohshme dhe është e paplotë, sepse edhe momentet e bukura që ne i jetojmë, shikojmë se brenda tyre ka shumë elemente që nuk na pëlqejnë dhe në momente të caktuara do kishim thënë: “Ah sikur kjo tavolina e mbushur plot të na vinte në darkë, pa u lodhur, strapacuar dhe pa përjetuar gjithë ato strese që kemi bërë gjatë ditës.”

Shpesh dëgjojmë njerëzit duke thënë: “Vallahi unë këtë sukses e arrita, por vetëm shpirti ma di sesa jam lodhur për të ardhur deri këtu.” Në momente të caktuara më tepër të shkon mendja te lodhja dhe vuajtja që ke bërë sesa te vetë suksesi që po e shijon. Njeriu bashkëkohor, pa e kuptuar, nën hijen e konceptit të lumturisë, të këtij koncepti joimanor, jeton në një mashtrim shumë të madh, në një përrallë shumë të madhe, në një vegim shumë të madh dhe natyrshëm pastaj kërkon kuptimin origjinal të lumturisë.

Kemi parë disa herë se në momentin që Zoti na begaton në dynja me ndonjë mirësi, për shembull vjen fëmija në jetë dhe menjëherë sapo ndodh kjo, na shkon mendja kur e ushqejmë të themi: “Mos na mbytet”, del duke shëtitur themi: “Mos na e shkel makina”, shkon djali ose vajza në plazh për të pushuar themi: “Vallë si po ia kalon se sot qenka kohë e keqe.” Pra edhe të mirën në dynja ne e përjetojmë me vuajtje. E arrijmë suksesin, jemi në tregti dhe po ecim shumë përpara, na vjen shejtani i mallkuar me cytjet e tij: “Inflacioni, eurot dhe dollarët, fitimi, dje më tepër, sot më mirë, vjet ishte më mirë se sivjet, kam frikë se vitin e ardhshëm do jemi edhe më keq etj.” Mirëpo Pejgamberi Muhamed a.s na nderon duke na thënë: “Kush zgjohet në mëngjes dhe si shqetësim të vetin ka ahiretin, Allahu ia bashkon çështjen e tij.”^([2])

Pse ahiretin? Sepse vetëm ahireti i ka dy cilësitë e lumturisë, përjetësinë dhe përsosmërinë dhe Allahu domethënë ia mbledh mendjen, i jep siguri dhe nuk e lë të hapërdarë (shpërndarë) dhe të hallakatur në ndjenjat dhe emocionet e tij.

Mendjen e tij e ka të qetë, ngrihet në mëngjes dhe në çfarëdolloj fushe që angazhohet thotë: “I jam mbështetur Allahut të Madhëruar.” Në fund të fundit synimi nga gjithë aktivizimi në politikë, në biznes, në arsim, në zanat, në profesione, e vetmja gjë madhore është kënaqësia e Allahut të Madhëruar, e nëse jam në rregull me këtë jam në rregull me gjithçka. Pse? Sepse dynjaja është shumë e përkohshme dhe njëkohësisht sado i madh që të jetë gëzimi në të, përsëri nuk ka përsosmëri. Prandaj ai që zgjohet në mëngjes dhe shqetësimin më të madh të tij ka ahiretin, takimin me Zotin, xhenetin e Tij, përjetësinë dhe përsosmërinë, Allahu i Madhëruar ia mbledh mendjen dhe nuk e lë të frikësohet.

Domethënë me çfarëdolloj ngjarjeje me të cilën njeriu përballet në jetën e tij të përditshme di ta menaxhojë nën hijen e lidhjeve me Allahun e Madhëruar dhe di t’u marrë ngjarjeve më të mirën e tyre edhe nëse janë shumë të dhimbshme, të lodhshme apo shkaktare të vuajtjeve të mëdha. Sepse Allahu i Madhëruar më urtësinë e Tij e ka mishëruar këtë jetë me të mira dhe me të këqija. “Dhe ne do t’ju sprovojmë me të këqija dhe me të mira për t’ju kalitur”^([3]) për t’jua ndarë të mirën brenda jush nga e keqja, për t’jua qartësuar rrugën, për t’jua ndriçuar shikimin e brendshëm dhe të jashtëm. “Dhe tek Ne do të ktheheni” ^([4]) për t’jua bërë të qartë, për t’jua çelur sytë Allahu i Madhëruar.

Pra, Profeti Muhamed a.s na thotë: “Kush ngrihet në mëngjes dhe si shqetësim të vetin ka ahiretin…” ^([5])  Kulmi i synimit, domethënë synimi i tij është kënaqësia e Allahut të Madhëruar. Allahu i Madhëruar ia mbledh çështjen, për të na thënë se ai i cili gdhihet në mëngjes dhe shqetësim ka ahiretin, nuk është se nuk ka për të patur halle, ai ka për të patur halle sa të tjerët. Askund nuk na thotë Allahu në Kur’an apo Profeti a.s se në momentin që vendos kokën në sexhde ti nuk ke për ta patur më halle, sepse përderisa jeton në dynja do të jetosh me të mirat dhe me të këqijat e saj, por ajo çka na premton Allahu i Madhëruar dhe Pejgamberi i Tij, nën hijen e besimit në Allah dhe në botën tjetër, është të bërit me dije sesi t’i jetosh problemet, hallet e dynjasë por edhe gëzimet e saj.

