Së pari: Çfarë është teoria e Darvinit?

Teoritë moderne të evolucionit i kanë fillesat e tyre në shekullin XVIII. Sipas teorisë së paraqitur nga mjeku anglez Erasmus Darivin, gjyshi i Charles Darvin-it, në bashkëpunim me shkencëtarin francez Comte de Buffon, organizmat e gjallë fitojnë tipare të caktuara gjatë përshtatjes me mjedisin dhe këto tipare u transmetohen brezave pasardhës nëpërmjet trashëgimisë. Për shembull, disa kafshë që ekspozohen vazhdimisht ndaj goditjeve dhe plagëve zhvillojnë një lëkurë të ngjashme me mburojën dhe, sipas kësaj teorie, kjo veçori u trashëgohet pasardhësve të tyre.

Sipas kësaj teorie, jeta e njeriut ka filluar nga një mikrob i vogël, i cili u shfaq në sipërfaqen e ujit, pastaj u shndërrua në një kafshë të vogël. Më tej, kjo krijesë, sipas këtij pretendimi, kaloi nëpër faza të ndryshme evolutive, duke u bërë fillimisht bretkosë, pastaj peshk, më pas majmun dhe, në fund, ai majmun u zhvillua e u qytetërua derisa u bë njeri. Kështu, sipas Darvinit, njeriu është një majmun i qytetëruar. Ai pretendon se ky majmun, falë aftësisë dhe zgjuarsisë së tij, u zhvillua dhe ndryshoi derisa u bë një njeri inteligjent, pasi më parë kishte qenë një majmun jo i zgjuar. Në këtë mënyrë, Darvini e lidh prejardhjen e njeriut me botën shtazore, duke pretenduar se paraardhësit tanë rrjedhin nga bretkosat dhe minjtë, ndërsa gjyshi ynë është shimpanzeja, pasi ajo është lloji i majmunit që i ngjan më shumë njeriut.

Sipas vlerësimit tonë, lidhja e kësaj teorie me çështjet e besimit dhe të akides është pikërisht ajo që i ka dhënë asaj një rëndësi të veçantë, të cilën rrallëherë e gjejmë te teoritë e tjera shkencore, për të cilat njerëzit zakonisht nuk kanë treguar të njëjtin interes si për këtë teori.

Prandaj, kjo teori e pavërtetë meriton të kundërshtohet me argumente fetare dhe racionale, sepse ajo nuk është ndërtuar mbi një bazë të qëndrueshme as shkencore dhe as fetare.

Së dyti: Kundërshtimi i teorisë së Darvinit nga këndvështrimi fetar

Kurani Fisnik na ka njoftuar se Ademi (a.s) është njeriu i parë i krijuar që u shfaq në faqen e tokës dhe se të gjithë banorët e saj e kanë prejardhjen prej tij. Para tij nuk ka ekzistuar asnjë krijesë tjetër që t’i përkiste llojit njerëzor.

Fillimi i krijimit të halifes, Ademit, babait të njerëzimit (a.s) përmendet në fjalën e Allahut të Lartësuar: “Unë do të vendos në tokë një halife.” Domethënë, Allahu do të krijonte në tokë dhe do të vendoste në të një halife, i cili ishte Ademi, babai i njerëzimit. Ai do të ketë pasardhës dhe brezni, ku njëri brez do të zëvendësojë tjetrin, shekull pas shekulli dhe brez pas brezi. Lajmet e përcjella nga pasuesit e të gjitha feve dhe besimeve janë të njëzëshme se Ademi (a.s) është babai i njerëzimit dhe se ai është krijesa e parë e llojit njerëzor në mënyrë absolute. Argumentet nga Kurani Fisnik dhe Suneti autentik për këtë janë të shumta; këtu do të mjaftohemi me përmendjen e disa prej tyre:

1 – Kurani i drejtohet vazhdimisht njerëzimit duke e lidhur atë me babanë e tyre, Ademin (a.s). Allahu i Lartësuar thotë: “O bijtë e Ademit! Le të mos ju mashtrojë djalli, ashtu siç i nxori prindërit tuaj nga Xheneti.” Ky ajet e pohon qartë se të gjithë njerëzit janë bijtë e Ademit.

2 –  Allahu i Lartësuar ka njoftuar se i gjithë njerëzimi rrjedh nga një origjinë e vetme. Ai thotë: “O njerëz! Kijeni frikë Zotin tuaj, i Cili ju krijoi prej një njeriu të vetëm, prej tij krijoi bashkëshorten e tij dhe prej tyre përhapi shumë burra e gra.” Ky ajet pohon se origjina e gjithë njerëzimit është një njeri i vetëm dhe bashkëshortja e tij.

3 – Allahu i Lartësuar ka bërë të ditur se çdo krijesë njerëzore vjen në jetë nga dy prindër nëpërmjet martesës, përveç Ademit (a.s), të cilin Ai e krijoi me Dorën e Tij prej balte dhe më pas i fryu nga shpirti që Ai krijoi. Ademi nuk u krijua nga dy prindër, por ishte një krijim i veçantë dhe i vetëm. Allahu i Lartësuar thotë: “Kur Zoti yt u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një njeri prej balte. E kur ta kem përsosur dhe t’i kem fryrë nga shpirti që kam krijuar për të, atëherë bini para tij në sexhde.”

4 – Suneti e pohon shprehimisht se Ademi (a.s) është babai i njerëzimit. Në hadithin e ndërmjetësimit (shefaatit), i Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “A nuk do të kërkoni dikë që të ndërmjetësojë për ju te Zoti juaj? Atëherë njerëzit do t’i thonë njëri-tjetrit: “Shkoni te Ademi!” Ata do të shkojnë te Ademi (a.s) dhe do t’i thonë: “Ti je babai i njerëzimit. Allahu të krijoi me Dorën e Tij dhe të fryu nga shpirti që krijoi…”

Po kështu, Allahu, i Madhëruari dhe i Lartësuari, do ta thërrasë Ademin (a.s) si babanë e njerëzimit.

Prandaj, argumentet fetare që kundërshtojnë teorinë e Darvinit janë të shumta dhe të qarta. Si ajetet kuranore, ashtu edhe hadithet autentike e hedhin poshtë këtë teori në tërësinë e saj, duke pohuar se Ademi (a.s) është njeriu i parë dhe babai i gjithë njerëzimit.

Së treti: Kundërpërgjigjja ndaj teorisë së Darvinit nga këndvështrimi racional[1]

Kundërpërgjigjja racionale ndaj teorisë së Darvinit, e mbështetur në metodën rigoroze shkencore, është se kjo teori nuk është veçse një tërësi hipotezash dhe supozimesh, të cilat nuk kanë arritur nivelin e sigurisë shkencore të padiskutueshme. Përhapja dhe fama e kësaj teorie nuk e bëjnë atë domosdoshmërisht një teori të saktë dhe të pranueshme sipas logjikës së shkencës dhe arsyes. Madje, një numër i konsiderueshëm studiuesish perëndimorë e kanë konsideruar këtë teori të pabazuar dhe e kanë hedhur poshtë me argumente bindëse dhe prova vendimtare.

Gjithashtu, është vërtetuar me argumente të mbështetura në realitet se të gjithë përbërësit themelorë të jetës nuk mund të ishin shfaqur njëkohësisht në të njëjtin planet thjesht si rezultat i rastësisë.