Pastaj Allahu ia pasuron zemrën dhe do ta bëjë të kënaqur me Të në të gjitha rastet, edhe kur ka edhe kur nuk ka, edhe kur fiton edhe kur humb, edhe kur fiton pak edhe kur fiton shumë, edhe kur është i madh edhe kur është i vogël, edhe kur është i parë edhe kur është i dytë, edhe kur është i sëmurë edhe kur është i shëndetshëm, edhe kur duart i ka plot edhe kur i ka bosh, edhe kur i ka xhepat e mbushur edhe kur i ka të zbrazur. Pse? Sepse pasuria e tij është në zemrën e tij, pra Allahu i Madhëruar ia ka pasuruar zemrën me kënaqësinë e Tij.

 “Edhe dynjaja ka për t’i ardhur e nënshtruar.”^([6])  Pra, përmes këtij hadithi kuptojmë se Allahu po na thotë: “O robi Im, ti ke vënë si synim kënaqësinë Time, razillëkun Tim, takimin me Mua. Edhe dynjanë tënde unë kam për ta nënshtruar për ty.” Kur të shohësh në ato raste që dyert e dynjasë janë mbyllur, Allahu i Madhëruar duke patur parasysh se është Krijuesi i shkaqeve dhe hapësi i dyerve, krijon shkaqe edhe atëherë kur ty të dështojnë të gjitha shkaqet dhe të hap dyer të reja edhe atëherë kur të gjitha dyert e dynjasë janë mbyllur të gjitha para teje.

Mirëpo cili është kushti? “Kush ngrihet në mëngjes dhe si shqetësim të vetin ka ahiretin.”^([7])

Në të kundërt:“Kush gdhihet në mëngjes dhe ka shqetësim vetëm dynjanë, çështjen e tij Allahu e hapërdan dhe e shkapërdredh.”^([8]) Nëse pyesim dikë që i ka të gjitha të mirat dhe sukseset e dynjasë, por nuk e ka programuar jetën me Allahun do ta gjesh të thotë: “ Vallahi nuk bën, nuk ecen, nuk po shkon ashtu siç duhet, ka mbaruar ky vend, ka sosur, nuk ka hapësira, na janë mbyllur të gjitha dyert.” SubhanAllah! Po a mbyllet dera e Allahut të Madhëruar? A i shkon myslimanit pesimizmi? Asnjëherë. A i shkon myslimanit humbja e shpresës? Asnjëherë. Mirëpo cili është kushti? Duhet të zgjohet njeriu në mëngjes duke patur hatër dhe synim Allahun e Madhëruar.

Kush gdhihet në mëngjes dhe ka synim vetëm dynjanë Allahu i Madhërueshëm e shkapërdredh çështjen e tij “Dhe fukarallëkun ia vendos mes dy syve.”^([9]) Megjithëmend kur qëndron muslimani përballë kësaj shprehjeje profetike çuditet, sepse kur e merr si standard dhe analizon gjendjen aktuale të vetes në ato momente kur fillon dhe llastohet me kaderin e Zotit dhe dëshiron të ankohet shumë, ky “fukarallëku mes dy syve” e bën njeriun të harrojë edhe mirësitë më të mëdha që i ka dhënë Allahu i Madhëruar, të mos shikojë vetëm të papasurit edhe pse me shëndet është mirë, ka shtëpi, ka fëmijë, punët i ecin mirë, nuk ka probleme, nuk ka telashe.

Një problem i vogël të ndodhë, i vihet “përballë syve” dhe shikon vetëm atë dhe nuk di të jetë i kënaqur dhe në fund “Dhe në fund nga dynjaja nuk merr” sado të lodhet dhe të përpiqet “përveçse atë që i ka caktuar Allahu i Madhëruar.” ^([10])

Shumëkush prej nesh ka qenë dëshmitar se stina e verës e hallakat njeriun dhe e shpërndan atë, për shkak të intensitetit të saj, për shkak të angazhimeve të saj. Turizmi me një anë, trafiku me një anë, shpërndarja e fëmijëve lart e poshtë, halli i madh se me çfarë do i angazhosh fëmijët, dhe shikon se vera ndikon te njeriu, jo vetëm në aspektin psikologjik por edhe në aspektin social, njerëzit shihen më pak por edhe më pak e kanë mendjen te vetja e tyre. Ikën sezoni i verës dhe futet dalëngadalë sezoni i vjeshtës, ashtu siç edhe vjeshta pasohet nga dimri, përcjell një lloj mesazhi, mesazhi i letargjisë, domethënë i jep mundësi pemëve dhe bimëve të jetojnë për veten e tyre, të kthehen edhe njëherë te vetja e tyre, të meditojnë pak te vetja e tyre. Është momenti që njeriu ta rikapë veten e tij edhe njëherë.

Me të drejtë mund të themi se çne kjo temë?! Jemi pjesë e kësaj dynjaje dhe pjesë e kësaj shoqërie dhe të gjithë jemi dëshmitarë se jemi hallakatur, jemi angazhuar në verë më tepër se sezonet e tjera dhe tani është momenti për t’iu rikthyer vetes, për të ndenjur pak më tepër me veten dhe për të risistemuar edhe njëherë listën e prioriteteve, duke e patur shumë mirë parasysh këtë hadith të profetit a.s “Kush zgjohet në mëngjes dhe si shqetësim të vetin ka ahiretin, Allahu ia bashkon çështjen e tij, ia pasuron zemrën dhe dynjanë e tij ia sjell të nënshtruar.’’^([11])

Imam – Hatib: Sabaudin Jashari

By: ardhmëriaonline.com

^([1]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([2]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([3]) – Kurani: Enbija, ajeti: 35.

^([4]) – Kurani: Enbija, ajeti: 35.

^([5]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([6]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([7]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([8]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([9]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([10]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

^([11]) – Hadith i vërtetë. Tirmidhiu (2465); Ibn Ebi Dunja, “Kitabu`z-Zuhd”, (332).

Ne thamë: O i Dërguari i Allahut, kërko për ne nga Zoti yt, kërko për veten tënde, dhe kërko për shokët e tu, dhe na trego çfarë shpërblimi do të kemi nga Allahu i Lartësuar dhe nga ana jote.

Ai tha: “Sa i përket asaj që kërkoj për Zotin tim është: që të besoni në Të dhe të mos i shoqëroni Atij asgjë. Sa i përket asaj që kërkoj për veten time: ju kërkoj të më bindeni, që t’ju udhëzoj në rrugën e drejtë.
Dhe kërkoj për veten time dhe për shokët e mi që të na mbështesni me atë që keni në duart tuaja dhe të na mbroni ashtu siç mbroni veten tuaj. Nëse e bëni këtë, atëherë për ju tek Allahu është Xheneti dhe po ashtu edhe për mua.”

Më pas ne zgjatëm duart tona dhe i dhamë besën.”[1]

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Tabaraniu. Në zinxhirin e këtij hadithi gjendet Muxhalid ibn Seid. Hadithi i transmetuar prej tij është Hasen megjithëse tek ai ka shenja të dobëta të transmetimit. Për më tepër shih “Mexhmu’uz Zeuaidi” fq: 6/47.

Në një hadith transmetohet se një bedeuin erdhi tek Profeti (a.s) dhe e pyeti se kur është Dita e gjykimit. Sa herë që të Dërguarit të Allahut (a.s) i është drejtuar kjo pyetje nuk i është përgjigjur në mënyrë të drejtpërdrejtë, se çfarë dobie ka nëse njeriu e di datën, orën dhe sekondën në të cilën ajo do të ndodhë, dhe mbi të gjitha ajo është një nga ato njohuri të cilat i di vetëm Allahu i Madhëruar. Kështu pra, Profeti (a.s) nuk i dha përgjigje kësaj pyetje, madje vetë ai (a.s) i bëri pyetësit një pyetje: “Çfarë ke përgatitur ti për të? Kjo pyetje është ajo që në lidhje me këtë temë duhet të shtrohet. Ajo mund të ndodhë nga çasti në çast, sepse edhe nëse njeriu nëse nuk e përjeton Kiametin e Madh, çdo njeri e përjeton Kiametin e vogël, që është vdekja, ashtu sikur kanë thënë dijetarët. Dhe Kiameti  vogël është i pritshëm që të vijë në çdo çast, orë, minutë dhe sekondë. Pyetja e vërtetë në këtë kontekst është: a jemi ne të përgatitur për Kiametin tonë me din, iman dhe vepra të mira, apo ne jemi në gaflet dhe të shkujdesur ndaj tij. Bedeuini tha: Unë nuk kam bërë shumë punë të mira, por e dua Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Këto fjalë burojnë nga zemra dhe tregojnë sinqeritetin e këtij bedeuini. Me sinqeritet të plotë ai tregon se nuk është se peshoren e veprave të mira e ka të ngarkuar, por përtej kësaj ai ka një vepër shumë të mirë me të cilën ai është përgatitur për Kiametin e tij: Ai e do Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Kur Profeti (a.s) i dëgjoi këto fjalë tha: “Njeriu do të jetë me atë që do, në Ditën e Kiametit.” Përderisa ti dëshmon dhe e deklaron se e do Allahun dhe të Dërguarin e Tij, atëherë në Ditën e Kiametit ti do të jesh në taborrin e besimtarëve që do të orientohen dhe do të futen në Xhenet.

Të nderuar vëllezër dhe motra!

Islami nuk merret vetëm me atë që shfaqet në gjuhë apo në veprime, por mbi të gjitha merret me zemrën. Sepse zemra është mbreti i trupit, dhe sipas saj drejtohen gjymtyrët. Për këtë arsye Pejgamberi (a.s) na ka lënë një fjalë të shkurtër në formë, por shumë të thellë në kuptim: “Njeriu është me atë që do.” Kjo thënie nuk është vetëm lajm, por ligj hyjnor, që vepron në dynja dhe në Ahiret.

Kuptimi i kësaj thënieje është se : njeriu do të tubohet, do të ringjallet dhe do të gjykohet me atë që e do me zemër. Në qoftë se njeriu në këtë botë e do Allahun, Allahu është me të në Dynja dhe Ahiret. Nëse njeriu e do të Dërguarin e Allahut (a.s) dhe të gjithë të Dërguarit e tjerë (a.s), ai në Ahiret do të jetë në shoqërinë e të Dërguarit të Allahut (a.s) dhe gjithë profetëve. Nëse njeriu e do Kuranin, atëherë ai do të ringjallet dhe Kurani do të jetë ndërmjetsuesi i tij në Ditën e Kiametit. Nëse njeriu e do fenë e Allahut, ajo është rruga e drejtë që do ta drejtojë rrugës për në Xhenet. Nëse njeriu i do besimtarët dhe muslimanët ai do të ringjallet në shoqërinë e tyre në Ditën e Kiametit. Nëse ai e do besimin, dinin, veprat e mira dhe çdo gjë tjetër të mirë, do të ringjallet me të në Ditën e Kiametit.

Kur flasim për dashurinë, themi se ajo është ajo ndjenjë e fuqishme që buron nga zemra. Prandaj secili prej nesh duhet të kujdeset në maksimum që zemra e tij të jetë e pastër, e shëndoshë dhe e mirë. Zemra e gjithësecilit prej nesh duhet të mbushet me dashurinë për Allahun, fenë e tij, të Dërguarin e Tij, për Kuranin, për Xhenetin dhe mirësitë e tij. Allahu i Lartmadhëruar thotë: “Allahu ua bëri të dashur besimin dhe ua zbukuroi atë në zemrat tuaja.” Kurse Profeti (a.s) i drejtohej Allahut në lutje me këto fjalë: “O Allah, unë të kërkoj dashurinë Tënde, dashurinë e atyre që të duan Ty dhe veprën që më çon drejt dashurisë Tënde. O Allah, bëje dashurinë Tënde më të dashur për mua sesa vetja ime, familja ime dhe sesa uji i ftohtë për atë që ka etje nga vapa e madhe”

Të nderuar vëllezër dhe motra!