Prandaj, paraqitja e pikëpamjeve të dijetarëve dhe shkencëtarëve perëndimorë që e kanë kundërshtuar këtë teori përbën një mbështetje të fuqishme dhe domethënëse për të dëshmuar se kjo teori nuk është e saktë.

Së katërti: Qëllimi i vërtetë i teorisë së Darvinit

Qëllimi i saj është mohimi i ekzistencës së Krijuesit të Lartësuar, dhe se natyra është ajo që e ka sjellë në ekzistencë këtë botë dhe e ka krijuar njeriun, si dhe përhapja e ateizmit dhe thirrja drejt prishjes morale, si dhe pretendimi se nuk ekziston asnjë Krijues për këtë botë. Gjithashtu thuhet se Darvini është përshkruar si një hebre keqdashës, materialist dhe ateist, mohues i feve qiellore.

Po ashtu, ata që mbështesin teorinë e evolucionit dhe zhvillimit ndahen në dy grupe: një grup që e ka bërë mohimin e Krijuesit të Madhëruar bazë të kësaj teorie, dhe një grup tjetër që, në rastin më të mirë, nuk e trajton fare çështjen e mohimit të Krijuesit, por i paraqet kërkimet e tij mbi një bazë thjesht shkencore hulumtuese

Autor: Ibrahim Nexhar

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – E vërteta është se autori nuk sjell as edhe një argument racional që e hedh poshtë teorinë e Darvinit. Sh.p.k.

Gjatë kohës që isha në vit të tretë në shkollë të mesme, pranë farmacisë ku punoja jetonte një burrë i martuar. Një ditë, ai më tha se kishte një vend pune për mua, më të mirë sesa të qëndroja në këmbë gjithë ditën. Kur e pyeta mbi vendin e punës, ai më tha:”Më jep nr e telefonit dhe do të tregoj.” Dhe unë ia dhashë numrin. Më pas, ai më telefonoi dhe më tha se do të merrja disa trajnime fillimisht, mandej do të punësohesha në kompaninë ku ishte punësuar dhe ai vetë. Ai më tha se ishte mirë të takoheshim dhe ashtu ndodhi. Pasi u takuam, bëmë një shëtitje, ku filloi të më rrëfejë mbi marrëdhëniet me të shoqen, xhelozinë e saj, gjë e cila e shqetësonte- siç më tha. Unë i thashë:”Zoti e drejtoftë.” Ai më tha se kishte një fëmijë me të shoqen dhe se ajo ishte shtatzënë në muajin e dytë. Ai më tha që ta konsideroja si një vëlla dhe unë ia ktheva se kjo ishte nder për mua. Pastaj ramë dakord që unë të merrja pjesë në trajnimet që ofronte kompania, duke hequr dorë kështu nga qëndrimi në këmbë në farmaci dhe kthimi vonë në familje.

Herën tjetër kur dolëm shëtitje, ai më tha se më dashuronte që nga koha kur punoja në farmaci dhe se i pëlqeja shumë, pasi isha një vajzë e kulturuar dhe e respektuar, të cilën e dëshironte çdo burrë. Ai më tha se do mbetej i kënaqur nëse do të pranoja të martohesha me të, se nuk do më zemëronte qoftë dhe një ditë për shkak se më donte shumë. Në fakt, dhe unë u lidha pas tij dhe e doja me gjithë shpirt. Pasi fillova dhe punë në kompaninë e tij, shkoja dhe kthehesha nga puna me makinën e tij, të cilën ia kishte dhënë kompania. Ditët që kemi qëndruar bashkë kanë qenë ditët më të lumtura të jetës tonë. Por kur nëna dhe vëllezërit e tij dëgjuan për lidhjen tonë, gati sa nuk e bënë problem dhe në familjen time. Por ai më mori në mbrojtje dhe të dy i hodhëm poshtë pretendimet e tyre. Nga ana tjetër, ai më thoshte se me të përfunduar studimet, do të martohemi menjëherë, për vetë faktin se unë e pata refuzuar idenë e martesës ndërkohë që vazhdoja studimet.

Një ditë vajta tek motra e tij dhe e binda se mes nesh nuk kishte asgjë të dyshimtë, ashtu siç binda dhe nënën e vëllezërit e tij. Kjo, pasi e kishin kritikuar dhe qortuar kushedi sa herë. Ai u tregoi dhe disa foto që i kishte bërë me një vajzë tjetër, për tu hedhur hi syve. Megjithatë, ata ishin të sigurt se ai më dashuronte, pasi herë pas here u fliste për mua. Por fakti që ai kishte dalë në fotografi me një vajzë tjetër filloi të më shqetësojë. Ai më kishte tradhtuar me një tjetër dhe fillimisht refuzoja ti flas. Ai më thoshte se e kishte bërë këtë për mua dhe për shkak se e doja si e marrë, e fala.

Lidhja jonë vazhdonte dhe ne shkonim e vinim bashkë nga puna. Një herë erdhi në shtëpinë time dhe unë i thashë nënës se është thjesht një vëlla dhe mik, asgjë më tepër. Herë pas here ai i telefononte motrës time, madje për ditëlindje i solli dhe një dhuratë. Mandej dhuratat filluan të shpeshtohen për çdo rast. Kurse mua më blinte rroba dhe dhurata të ndryshme. Ndërkohë, e shoqja e tij lindi dhe unë i thashë:”nëse dëshiron të qëndrosh me gruan dhe fëmijët e tu dhe të ndahemi, unë jam dakord.” Por edhe pse i kishte lindur fëmija i dytë, trajtimi dhe komunikimi i tij me mua nuk ndryshoi fare, madje, dashuria iu shtua edhe më shumë. Edhe unë e doja shumë, saqë e kisha të vështirë të kalojë një ditë pa e parë dhe pa u takuar. Nëse nuk takoheshim, patjetër duhej të flisnim në chat dhe ta shihnim njëri-tjetrin me video kamer. Periudha më e gjatë kur i kemi mbajtur mëri njëri-tjetrit ka qenë dy ditë, të cilat ishin të vështira dhe tepër të lodhshme për mua. Me kalimin e kohës, edhe nëna e tij dhe vëllezërit filluan të më duan, por nuk dinin gjë që ai më dashuronte. Ai bëhej objekt bisedash edhe në familjen time. Tashmë e kam shumë të vështirë të ndahem prej tij dhe ta harroj. Çfarë duhet të bëj? Ju lutem më jepni një këshillë!”

Përgjigje:

Linja që duhet ndjekur në jetë është tepër e qartë dhe ndjekja e kësaj linje është një faktor i rëndësishëm i qetësisë shpirtërore. Por kur ne e injorojmë këtë linjë, duke kërkuar një alternativë tjetër, lodhemi dhe stresohemi. Në fakt, çdo devijim nga linja, fillimisht na duket si interesant, madje duket edhe sikur na fal kënaqësi fillimisht, por shumë shpejt na kaplon lodhja dhe dëshpërimi. Pikërisht kjo ka ngjarë me rastin tuaj.