“Njeriu do të ringjallet me atë që do”  Përmes kësaj fjale, Profeti (a.s) na tregon se dashuria formon sjelljen, sjellja formon përkatësinë dhe përkatësia përcakton destinacionin. Në qoftë se e duam Allahun, atëherë raportet dhe sjelljet tona me Të do të jenë të shëndosha dhe korrekte. Në qoftë se njeriu e do Kuranin sjellja dhe morali i tij do të jetë Kurani. Nëse njeriu e do Profetin (a.s) atëherë sjellja e tij do të jetë si ajo e të Dërguarit të Allahut. Nëse njeriu e do fenë e Allahut, atëherë ai është krenar me fenë e tij … e kështu me rradhë. Dashuria për Allahun, Librin e Tij, Profetin e Tij, fenë e Tij formon tek njeriu sjelljen, moralin dhe karakterin e njeriut, besimtar, musliman, adhurues mëkëmbës të Allahut në Tokë, dhe kjo përkatësi ka vetëm një destinacion…Xhenetin e amshueshëm, të cilin Allahu i Madhëruar e ka përgatitur për robërit e tij besimtarë që e duan Atë dhe Ai i do ata.

Të nderuar vëllezër dhe motra!

Ky rregull, ashtu sikurse vlen për dashurinë ndaj të mirës, po ashtu edhe vlen edhe për dashurinë ndaj të keqes. Kështu që nëse njeriu do mosbesimin, në vend të besimit, nëse do idhujt në vend të Allahut, nëse do errësirën në vend të dritës, nëse e do të keqen në vend të së mirës, nëse do padrejtësinë në vend të drejtësisë, nëse do shejtanin, nëse do njerëzit e këqinj e zullumqarë, nëse do dynjanë, nëse do pasurinë – dhe pasurinë të gjithë e duan, sepse ajo është një ndjenjë të cilën Allahu e ka instaluar në zemrën e çdo njeriu – por që e fiton dhe e shpenzon atë në rrugë të ndaluar, në Ditën e Kiametit – padyshim – njeriu do të ringjallet me të dashurit e tij, me idhujt, me errësirën, me të keqen, me shejtanin, me padrejtësinë me dashurinë për dynjanë, pasurinë..etj. Allahu i Lartmadhëruar thotë: “Tubojini ata që bënë padrejtësi dhe të ngjashmit e tyre!” “Ju dhe ata që i adhuroni do të jeni lëndë djegëse e Xhehenemit.” Profeti (a.s) ka thënë: “Çdo popull do të ringjallet me atë që e ka pasë adhuruar.

Të nderuar vëllezër dhe motra!

Prandaj është detyrë e gjithësekujt prej nesh që të bëjë zgjedhjen e duhur në dashurinë e tij: midis besimit dhe mosbesimit, midis dritës dhe errësirës, midis Allahut dhe idhujve, midis të mirës dhe të keqes, midis Dynjasë dhe Ahiretit, midis rrugës së drejtë dhe rrugës së gabuar, midis të Vërtetës dhe të Kotës… e kështu me rradhë. Nuk ka dyshim se zgjedhja e duhur është dashuria për Allahun, të Dërguarin e Tij, fenë, Librin e Tij…etj. Sepse kush e do Allahun dhe të Dërguarin e Tij do të jetë me të në Ditën e Kiametit dhe kush e do të Kotën e shejtanin me to do të tubohet në Ditën e Kiametit.

O Allah, na e pastro zemrën nga dashuritë e gabuara, na mbush zemrat me dashurinë për Ty, për Librin Tënd dhe për të Dërguarin Tënd. O Allah, na ringjall me të dashurit e Tu, dhe mos na tubo me ata që zemrat i lidhën me tjetërkënd përveç Teje.

Amin!

Imam – hatib: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/hytbja-e-pare-e-profetit-a-s-ne-meke-ku-i-therriti-njerezit-ne-besim/ Sat, 07 Feb 2026 08:42:59 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=5805 Profeti (a.s) e mblodhi popullin e tij, e lavdëroi Allahun, pastaj tha:

“Vërtet, udhërrëfyesi nuk gënjen njerëzit e vet. Pasha Allahun, sikur t’i gënjeja të gjithë njerëzit[1], ju nuk do t’ju gënjeja; dhe sikur t’i mashtroja të gjithë njerëzit, ju nuk do t’ju mashtroja. Pasha Atë përveç të Cilit nuk ka të adhuruar tjetër, unë jam i Dërguari i Allahut për ju në mënyrë të veçantë dhe për mbarë njerëzimin në përgjithësi. Pasha Allahun, ju patjetër do të vdisni ashtu siç flini, dhe patjetër do të ringjalleni ashtu siç zgjoheni; do të merreni në llogari për atë që veproni dhe do të shpërbleheni për të mirën me të mirë, e për të keqen me të keqe. Dhe ajo është ose Xhenet i përhershëm, ose Zjarr i përhershëm.”

Njerëzit folën me fjalë të buta, përveç xhaxhait të tij, Ebu Lehebit, i cili tha: “Kapeni për duarsh para se të mblidhen arabët rreth tij; sepse nëse ua dorëzoni, do të poshtëroheni, e nëse e mbroni, do të vriteni.” Ebu Talibi tha: “Pasha Allahun, ne do ta mbrojmë atë sa të jemi gjallë.”