Është parim dhe ligj i jetës që s’mund të ketë vëllazëri dhe miqësi mes një mashkulli dhe një femre, aq më tepër kur ai i ka shprehur simpatinë dhe ka treguar interes për të. Ashtu siç është ligj që zgjidhja e simpatisë dhe pëlqimit, është martesa. Justifikimi yt se nuk mund të martohesh gjatë studimeve universitare është thjesht një zvarritje dhe një orvatje për të përfituar sa më shumë nga burri në fjalë, nga zemërgjerësia e tij, e shprehur në dhurata të majme. E kjo, vjen si rrjedhojë se ti nuk je e bindur se mund ta shohësh si bashkëshort. Kështu, mendon se mund të përftosh prej tij sa më shumë pa ofruar në këmbim asgjë. Por në fakt, të jesh e sigurt se çdo gjë ka çmimin e saj. Kundrejt pranisë së një të huaji në jetën tënde, po paguan një çmim jo të lehtë, stresi, dëshpërimi, frika etj… por kjo nuk do të përfundojë me kaq, pasi shumë shpejt do të humbasësh dhe emrin tënd. Prandaj, pyete veten nëse për përfitimet që merr, ia vlen të humbasësh kaq shumë. Vetëm ti e ke në dorë të vendosësh cilën linjë do të ndjekësh në të ardhmen.

Fjalët e tua të hedhura në këtë letër, më lanë të kuptoj se kam të bëj me një vajzë me natyrë akoma të pastër dhe të papërlyer. Prandaj, unë të këshilloj që ta ruash nderin dhe dinjitetin tënd, duke marrë vendimin e duhur: ose ndërpriti dhe jepu fund marrëdhënieve me këtë njeri një herë e mirë, ose vendosi në kuadrin fetar dhe social të duhur. E lus zoti të ruajë ty dhe të gjithë vajzat nga tundimet e shejtanit, njerëz qofshin apo xhinde, të cilët e zbukurojnë të ligën!

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/cdo-gje-ka-cmimin-e-vet/feed/ 0 https://ardhmeriaonline.com/rendesia-e-drejtesise-ne-shoqeri-2/ https://ardhmeriaonline.com/rendesia-e-drejtesise-ne-shoqeri-2/#respond Mon, 08 Jun 2026 06:41:17 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6659 Drejtësia është shtylla themelore mbi të cilën ndërtohen shoqëritë e qëndrueshme dhe të bashkuara. Drejtësia është parimi që realizon ekuilibrin midis të drejtave dhe detyrimeve, dhe garanton shpërndarjen e mundësive në mënyrë të drejtë, larg diskriminimit apo padrejtësisë. Gjatë historisë, drejtësia ka qenë faktori i përbashkët në lulëzimin e qytetërimeve, pasi ajo çon në paqe të brendshme dhe zhvillim të qëndrueshëm. Në këtë artikull, do të shqyrtojmë tre shtylla kryesore rreth rëndësisë së drejtësisë dhe ndikimit të saj mbi individët dhe shoqëritë.

Roli i drejtësisë në ndërtimin e shoqërive të shëndosha

Drejtësia është themeli mbi të cilin ndërtohen marrëdhëniet e forta shoqërore, pasi ajo siguron që çdo individ të marrë të drejtat e tij pa tejkalim apo cënim nga të tjerët. Kur drejtësia mbizotëron në shoqëri, të gjithë ndihen të sigurt dhe kanë besim, gjë që çon në forcimin e bashkimin shoqëror.

Ndër shembujt më të spikatur të ndikimit të drejtësisë është eliminimi i pabarazisë shoqërore, e cila krijon urrejtje midis shtresave të ndryshme. Drejtësia u jep të gjithëve mundësi të barabarta në arsim dhe punë, pavarësisht nga klasa apo prejardhja shoqërore, gjë që forcon ndjenjën e përkatësisë dhe besnikërisë ndaj shoqërisë.

Për më tepër, drejtësia parandalon lindjen e konflikteve dhe ul nivelin e krimeve. Kur individët ndiejnë se ekziston një sistem që u garanton të drejtat dhe i mbron nga padrejtësia, ata shmangin përdorimin e dhunës ose hakmarrjes dhe si rrjedhojë, shoqëria bëhet më e qëndrueshme dhe më e sigurt.

Drejtësia në Islam: Themeli i marrëdhënieve njerëzore

Në Islam, drejtësia zë një vend të madh si një vlerë qendrore në legjislacionin islam. Ajo është një parim hyjnor që është theksuar në Kuranin e Shenjtë dhe në traditën  Profetike, ku Allahu i Lartësuar thotë: “Në të vërtetë, Allahu urdhëron drejtësinë, mirësinë dhe ndihmën për të afërmit.”[1]

Drejtësia në Islam nuk kufizohet vetëm në vendimet gjyqësore, por përfshin të gjitha aspektet e jetës, duke filluar nga marrëdhënia mes udhëheqësit dhe të udhëhequrve, deri te marrëdhëniet mes individëve në familje dhe në shoqëri.

Për shembull, Islami nxit drejtësinë mes fëmijëve në trajtim dhe në dhurata, siç ka thënë Profeti (a.s): “Bëhuni të drejtë mes fëmijëve tuaj në dhurata, ashtu siç dëshironi që ata të jenë të drejtë ndaj jush në mirësjellje dhe butësi.”

Drejtësia në Islam shfaqet edhe në mënyrën e trajtimit të armiqve dhe kundërshtarëve. Allahu i Madhëruar thotë: “Le të mos ju nxisë urrejtja ndaj njerëzve për të bërë padrejtësi. Bëhuni të drejtë, se kjo është më afër devotshmërisë…!”[2]

Ky parim pasqyron lartësinë e Islamit në vendosjen e drejtësisë edhe ndaj atyre me të cilët kemi mospajtime, duke forcuar kështu vlerat e larta njerëzore dhe morale.

Ndikimi i mungesës së drejtësisë në stabilitetin e shoqërive

Mungesa e drejtësisë çon në shkatërrimin e shoqërive dhe përhapjen e padrejtësisë dhe korrupsionit. Kur shkelen të drejtat e individëve, ata ndihen të zhgënjyer dhe humbasin besimin tek institucionet, gjë që i shtyn të kërkojnë zgjidhje individuale që mund të jenë të dëmshme për shoqërinë në tërësi.

Padrejtësia lind urrejtje dhe çon në shpërbërjen e marrëdhënieve shoqërore. Këto pasoja shfaqen qartë në shoqëritë që vuajnë nga diskriminimi klasor ose racor, ku krijohet një hendek i madh mes shtresave të ndryshme, duke kërcënuar paqen shoqërore.

Përveç kësaj, mungesa e drejtësisë çon në pengimin e zhvillimit. Shoqëritë ku mbizotërojnë nepotizmi dhe korrupsioni dështojnë të përfitojnë nga aftësitë e individëve të tyre, gjë që sjell largimin e trurit dhe uljen e produktivitetit. Kjo, nga ana tjetër, ndikon negativisht në ekonomi dhe rrit nivelet e varfërisë dhe papunësisë.

Rivendosja e drejtësisë në kushte të tilla kërkon reforma rrënjësore, të cilat përfshijnë vendosjen e ligjeve të drejta dhe zbatimin e tyre me vendosmëri, krahas forcimit të ndërgjegjësimit kulturor për rëndësinë e drejtësisë.

Përfundimi:

Drejtësia nuk është thjesht një vlerë morale, por është themeli i çdo përparimi dhe zhvillimi. Me praninë e drejtësisë, shoqëritë gëzojnë paqe dhe stabilitet, ndërsa mungesa e saj çon në kaos dhe shkatërrim. Ne të gjithë duhet të përpiqemi ta zbatojmë drejtësinë në jetën tonë të përditshme dhe të punojmë për ta rrënjosur atë si një vlerë themelore tek brezat e ardhshëm, për të siguruar një të ardhme më të mirë.

Autor: Abdulkerim Bekkar

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Nahl: 90.

[2] – Sure Maide: 8.

Fëmijët janë si një sfugjer, thithin gjithçka që shohin, gjithçka që u thuhet, gjithçka që shoqëria u ofron si “normale”. Ata nuk e pyesin veten nëse diçka është e mirë apo e keqe apo të pyesin nëse është normale. Për shumë vite si mësuese, i kam parë duke u rritur, duke u shndërruar nga fëmijë të vegjël në të rinj me karakter e besim. E di çfarë do të thotë të kesh përgjegjësi ndaj një shpirtit të ri dhe pikërisht prandaj nuk mund të rri heshtur, sepse heshtja bëhet bashkëfajësi në krim, krimin e të prekurit të luleve të jetës, të fëmijëve tanë, në moshën kur zhvillimi i tyre biologjik, psikologjik dhe shpirtëror është ende në formim, kur identiteti i tyre është i brishtë dhe çdo  ndërhyrje e jashtme mbi të lë gjurmë të pashlyeshme. Urdhri nr. 304 të Ministrisë së Shëndetësisë, i cili lejon trajtimin hormonal për ndryshim gjinie që nga mosha 14-16 vjeç dhe e financon me fondet publike, me paratë e mia, me paratë e tua, me paratë e çdo shqiptari që punon dhe paguan taksa, detyra ime dhe e çdo shqiptari është të flasë, të protestojë të revoltohet pasi ka gjëra që nuk i legjitimojnë dot as ligjet, as firmat e ministrave. Vendimet e tyre nuk shkelin vetëm fenë, por dhe traditën e një populli që e ka njohur familjen si themel para se të kishte shtet, shkel shkencën që nga Hippokrati e deri më sot, dhe shkel instinktin më të lashtë njerëzor mbrojtjen e fëmijës.

Allahu thotë në Kuran: “Në të vërtetë, Ne e krijuam njeriun në formën më të bukur”[1] ky ajet nuk është thjesht fjalë lëvdimi, është deklaratë e qartë se trupi i njeriut, me gjithë gjininë e tij, është krijim i menduar, i qëllimshëm dhe i shenjtë. Ndërhyrja artificiale për ta tjetërsuar atë nuk është një “korrigjim”, por është kundërshtim i veprës së Allahut. Po ashtu në Kuran në ajetin: “do t’i urdhëroj që t’u presin veshët bagëtive, e pastaj do ti urdhëroj që të ndryshojnë krijesën e Allahut”[2], ky ajet, në kontekstin e tij, përmend devijimin që Shejtani synon të fusë te njerëzit, përfshirë edhe ndryshime të padrejta në krijimin natyror. Ulematë islamë e kanë cituar pikërisht këtë ajet në kontekstin e ndërhyrjeve trupore artificiale pa nevojë mjekësore, dhe ndryshimi i gjinisë nëpërmjet hormoneve tek një fëmijë 14-vjeçar hyn drejtpërdrejt në kategorinë e ndryshimit të krijimit të Allahut.

Islami ka konceptin e “akl” (arsye, mendje, intelekt, mendjes së pjekur) dhe “bulūġ” (rritja e pubertetit, pjekuria fizike, juridike, bulūgh shënon kalimin nga fëmijëria në moshën e përgjegjësisë fetare dhe ligjore, moshës madhore) si kushte themelore për marrjen e vendimeve me peshë ligjore e morale. Profeti Muhamed (a.s.) ka thënë “Nuk lejohet të shkaktohet dëm dhe as të kthehet dëmi me dëm”[3]. Ky hadith është një nga themelet e fikhut islam dhe të etikës mjekësore islame. Trajtimi hormonal tek adoleshentët mund të sjellë pasoja të pakthyeshme, si steriliteti, ndryshime skeletore dhe rreziqe kardiovaskulare. Vetë mjekët e kanë quajtur këtë praktikë një “akt Kriminal” dhe kanë theksuar se të miturit nuk e kanë as pjekurinë mendore, as të drejtën ligjore për të marrë vendime kaq drastike e të pakthyeshme mbi trupin e tyre. Islami jo vetëm që e njeh këtë mungesë pjekurie, por mbi këtë bazë ndalon edhe ndërhyrje të tilla që sjellin dëme të përhershme para se individi të arrijë pjekurinë e plotë dhe të jetë në gjendje të mbajë përgjegjësi për zgjedhjet e tij. Një fëmijë mund të rritet, të ndryshojë bindjet dhe mënyrën e të menduarit, por pasojat e këtyre ndërhyrjeve të trupit nuk do të kthehen më.

Ulematë e fikhut islam kanë identifikuar pesë objektiva themelore të Sheriatit; ruajtjen e fesë, jetës mendjes, pasardhësve ose prejardhjes dhe pasurisë. Ruajtja e pasardhësve dhe e linjës familjare, është detyrë e shprehur e sheriatit, konsiderohet një nga objektivat themelore që Sheriati synon të mbrojë.

Çdo gjë që çon drejt shterimit të kësaj vazhdimësie, dëmtimit të riprodhimit, ose shkatërrimit të identitetit gjinor natyror të fëmijëve, bie ndesh me këtë qëllim themelor. Trajtimi hormonal shpesh çon në sterilitet të përhershëm, dhe kur shteti e financon këtë tek fëmijët, ai nuk po mbron askënd po dëmton brezat.

Dikush mund të thotë se protokolli kërkon miratimin e prindërve, por kjo nuk e bën të lejuar atë që është e ndaluar. Në fikhun hanefi, prindi ka kujdestari, autoritet ligjor, përgjegjësi mbikëqyrëse mbi fëmijën, por kjo kujdestari ka kufij të qartë. Prindi nuk mund të autorizojë dëmtimin e pakthyeshëm të fëmijës, ashtu si nuk mund ta shesë atë apo ta privojë nga e drejta për jetë. “Vilāje” ekziston për të mbrojtur jo për të dëmtuar. Ibn Kajjim el-Xheuzijje ka shkruar në “Tuḥfat al-Maudūd” se kujdestaria mbi fëmijën nënkupton detyrimin për ta rritur sipas fitras natyrës me të cilën Allahu e krijoi. Devijimi nga kjo fitër nuk është e drejtë e prindit.

Allahu i Madhëruar thotë: “O besimtarë, ruajeni veten dhe familjet tuaja nga zjarri…”[4] Dhe Profeti (a.s.) ka thënë: “Çdonjëri prej jush është bari dhe çdonjëri do të pyetet për kopenë e tij”[5] Shteti është bari mbi qytetarët sidomos mbi fëmijët. Kur shteti, në vend që t’i mbrojë, u hap rrugën ndërhyrjeve të pakthyeshme mbi trupat e tyre pa pjekuri vendimmarrëse, ai vetëm se e ka braktisur detyrën e tij si kujdestar.

Islami na mëson dhembshurinë ndaj çdo njeriu, çdo krijese, dhe dhembshuria e vërtetë ekziston, por dhembshuria e vërtetë nuk do të thotë të miratosh çdo gjë që dikush kërkon, sidomos kur ai person është 14-16 vjeç dhe nuk e kupton plotësisht çfarë po heq dorë përgjithmonë. Fëmija nuk është eksperiment dhe trupi i tij nuk është fushë beteje e ideologjive. Ai është amanet dhe amaneti i kthehet Atij që e ka besuar.