Pastaj të gjithë u shpërndanë.[2]

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Një gjë e tillë as që mendohet të ndodhë nga ana e Profetit (a.s), por thjesht është një mënyrë e të shprehurit. Sh.pk.

[2] – Marrë nga libri “El Kamil” i Ibn Ethirit, fq: (2/27).

Falënderimi i takon Allahut, të Vetmit, Ngadhënjyesit, Rrotulluesit të zemrave dhe shikimeve, Atij që e mbështjell natën mbi ditën dhe ditën mbi natën që ato të jenë kohë të caktuara për veprat dhe matës .

Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me meritë përveç Allahut, Një e të Vetmit, pa shok; të Plotfuqishmit, Falësit të madh; një dëshmi që ia siguron thënësit të saj Xhenetin, sa përfundim i bukur është ai!
Dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, i zgjedhuri dhe i përzgjedhuri, bartësi i dritave. Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, mbi familjen e tij, bashkëshortet e tij dhe shokët e tij të zgjedhur, me paqe e bekime të pandërprera deri në Ditën e Gjykimit.

Vëllezër të dashur!

Ja ku ditët rrotullohen dhe viti përmbyllet i tëri, për t’u kthyer tek ne muaji Shaban si kujtesë dhe paralajmërim; sikur ai t’u thërrasë zemrave: “Pas meje vjen një muaj madhështor… merrni nga unë përgatitjen tuaj… le të përgatiten ata që duan të përgatiten para se ditët e mia të mbarojnë me shpejtësi dhe t’ju arrijë muaji juaj… unë e kam përcjellë mesazhin… o Allah, Ti dëshmo!”

Çfarë është Shabani?

Shabani u quajt kështu sepse arabët shpërndaheshin dhe lëviznin në të për të kërkuar ujë, pas përfundimit të muajit të shenjtë Rexheb. Ai është muaji ndaj të cilit njerëzit shpesh janë të pakujdesshëm mes Rexhebit dhe Ramazanit, por te Pejgamberi (a.s) ishte një stinë e madhe bindjeje dhe adhurimi.

Pse Pejgamberi (a.s) e shtonte agjërimin në Shaban?

Nga nëna e besimtarëve Aisheja (r.a.) transmetohet se ka thënë: “Pejgamberi (a.s) agjëronte aq shumë sa thoshim: nuk po e ndërpret agjërimin; dhe e ndërpriste aq sa thoshim: nuk po agjëron. Nuk e pashë kurrë të plotësonte agjërimin e një muaji tjetër përveç Ramazanit, dhe nuk e pashë kurrë të agjëronte më shumë se në Shaban.”[1]

Në një transmetim tjetër ajo thotë: “Në asnjë muaj të vitit Pejgamberi (a.s) nuk agjëronte më shumë se në Shaban, dhe thoshte: ‘Merrni nga veprat aq sa mundeni, sepse Allahu nuk do të heqë dorë (së dhëni shpërblim) nga ju, derisa ju të lodheni vetë” dhe thoshte: ‘Vepra më e dashur tek Allahu është ajo që vazhdon, edhe nëse është e pakët.”[2]

Edhe sahabët e vunë re këtë. Usame ibn Zejdi e pyeti të Dërguarin e Allahut: “O i Dërguari i Allahut! Nuk të shoh të agjërosh ndonjë muaj siç agjëron Shabanin!” Ai (a.s) tha: “Ky është një muaj ndaj të cilit njerëzit janë të pakujdesshëm, mes Rexhebit dhe Ramazanit. Është muaji në të cilin veprat ngrihen te Zoti i botëve, dhe unë dua që vepra ime të ngrihet ndërsa jam agjërues.”[3]

Shabani muaj i ngritjes së veprave

Sa nder i madh është për Shabanin që veprat ngrihen në të te Allahu! Çfarë duam të ngrihet prej veprave tona? Vepra të të pakujdesshmëve apo të përkujtuesve? Zemra të mbushura me armiqësi apo shpirtra të qetë, plot dashuri dhe pastërti?

Muaji i faljes dhe shikimit hyjnor

Nga Ebu Musa el-Esh’ari (r.a.) transmetohet se Pejgamberi (a.s) ka thënë: “Allahu shikon natën e mesit së Shabanit dhe i fal të gjithë krijesat e Tij, përveç idhujtarit dhe atij që mban armiqësi.”[4]

Çfarë madhështie! Çfarë mëshire! Allahu i fal të gjithë, përveç atij që i bën shok Atij ose atij që mban urrejtje në zemër ndaj vëllait të tij musliman.

Mësimi i madh: zemra e pastër

Pejgamberi (a.s) tha për një burrë se është prej banorëve të Xhenetit. Kur u pyet për veprën e tij, ai tha: “Nuk mbart në zemrën time asnjë të keqe ndaj asnjë muslimani dhe nuk e kam zili askënd për një të mirë që Allahu ia ka dhënë.”

Kjo është arsyeja e suksesit  gjë që tek një pjesë e mirë e jona mungon.

Sa shumë kemi nevojë për zemra të pastra! Zilia i ha veprat e mira siç zjarri ha drutë; urrejtja pengon faljen, largon mëshirën dhe sjell mjerim.

Shabani mundësi e artë

T’i rregullojmë nijjetet

T’i pastrojmë zemrat nga zilia dhe urrejtja

Ta shtojmë agjërimin sipas sunetit

Ta gjallërojmë natën e gjysmës së Shabanit me namaz, dhikr, dua dhe istigfar

Ta kujtojmë se veprat ngrihen, le të ngrihen vepra të mira dhe zemra të shëndosha

O Allah, na dhuro zemra të shëndosha, shpirtra të qetë dhe moral të drejtë. Na fal neve, prindërit tanë dhe të gjithë muslimanët.