Sido ta mendoni, është çështje politike, është çështje besimi, është çështje ndërgjegjeje, dhe mbi të gjitha është çështje e asaj që do tu lëmë brezave pas nesh, përgjegjesia ndaj luleve të jetës nuk ndryshon. Allahu e ruajttë fëmijërinë shqiptare!

Autore: Elsa Sadikllari

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Tin: 4.

[2] – Sure Nisa: 119.

[3] – Ibn Maxheh (2341).

[4] – Sure Tahrim: 6.

[5] – Buhariu (893) dhe Muslimi (1829).

Kur flas me ta për disa nga shenjat dhe dukuritë, ata më thonë: Po, pikërisht kështu ndihemi. Atëherë u them: Këto janë ndjenja që i përjetojnë shumica e njerëzve dhe psikologët i quajnë “kriza e moshës së mesme”, ndërsa Kurani e quan “faza e falënderimit”.

Këto ndjenja mund ta shoqërojnë njeriun kur arrin mesin e jetës.

Dje erdhi një burrë dhe po më fliste për ndryshimin që po ndiente në veten e tij. I thashë: “Më lër të të përshkruaj ty vetë: ti ndien mërzitje nga jeta, ndien pakënaqësi ndaj bashkëshortes, fëmijëve dhe punës tënde, madje ndonjëherë arrin deri aty sa të mos jesh i kënaqur as me trupin, veten dhe qenien tënde.”

Ai më pa i habitur dhe më tha: “E vërtetë… si e di këtë?”

I thashë: “Më lër të vazhdoj: ndonjëherë ndihesh sikur je i moshuar.”

Ai tha: “Saktë. Kam filluar ta ndiej këtë para rreth një viti, megjithëse ende jam i ri; jam vetëm dyzet e dy vjeç.Por çudia është se kam filluar t’i dëgjoj të njëjtat ndjenja edhe nga bashkëshortja ime. Ajo tani është tridhjetë e tetë vjeçe dhe ka filluar të dëshirojë të shpenzojë shumë para.”

I thashë: “Kjo është e vërtetë.” Këtë fazë e kalojnë si burrat ashtu edhe gratë dhe ndiejnë të njëjtat emocione. Nga shenjat e saj është se njeriu dëshiron të blejë gjëra që e bëjnë të ndihet më i ri, si për shembull një makinë apo biçikletë sportive ose rroba rinore.

Ndonjëherë të vjen një dëshirë e fortë për ta ndryshuar jetën, por nuk di si ta bësh këtë ndryshim. Ndonjëherë të shoqëron një lloj depresioni, dëshpërimi, pagjumësie, dhe fillon të mendosh për ndryshimin e zakoneve ushqimore.

Disa njerëz në këtë moshë ndiejnë një prirje të fortë drejt dashurisë për trashëgiminë dhe kujtimet e vjetra; lexojnë libra historie dhe mallëngjehen për të kaluarën… e të gjitha këto janë shenja të kësaj faze.

Ai tha: “Kam filluar të ndiej më pak nevojë për gjumë dhe më shumë energji e aktivitet, ndërsa bashkëshortja ime fle shumë dhe ankohet për mungesën e shoqeve.”

I thashë: “Sepse kjo lidhet me ndryshimet hormonale të kësaj faze moshe ose me ndryshimin e stilit të jetës. Ndodh që të dalësh në pension dhe të mos kesh më një punë me të cilën merresh, prandaj të vijnë këto ndjenja. Ose mund të të ketë ndodhur një ndryshim në jetën tënde, si vdekja e njërit apo të dy prindërve, gjë që të bën të ndiesh trishtim dhe dhimbje.”

Mes moshës njëzet dhe dyzet vjeç njeriu zakonisht është i zënë me martesën, fëmijët, studimet dhe punën. Kur fëmijët rriten dhe ti i ke arritur synimet për sigurimin e së ardhmes së familjes, atëherë ndien zbrazëti dhe fillon të mallëngjehesh për të kaluarën dhe jetën me miqtë.

Tha: “Por pyetja më e rëndësishme është: si të merrem me veten në këtë fazë?”

I thashë: “Ka hapa shëndetësorë, të tjera planifikues dhe  shpirtërorë apo imanorë.”

Sa i përket anës shëndetësore, duhet të kontrollosh hormonet për t’u siguruar për gjendjen tënde shëndetësore dhe të kujdesesh për shëndetin përmes një programi sportiv dhe një regjimi ushqimor të shëndetshëm.

Ndërsa nga ana planifikuese, duhet të shkruash objektivat e tua dhe atë që dëshiron të arrish në jetë, qoftë në aspektin shoqëror, shkencor, shëndetësor apo fetar.

Më e rëndësishmja është që të mendosh dhe të planifikosh për një projekt që vazhdon edhe pas vdekjes tënde, në mënyrë që të të jetë sadaka rrjedhëse.

Në këtë fazë përpiqu të mbash lidhje me miqtë e vjetër dhe të fitosh miq të rinj, sepse ata të japin mbështetje dhe ngrohtësi në jetë.

Përpiqu gjithashtu të rrish shpesh vetëm me veten, sepse lidhja me vetveten në këtë periudhë është shumë e rëndësishme. Meditimi dhe reflektimi të ndihmojnë të sistemosh mendimet e tua dhe të motivojnë për një fillim të ri.

Ndërsa sa i përket anës shpirtërore dhe të besimit, Kurani e ka përmendur këtë fazë në fjalën e Allahut të Madhëruar: “Kur arrin në moshën e burrërisë e i mbush dyzet vjet, ai thotë: “O Zoti im! Më frymëzo që të të falënderoj për begatitë që Ti më ke dhënë mua dhe prindërve të mi dhe që të bëj vepra të mira, me të cilat Ti do të jesh i kënaqur! Më dhuro pasardhës të mirë! Tek Ty kthehem i penduar dhe Ty të dorëzohem!.”

Prandaj kjo fazë është quajtur në Kuran “faza e falënderimit” dhe jo siç e quajnë psikologët

“kriza e gjysmës së jetës”, sepse ajo është një mirësi dhe jo një krizë.

Falënderimi është i nevojshëm, sepse në këtë fazë njeriu përjeton frikëra të shumta, si frika nga vdekja, sëmundja, pleqëria, paraqitja, ose frika se nuk do t’i realizojë qëllimet e tij. Kjo mund të sjellë një konflikt të brendshëm në sjelljen e tij.

Disa njerëz madje mendojnë për divorc, poligami, ose devijim dhe rënie në mëkate. Prandaj, kur njeriu hyn në këtë fazë, duhet të sillet me veten me urtësi dhe të përdorë “ilaçet kuranore” që janë katër: durimi, falënderimi, pendimi dhe lutja.

Këto janë trajtimi kuranor dhe shpirtëror për këto ndjenja natyrore të çdo njeriu, përveç metodave që përmendëm më parë për t’u përballur me këto emocione.

Autor: Xhasim Mutava

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/argumentet-filozofike-dhe-shkencore-qe-tregojne-pavlefshmerine-e-idese-se-perjetesise-se-universit-dhe-ekzistences-se-tij-pa-krijues/ Sun, 10 May 2026 03:03:55 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6463 Në mes të debatit filozofik dhe shkencor mbi origjinën e universit, është shfaqur një çështje e rëndësishme: a ka universi një fillim, apo është i përjetshëm? Dhe a mund të ekzistojë ky univers pa një shkak apo Krijues? Kjo pyetje konsiderohet thelbësore në astronomi dhe filozofi, pasi kërkimet moderne, teoria e Big Bengut dhe ligjet e termodinamikës tregojnë se universi nuk ka ekzistuar që nga përjetësia, por ka një pikënisje të qartë. Nga ana filozofike, argumenti kozmologjik i Kelamit thekson rëndësinë e ekzistencës së një shkaku të parë jashtë kufijve të universit material për të shpjeguar krijimin e tij. Në këtë artikull, do të shqyrtojmë argumentet shkencore dhe filozofike që mbështesin idenë se universi ka një fillim, gjë që nënkupton domosdoshmërinë e ekzistencës së një Krijuesi pas këtij universi të gjerë.

Në këtë artikull do të përpiqemi të paraqesim një përgjigje që ndërthur provat shkencore me argumentet filozofike.

Së pari: nga këndvështrimi shkencor

Teoria e Big Bengut (Shpërthimi i Madh): Provat shkencore aktuale tregojnë se universi ka një fillim të caktuar në kohë, i njohur si Big Bengu. Dëshmitë që mbështesin këtë teori përfshijnë zgjerimin e universit të vëzhguar (ligji i Hubble-it), rrezatimin kozmik të sfondit mikrovalor dhe shpërndarjen e elementeve të lehta në univers. Këto prova tregojnë se universi nuk ka ekzistuar që nga përjetësia, por ka një pikënisje në kohë.

Ligji i dytë i termodinamikës: Ky ligj thotë se entropia (çrregullsia) në një sistem të mbyllur rritet me kalimin e kohës. Nëse universi do të ishte i përjetshëm, ai do të kishte arritur një gjendje ekuilibri termik, ku nuk mund të ndodhnin më procese termike. Por fakti që proceset termike ende ndodhin tregon se universi nuk është i përjetshëm.

Së dyti: nga këndvështrimi filozofik

Parimi i shkakësisë (Causality): Ky parim thotë se çdo ngjarje ka një shkak. Nëse universi ka filluar të ekzistojë, atëherë duhet të ketë një shkak për ekzistencën e tij. Ky shkak duhet të jetë jashtë kufijve të universit material dhe i pakufizuar nga koha dhe hapësira.

Argumenti kozmologjik i Kelamit: Ky argument, i cili ka origjinë në mendimin islam, thotë:

Çdo gjë që fillon të ekzistojë ka një shkak.

Universi ka filluar të ekzistojë.

Prandaj, universi ka një shkak.

Ky shkak shihet si Krijuesi.

Koncepti i ekzistencës së domosdoshme dhe të mundshme: Filozofë si Ibn Sina kanë folur për dallimin mes “ekzistencës së mundshme” dhe “ekzistencës së domosdoshme”. Universi konsiderohet ekzistencë e mundshme, sepse mund të ekzistojë ose të mos ekzistojë, prandaj ka nevojë për një shkak për ekzistencën e tij. Ndërsa “ekzistenca e domosdoshme” është ajo që nuk mund të mos ekzistojë, dhe ajo është shkaku i parë ose Krijuesi.

Pamundësia e një vargu të pafund shkaqesh: Nëse supozojmë një seri të pafundme shkaqesh, nuk do të arrijmë kurrë te një shkak i parë që shpjegon ekzistencën e universit. Prandaj, logjikisht duhet të ekzistojë një shkak i parë i papreceduar nga një shkak tjetër, i cili quhet “lëvizësi i parë” sipas Aristotelit.

Përfundimi

Nga provat shkencore duket se universi ka një fillim dhe nuk është i përjetshëm. Nga ana filozofike, edhe nëse supozojmë se universi është i përjetshëm, vetë ekzistenca e tij ka nevojë për një shpjegim. Vetë ekzistenca, qoftë me fillim apo e përjetshme, kërkon një shkak ose një faktor shpjegues jashtë saj për të shpjeguar pse ekziston diçka në vend të asgjësë.

Prandaj, pretendimi se universi nuk ka Krijues dhe ka ekzistuar që nga përjetësia bie ndesh si me provat shkencore moderne, ashtu edhe me shumë argumente filozofike që tregojnë domosdoshmërinë e ekzistencës së një shkaku të parë ose një Krijuesi të universit.

Autor: Firas Velidi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/raporti-mes-pamjes-dhe-thelbit/ Thu, 07 May 2026 10:20:55 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6436 Allahu i Madhëruar ka zbritur për hipokritët një sure që mban emrin e tyre, duke zbuluar disa nga qëndrimet dhe cilësitë e tyre. Ndër ato që Ai i ka përshkruar është fjala e Allahut: “Kur i shihni ata, pamja e tyre e bukur ju mahnit e, nëse flasin, ju i dëgjoni fjalët e tyre. E megjithatë, ata janë si trungje të mbështetura. Ata kujtojnë se çdo thirrje që dëgjojnë është kundër tyre. Ata janë armiqtë e vërtetë, andaj ruajuni prej tyre! Allahu i vraftë! Sa shumë që janë larguar (nga e vërteta)?!”[1]  (El-Munafikun: 4)

Allahu i përshkroi ata se kush i sheh, mahnitet nga pamja e tyre fizike, dhe kush i dëgjon, joshet nga elokuenca e tyre. Por në të vërtetë, ata janë si trupa bosh, si hije pa shpirt, si forma pa përmbajtje.

Këto cilësi përputhen me gjendjen e hipokrizisë, sepse tek hipokriti pamja e jashtme është gjithmonë më e mirë se brendësia pasi në dukje ai ka besim, ndërsa brenda ka mohimin. Ai është i ëmbël në të folur, por thotë ndryshe nga ajo që beson; pra është gënjeshtar. Është i bukur në pamje, por i zbrazët nga virtytet fisnike si besimi, burrëria dhe cilësitë që zbukurojnë shpirtin.

Është transmetuar nga Ibn Abasi (r.a) se ka thënë: “Abdullah ibn Ubej (koka i hipokritëve) ishte i bukur, i gjatë, i fortë dhe elokuent; kur fliste, Profeti (a.s) e dëgjonte fjalën e tij.”[2]

Pamja e jashtme ka ndikim të fortë dhe shpesh tërheq admirim, Profeti (a.s)  i mësoi shokët e tij që të mos ndalen te ajo, por të kalojnë te kuptimi i brendshëm, sepse ai është kriteri i vërtetë në vlerësimin e njerëzve. Në një hadith të saktë kur një burrë kaloi në rrugë, i Dërguari i Allahut (a.s) i pyeti sahabët: “Çfarë thoni për këtë burrin që kaloi”? Ata thanë: “Ne biem dakord me atë që thua edhe ti,por ne mendojmë se ky është nga njerëzit më të fisshëm. Nëse kërkon nuse, e meriton t`ia japim. Nëse hyn për të ndërmjetësuar, ia pranojmë ndërmjetësimin. Nëse flet, duhet dëgjuar fjala e tij”. I Dërguari i Allahut (a.s) heshti. Më pas aty kaloi një burrë tjetër. I Dërguari i Allahut (a.s) i pyeti sahabët: “Çfarë thoni për këtë”? Të pranishmit i thanë: “O i Dërguari i Allahut! Betohemi në Allahun, se ne mendojmë, që ky është nga të varfërit e muslimanëve. Nëse kërkon nuse, nuk ia jep kush, nëse ndërmjetëson, nuk e pranon kush, nëse thotë një fjalë, nuk ia vë veshin kush”. I Dërguari i Allahut (a.s) tha: “Ky (i dyti) është më i mirë se e gjithë toka, nëse ajo do të ishte e mbushur me njerëz si ai i pari”[3].