Imam-Hatib: Elton Harxhi

[1] – Buhariu dhe Muslimi.

[2] – Muslimi.

[3] – Nesai.

[4] – Ibn Maxheh.

Si fillim lusim Allahun që zemrat tona t`i mbushë me fjalën LA ILAHE IL ALLAH. Lusim Zotin që problemet tona t`i zgjidhë me fjalën LA ILAHE IL ALAH. Lusim Allahun (xh.sh) që të na nxjerrë nga gjendja e keqe për hir të fjalës LA ILAHE IL ALLAH.

Emri ALLAH

Zoti fenë e tij të pastër, Islamin, ia dha në besueshmëri profetit (a.s). Deklaratën LA ILAHE IL ALLAH e shoqëroi me një deklaratë tjetër që është MUHAMEDUN RESULULLAH (Muhamedi është i dërguari i Allahut). Prandaj çdo njeri që ka zgjedhur Allahun për Zot, që nuk ka tjetër përveç Tij dhe Islamin për fe duhet që kur të dëshmojë për fenë e tij, të thotë LA ILAHE IL ALLAH, MUHAMEDUN RESULULLAH (Dëshmoj se nuk zot tjetër veç Allahut dhe dëshmoj se Muhamedi është i dërguari i Tij). Nëse këto dy deklarata nuk ia bashkangjisim njëra – tjetrës, nuk jemi besimtarë muslimanë.

Është mjaft e rëndësishme ta kuptosh këtë deklaratë, “Muhamed Resulullah”.

Nuk janë të paktë ata që thonë: “Ne besojmë Zotin, por nuk e besojmë fenë. Nuk e besojmë Muhamedin për profet, sepse na mjafton të themi LA ILAHE IL ALLAH”.

Flasim për këtë temë sepse ishte profeti (a.s), i cili na e mësoi fjalën LA ILAHE IL ALLAH, i cili e mbajti të pastër këtë fjalë, pasi e patën njollosur këtë fjalë njerëzit që ishin para tij.

Prandaj do të flasim për fjalën MUHAMED RESULULLAH, në mënyrë që deklarata jonë të jetë e pastër dhe e plotë, që të mbajmë përgjegjësi të plotë përpara gjithë njerëzimit dhe para Allahut (xh.sh) për fjalët që kemi thënë: “LA ILAHE IL ALLAH, MUHAMEDUN RESULULLAH”.

A ka argument që Muhamedi (a.s) është profet i Zotit?!

Nëse flasim për argumente, ato nuk kanë fund. Për këtë dëshmon i gjithë universi.

Mrekullia dhe argument më i fortë që vërteton profetësinë e Muhamedit (a.s) është Kurani famëlartë. Kurani është sa i vjetër aq edhe i ri. Ai është dëshmia më e mirë, që tregon se Muhamedi (a.s) është profet i Allahut (xh.sh).

Nëse pyesim çifutët se ku e kanë mrekullinë e Musait (a.s), shkopin e tij,

Po të pyesim të krishterët se ku e kanë dorën

Por po të pyesësh një musliman, se ku qëndron mrekullia e Muhamedit (a.s), ka të drejtë ta shpallë argumentin e profetit (a.s), Kuranin

Ky Kuran me ëmbëlsinë e tij, i thith zemrat e besimtarëve madje i zbut edhe zemrat e jobesimtarëve. Ai shëron sëmundjet, hallet dhe problemet e njerëzve. Ky Kuran sfidoi arabët. Arabët në atë kohë nuk kishin ndonjë zgjuarsi të rrallë, nuk ishin të zhvilluar në ndonjë fushë të shkencës, por në fushën e poezisë ishin të parët ndoshta në rang botëror. Ata me anë të poezisë ndoshta ushqeheshin apo madje edhe martoheshin. Me anë të poezisë mund të ndiznin luftra, që zgjasnin me vite dhe me një poezi mund të zbusnin konfliktet, që kishin zgjatur me vite të tëra.

Pikërisht në këtë fushë i sfidoi Allahu (xh.sh). I sfidoi me Kuranin famëlartë dhe u tha: “Nëse keni dyshim për këtë Kuran, atëherë sillni një libër tjetër që I ngjan këtij Kurani

Pas kësaj Allahu (xh.sh) u tha: “nëse keni dyshim për këtë Kuran, sillni vetëm dhjetë sure (kapituj) si Kurani” Arabët nuk mundën ta bëjnë as diçka të tillë.

Atëherë Allahu (xh.sh) iu drejtua përsëri atyre: “….sillni qoftë edhe një ajet që i ngjan këtij Kurani

Kurani është dëshmia më e fortë, sepse foli për të ardhmen, kur ajo nuk kishte ardhur akoma.

Allahu (xh.sh) thotë në suren Er-Rrum: “Elif, lamë, mim. U mundën romakët. Në tokën më të ulët, por në pak vite ata prapë do të fitojnë dhe besimtarët atë ditë do të kënaqen me fitoren e Allahut.”

Romakët në atë kohë ishin të krishterë, besonin tek një Zot dhe muslimanëve u erdhi shumë keq që humbën pikërisht romakët. Ndërsa idhujtarëve të Mekës u erdhi shumë mirë që fituan persët, sepse persët ishin idhujtarë. Në këtë kohë një nga idhujtarët i thotë Ebu Bekrit: “A e pe sesi fituan persët”. Ebu Bekri i tha, që në Kuran thuhet se romakët kanë humbur, por do të triumfojnë në pak vite. Atëherë idhujtari i thotë Ebu Bekrit: “Unë vë bast, që romakët nuk do të fitojnë kurrë”. Ebu Bekri (r.a) shkon tek profeti (a.s) dhe i thotë: “O profet i Zotit. Filani pretendon se romakët nuk do të fitojnë, madje ai vendos bast për këtë punë. A të vë edhe unë bast”. Në atë kohë ishte i lejuar basti. Profeti (a.s) i thotë: “Vëre bastin. Do ta shohësh se Allahu (xh.sh) do ta mbajë premtimin e Tij[1].