Profeti (a.s)  e vlerësoi të varfrin mbi të pasurin, jo sepse çdo i varfër është më i mirë se çdo i pasur, por për të mësuar se vlerësimi i vërtetë nuk bazohet në pamjen e jashtme, por në cilësitë e brendshme dhe veprat.

Kjo çështje ngre një temë të rëndësishme në jetën e njerëzimit në përgjithësi dhe të muslimanëve në veçanti: raportin midis formës dhe përmbajtjes, apo midis thelbit dhe pamjes.

Me thelb kuptojmë: tërësinë e cilësive morale dhe shpirtërore, botën mendore, përvojat dhe vlerësimet e thella të individit. Ndërsa pamja përfshin: karakteristikat fizike, pasuritë materiale dhe pozitat që mban njeriu, të cilat nuk lidhen drejtpërdrejt me brendësinë e tij.

Në fillim, thelbi dhe pamja nuk janë dy gjëra të ndara plotësisht, por kanë ndikim të ndërsjellë. Për këtë ka tregues në traditën profetike, si kur Profeti (a.s) drejtonte shokët në rresht në namaz dhe thoshte: “Rreshtohuni drejt dhe mos u ndani, që të mos ndahen zemrat tuaja.”[4]

Kur zemra e njeriut është e qetë dhe e pastër, kjo reflektohet edhe në fytyrën e tij. Prandaj është thënë: “Ai që fal shumë namaz nate, fytyra e tij ndriçohet gjatë ditës.”

Nëse midis pamjes së jashtme dhe thelbit të brendshëm ekziston një lidhje dhe ndikim i tillë, atëherë është e qartë se Islami nuk i nënvlerëson njerëzit për pamjen e jashtme.

Namazi është një akt krejtësisht shpirtëror, por megjithatë Profeti (a.s)  ka treguar kujdes të madh për rreshtimin e drejtë në të. Diçka e ngjashme vlen edhe për rreshtat në betejë. Islami gjithashtu nxit pastërtinë dhe higjienën, dhe Allahu na ka përmendur bukurinë që ndiejmë kur kafshët kthehen në mbrëmje dhe dalin në mëngjes, siç thotë Ai në Kuran: “dhe shikoni pamje të bukura, kur i ktheni nga kullota dhe, kur i nxirrni në kullotë.”[5]

Këto janë çështje që lidhen me formën dhe pamjen e jashtme, dhe shembujt në këtë drejtim janë të shumtë.

Pra, cili është problemi?

Problemi qëndron në çekuilibrin mes thelbit dhe pamjes, ose mes përmbajtjes dhe formës. Njerëzit bien dakord se thelbi është baza dhe duhet të marrë pjesën më të madhe të kujdesit, sepse të gjitha arritjet e vërteta që shfaqen në sipërfaqe burojnë nga ajo që ndërtohet në brendësi të njeriut.

Kjo përputhet edhe me faktin e “nënshtrimit të universit” që Allahu i ka dhuruar njeriut, në mënyrë që ai të jetë i lirë, aktiv dhe të veprojë në botë pa u kufizuar nga gjëra sipërfaqësore që vetë ai i ka krijuar, por duke u udhëhequr nga thelbi dhe vlerat e tij të brendshme.

Shoqëria dhe normat që ajo vendos mbi njerëzit kanë një ndikim shumë të madh. Kur gjykimi shoqëror fokusohet kryesisht te pamja e jashtme, atëherë është e natyrshme që njerëzit të priren drejt kujdesit për formën më shumë sesa për thelbin. Ndërsa kujdesi për brendësinë mund të zhvillohet përmes edukimit të veçantë në familje ose në shkollë, por ky ndikim mbetet i kufizuar nëse e gjithë shoqëria nuk udhëhiqet nga parime të larta që nuk burojnë prej saj vetë. Në këtë rast, burimi i këtyre parimeve nuk është toka, por qielli.

Por kur feja reduktohet vetëm në disa ide abstrakte ose emocione sipërfaqësore, siç ndodh në disa rryma, atëherë ajo nuk është në gjendje të përballet me rrjedhat e forta shoqërore. Në atë rast, ajo mbetet vetëm një element i dobët i kulturës. Ndërsa feja që udhëheq dhe korrigjon jetën e njeriut është ajo për të cilën ne e pastrojmë dhe e ndërtojmë jetën tonë.

Kur dobësohet besimi fetar te një musliman, atëherë ekuilibri menjëherë anon drejt pamjes së jashtme. Duke qenë se jetojmë në një kohë ku ndikojmë më pak sesa ndikohemi, këtij dobësimi të besimit i shtohet edhe ndikimi i filozofisë perëndimore në fusha të ndryshme të jetës një filozofi që ka kthyer prodhimin e pakufizuar, lirinë e pakufizuar dhe kënaqësinë e pafundme në një lloj “feje” të re që quhet progresizmi.

Kjo ka sjellë një orientim të plotë drejt natyrës, për të shfrytëzuar çdo gjë që ajo përmban, dhe më pas për ta konsumuar në mënyrë të pangopur, si kurrë më parë duke harruar se burimet natyrore janë të kufizuara dhe se natyra do të reagojë ndaj kësaj. Madje, ajo tashmë ka filluar të reagojë.

Në nivel simbolik, heroi në traditën e krishterë frymëzohej nga figura e dëshmorit, siç është Isai (a.s), i cili, sipas besimit të tyre, dha jetën për të tjerët. Por më pas, gjërat u përmbysën plotësisht: bota perëndimore filloi të frymëzohej nga figura e heroit pagan, siç paraqitet te heronjtë e grekëve dhe romakëve një hero që pushton, fiton, shkatërron, grabit dhe plaçkit.

Sa e madhe është diferenca mes figurës së dëshmorit, i cili jep jetën për të tjerët, dhe luftëtarit që synon të dominojë të tjerët dhe të fryjë jetën e tij personale!

Rezultati i kësaj ka qenë lindja e shoqërive që vuajnë nga vetmia, ankthi, depresioni, prirjet shkatërruese, frika nga e ardhmja, egoizmi dhe shpërbërja familjare.

Ne, si myslimanë, jemi ndikuar nga të gjitha këto ndonjëherë duke e ditur, e ndonjëherë pa e kuptuar. Energjitë tona janë orientuar drejt jashtmes, ndërsa kemi neglizhuar thelbin. Madje, në disa aspekte, gjendja jonë është bërë më e keqe se e atyre nga të cilët jemi ndikuar; sepse ata u fokusuan te pamja pasi kishin arritur një farë zhvillimi të brendshëm (edhe pse me devijime që mbartin pasoja), ndërsa ne e lamë thelbin për t’u zhytur në formalitete.