Pas 7 vitesh romakët fituan ndaj persëve dhe Allahu (xh.sh) e mbajti premtimin e Tij. Fakte të ngjashme me këtë ka sa të duash.

Ky Kuran foli për shkencën edhe pse i zbriste një njeriu që nuk dinte shkrim e lexim. Kurani fliste për qiellin dhe për tokën. Ku e dinin njerëzit në atë kohë, se detrat nuk janë njëlloj dhe mes tyre kanë valë që i ndajnë. Kurani famëlartë e preku diçka të tillë para 1400 vitesh dhe vetëm në ditët tona u vërtetua kjo gjë.

Ku e dinin njerzit e asaj kohe, që malet kanë vetëm çerekun e gjatësisë mbi tokë, kurse pjesën tjetër nën tokë. Erdhi koha dhe u zbulua edhe kjo gjë.

Ku e dinin njerëzit e asaj kohe, se çfarë ndodh me fëmijën në barkun e nënës. Erdhi koha që u vërtetua fjala e Kuranit. Sot ka aparatura që i sheh fëmijët, teksa rriten në barkun e nënës. Këto janë fakte të gjalla të Kuranit, që flasin në gjuhën arabe, shqipe, angleze apo në ndonjë gjuhë tjetër. Kur dijetarët bashkëkohorë dhe të sinqertë dëgjojnë këto fakte, ulin kokën në shenjë respekti për këtë Kuran, sepse ai është libri i Allahut (xh.sh) dhe nuk është dija e Muhamedit (a.s), as dija e arabëve, madje as dija e gjithë njerëzve të asaj kohe.

Allahu (xh.sh) thotë në Kuranin fisnik: “Thuaj: Kuranin e zbriti Ai (Allahu), që e di sekretin në qiej dhe në tokë”. Prandaj kij guximin të thuash se je musliman. Ti ke mrekullitë dhe faktet bashkëkohore, që nuk mund t`i hedhë poshtë as shkenca dhe as dijetarët bashkëkohorë dhe askush përveç teje nuk e ka këtë mirësi.

Për profetin (a.s) dëshmuan edhe të krishterët e asaj kohe. Dëgjoni historinë e Selman Farisiut, atij njeriu që më vonë u bë musliman.

Ai kërkonte për fenë e vërtetë dhe nuk i pëlqenin të krishterët e asaj kohe. Shkoi tek shumë priftërinj, derisa arriti tek prifti i fundit dhe qëndroi me të. Në momentet kur prifti po jepte shpirt, i thotë Selmanit: “Nuk ka më fe të vërtetë mbi shpinën e tokës. Nuk ka më besimtarë. Por mesa duket është koha e profetit të fundit, i cili do të dërgohet në gadishullin arabik. Atë do ta dëbojë populli i tij dhe do të shkojë në një tokë me hurma (toka e Medines).

Selam Farisiu shkon dhe pret në Medine. Ai kishte dëgjuar nga prifti, se ky profet ka tre shenja: 1- Ai nuk e pranon sadakanë

2-Ai e pranon dhuratën

3- Në mes të shpatullave të tij është shenja profetike

Kur vjen profeti (a.s) bashkë me shokët e tij, Selmani mendon ta provojë Muhamedin (a.s) për të parë nëse është vërtet profeti i Zotit.

Ai mbledh disa hurma dhe shkon dhe i thotë: “O Muhamed. E di që keni ardhur prej larg ti dhe shokët e tu. Kam mbledhur disa hurma për sadaka. Hani se nuk keni shtëpi dhe familje këtu”.

Profeti (a.s) e falenderon dhe pasi merr hurmat u thotë shokve të tij: “Hani, se unë nuk e ha sadakanë”. Selmani tha me vete: “U provua shenja e parë

Pas disa ditësh ai mbledh përsëri disa hurma, shkon tek profeti (a.s) dhe i thotë: “O Muhamed! Këto hurma janë dhuratë për ty dhe për shokët e tu”. Profeti (a.s) pasi e falenderoi, i mori, tha BISMILAH dhe hëngri një hurmë. Pastaj thirri shokët e tij dhe ua ndau hurmat e tjera. Selmani tha me vete: “U provua shenja e dytë

Pas disa kohësh teksa profeti (a.s) po rrinte me shokët e tij, pa që Selmani rrotullohej para dhe mbrapa profetit (a.s) për të parë shenjën në shpinën e tij. Profeti (a.s) e kuptoi diçka të tillë dhe hoqi rrobën që kishte veshur. Atëherë Selmani e pa shenjën e profecisë dhe tha me vete: “Ja, u provua shenja e tretëPse po qan o Selman Atëherë ai i tregoi historinë e tij.

Profeti (a.s) ftoi edhe shokët e tij që ta dëgjojnë këtë histori.[2]

Ja pra si dëshmojnë të krishterët e sinqertë për profetin Muhamed (a.s).

Për profetin tonë dëshmojnë gishtat e tij, prej të cilëve rridhte ujë kur ishte thatësirë. Për profetin (a.s) dëshmoi mishi i një qingji të vetëm, i cili ngopi 1000 vetë. Për profetin (a.s) dëshmojnë gurët, që i jepnin selam, ndërsa shokët e tij i dëgjonin. Dëshmonin drurët dhe pemët.

 Dëgjoni këtë histori prekëse:

“Kur iku në Medine, profeti (a.s) e ndërtoi xhaminë e tij me trungje palmash dhe kur fliste ditën e xhuma, mbshtetej mbi një trung palme. Më vonë shokët e tij i ndërtuan një minber. Një ditë teksa profeti (a.s) po mbante hutben dhe po u fliste shokve të tij, u dëgjua një rënkim i thellë. Askush nuk e dinte se nga vinte dhe krijua një gjendje hutimi. Profeti (a.s) zbriti prej minberit të tij dhe shkoi e lëmoi trungun e palmës, e përqafoi atë dhe atëherë rënkimi nuk u ndje më. Kur e pyetën shokët për këtë, ai u tha: “Trungut të palmës i erdhi keq, që nuk po mbaj hutbe duke u mbështetur në të, prandaj po rënkonte. Pasha Zotin, po të mos e prekja unë dhe po të mos e përqafoja do të vazhdonte të rënkonte deri në ditën e gjykimitBuhariu).

Një trung e ndjeu dashurinë për profetin (a.s), po zemra e njeriut vallë??

Lusim Allahun (xh.sh) që zemrat tona të mos jenë më të forta se gurët dhe se trungu i palmës. Le të dëshmojmë sinqerisht nga zemra jonë, se nuk ka Zot tjetër veç Allahut dhe se Muhamedi (a.s) është rob dhe i dërguari i Tij. Bashkohu me gjuhën e universit, që të jesh nga ato krijesa që i ka nderuar Allahu (xh.sh) në këtë jetë dhe në tjetrën.

Lusim Allahun (xh.sh) që zemrat tona t`i mbushë me besim, më dashurinë për profetin (a.s) edhe pse nuk e kemi parë me sytë tanë. Nuk ka mirësi më të madhe, sesa të ndjekësh rrugën e këtij profeti, fjalët e të cilit janë bërë realitet.

Ai foli për shenjat e Kiametit dhe disa prej tyre shikohen sot me sy.

Ai ka thënë: “Do të vijë një kohë, kur të varfrit, barinjtë e deleve do të zbresin nëpër qytete dhe do të garojnë se kush do të ndërtojë shtëpinë më të gjatë.

Në atë kohë nuk ia merrte mendja askujt, se këto fjalë do të bëheshin një ditë realitet. Sot kjo është mëse e dukshme jo vetëm në tokat arabe por kudo. Janë fjalët e profetit, të cilat nuk mund të hidhen kurrë poshtë.

Ai thoshte: “Do të vijë një kohë, kur do të pihet alkooli në masë dhe do të ketë emra nga më të ndryshmit

Ai thoshte: “Në fund të jetës së kësaj bote, do të shtohet prostitucioni

Profeti (a.s) thoshte: “Sendet do të flasinFëmija do të përzërë nënën dhe babanë e tij

Të gjitha po dalin dhe do të dalin sepse ato janë fjalët e profetit (a.s). Prandaj lidhuni fort pas Islamit. Në qoftë se profetin (a.s) nuk e panë sytë tanë dhe fjalët e tij nuk i dëgjuam me veshët tona, dijeni se ato i kemi te shkruara nëpër libra. Faktet e tij janë të gjalla dhe i shikojmë përditë.

Ngushëlloj veten time dhe ju me këtë hadith të profetit (a.s), i cili na përshëndet qysh para 1400 vitesh. Ai (a.s) na përshëndet mua, ty dhe të gjithë besimtarët që do të jenë mbi shpinën e kësaj toke derisa të bëhet Kijameti. Ai ka thënë: “Sa dëshirë do të kisha, të shikoja vëlleërit e mi. Jo ju jeni shokët e mi. Vëllezërit e mi do të jenë ata besimtarë, që nuk do të më shohin me sy fjalët e mia do t`i gjejnë të shkruara nëpër letra dhe do t`i besojnë ato. Shpërblimi i njërit prej tyre është sa 50-fishi i punës që bën njëri prej jush”[3].

Për profetin (a.s) çon salavate vetë Allahu (xh.sh), çojnë salavate edhe melekët e Zotit, prandaj është obligim për çdo musliman, që kur dëgjon emrin e profetit Muhamed (a.s), të çojë salavate për të duke thënë: “O Zot, dërgoi paqe këtij njeriu”, i cili u bë shkak që të dilnim nga errësirat në dritë.

E lusim Allahun (xh.sh), që zemrat tona t`i mbushë me dashurinë për profetin Muhamed (a.s), për krijesën më të mirë të Zotit.

Lusim Zotin, që ta japim shpirtin duke thënë fjalën LA ILAHE IL ALLAH MUHAMED RESULULLAH.

Lusim Zotin, që karvani ynë për në xhenet të jetë nën udhëheqjen e profetit Muhamed (a.s).

Lusim Zotin që të na mundësojë të pijmë ujin e Keutherit nga dora e profetit Muhamed (a.s) e kush pi prej dorës së tij, nuk do të ketë më etje kurrë.

 A M I N

Imam-Hatib: Ferid Piku

[1] Bejhakiu në Delail, Ebu Jala dhe Ibn Ebi Hatim

[2] Bejhakiu në Delailun’nubu’ueh. Ibn Haxheri dhe Dhehbiu e vlerësojnë tregimin të vërtetë

[3] Pjesën e parë të hadithit përcillen nga Ahmedi dhe është i vërtetë. Pjesa e fundit e hadithit përcillet nga Ebu Daudi, Tirmidhiu dhe Ibn Maxheh, hadithi është i vërtetë

]]>