Kush e studion jetën e Profetit (a.s) dhe jetën e përgjithshme të sahabëve (r.a), vëren se dominonte brendësia (thelbi) dhe jo ajo që zotëronin njerëzit nga gjërat materiale. Boshti i jetës shoqërore ishte njeriu, jo sendet.

Ndërsa sot, pronësia dhe zotërimi i gjërave është bërë qendra e gjithçkaje. Kjo shfaqet qartë në shumë aspekte, prej të cilave:

1 –Fjalët që përdoren për të shprehur thelbin janë pakësuar, ndërsa është rritur përdorimi i fjalëve që lidhen me gjërat materiale. Bisedat  nuk sillen më rreth heroizmit, arritjeve, qëndrimeve fisnike dhe cilësive të mira, por rreth pasurive të paluajtshme, makinave, çmimeve të mallrave, mobilimit të shtëpive dhe llogarive financiare.

2 – Dëshira për më shumë prodhim, për të arritur më shumë konsum, ka bërë që varësia e njerëzve tek mjetet të rritet dita-ditës. Njeriu është shndërruar në një ingranazh të vogël brenda tyre dhe roli i tij është bërë plotësues i rolit të makinerisë. Nga natyra e kësaj gjendjeje është që të rritet interesimi ynë për pamjen e jashtme dhe të na largojë nga të vërtetat thelbësore.

3 – Vlera e ekzistencës së njeriut dikur buronte nga ajo që ai bënte mirë dhe me mjeshtëri, ndërsa tani është krijuar një ekuacion i ri: vlera ime buron nga sa zotëroj dhe sa konsumoj! Kjo ka sjellë një frikë të vazhdueshme nga humbja e pasurisë, sepse humbja e saj shihet si humbje e vetë njeriut. Si pasojë, kjo ka çuar në më shumë koprraci, egoizëm dhe prishje marrëdhëniesh mes njerëzve.

4 – Marrëdhënia jonë me dijen ka ndryshuar; më parë dashuria për dijen dhe përvetësimi i njohurive bëheshin për të kuptuar fenë, për të zhvilluar personalitetin dhe për të njohur jetën. Procesi edukativ ishte një bashkim i gjallë mes dijes dhe nxënësit. Ndërsa sot, marrëdhënia e studentit me dijen është shndërruar në një marrëdhënie thjesht tregtare: ai mëson për të marrë një diplomë, dhe memorizimi i informacionit mbetet sipërfaqësor, duke përfunduar në momentin që ai e derdh në letër gjatë provimit.

–Karakteristikat kryesore të thelbit janë: pavarësia, liria, prania e mendjes kritike, përdorimi frytdhënës i energjisë njerëzore, rritja dhe rrjedhshmëria. Por marrëdhëniet e reja shoqërore, politike dhe ekonomike e kanë bërë aktivitetin e njeriut një angazhim të vazhdueshëm të shkëputur plotësisht nga forcat e tij shpirtërore, madje shpesh edhe në kundërshtim me to, duke e kufizuar efektivitetin e tyre. Kjo ka sjellë varësi, mërzi dhe ankesë, si dhe ka bërë që jeta në përgjithësi të humbasë shijen e saj të vërtetë.

6 – Pasojat e orientimit drejt formës dhe shpërfilljes së përmbajtjes janë shumimi i kënaqësive dhe mungesa e lumturisë! Kënaqësia është përmbushja e dëshirës në një mënyrë që nuk kërkon përpjekje, si për shembull kënaqësia nga fitimi i më shumë parave; ose është përjetimi i një momenti kulmor që shpesh pasohet nga një lloj trishtimi, sidomos kur është i paligjshëm, ku fillon qortimi i brendshëm.

Ndërsa lumturia është një ndjenjë që shoqëron veprimtarinë njerëzore; ajo është më afër një gjendjeje të vazhdueshme ekzistence në një hapësirë të gjerë, sepse është shkëlqimi i qenies së njeriut dhe i aktivitetit të tij të brendshëm. Mund të thuhet se lumturia, sipas matjes sonë islame, rritet sa më shumë që myslimani e ngushton hendekun midis bindjeve të tij dhe sjelljeve të tij, duke u ndier i kënaqur me veprat e tij dhe duke shpresuar për përfundimin e mirë të të devotshmëve.

Të gjitha këto ndryshime drejt formaliteteve kanë bërë që shumë nga umeti islam të jetë vetëm një forcë numerike, sepse ai që humbet lidhjen me përbërësit e tij themelorë, patjetër që bëhet sipërfaqësor.

Ky rizgjim i bekuar a do ta rikthejë çështjen në vendin e saj, duke rivendosur sërish ekuilibrin midis formës dhe përmbajtjes, thelbit dhe pamjes, që të rifillojmë misionin tonë qytetërues?! Kjo është ajo që shpresojmë.

Tek Allahu është drejtimi i rrugës së drejtë.

Autor: Abdulkerim Bekkar

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Munafikun: 4.

[2] – “Tefsiri i Kurtubijut” fq: 18/124.

[3] – Buhariu (5091).

[4] – Muslimi (432).

[5] – Sure Nahl: 6.

Shpesh shtrohet pyetja mbi Xhihadin, nëse ai është sulm apo është vetëm mbrojtje?

Për mendimin tim kjo pyetje është intriguese, nuk duhet të parashtrohet, pasi ky kontekst nuk ka ardhur me këtë trajtë në Kuran dhe as në Sunet. Personi që i përgjigjet pyetjes në fjalë ka vetëm dy rrugë, që s’kanë të tretë.

Faktikisht dikush prej të parëve tanë ka thënë, se xhihadi është vetëmbrojtje prej armikut. Kështu është cituar nga Sufjan eth Theuriu, kështu ka ardhur në jetëshkrimin e Shejbaniut dhe po kështu edhe nga autorë të tjerë.

Legjitimiteti i xhihadit mbrojtës gëzon konsensus, pasi të gjithë dijetarët e fikhut (jursprudencës islame) por edhe më gjerë, të gjithë myslimanët dhe jomyslimanët, ligjet hyjnore dhe ato laike, i japin njeriut të drejtë të vetëmbrohet nga agresori dhe okupatori. Nëse nuk do të ishte kështu, rendi në tokë do të ishte prishur dhe e keqja do kishte dominuar.

Qëllimi i konfrontimit të armatosur në Islam është i gjerë, është mbrojtja e legjitimitetit dhe projektit islam, mbrojtja e tokës, kombit dhe njeriut, gjë që përfshihet kategorikisht tek e drejta për vetëmbrojtje, madje në kuadrin e mbrojtjes ndodh që të hyjë ndonjëherë edhe sulmi dhe nisja e luftës.

Kombi agresor që e fillon i pari konfliktin e armatosur, meriton të përballohet dhe t’i bëhet rezistencë, me qëllim që ai të mos zhytet më tej në armiqësinë e tij.

Gjithashtu lidhur me kombin që përgatitet për të na luftuar, për të bërë agresion dhe konfrontim kundër nesh myslimanëve; teksa ai është një komb, të cilin nuk e lidh me myslimanët asnjë marrëveshje, pakt, dokument apo konsensus, as bilateral dhe as ndërkombëtar; nuk kërkohet që Islami ta lërë frerin e iniciativës dhe veprimin e parë në dorën e këtij kombi, por domosdoshmëria e vetëmbrojtjes mund të imponojë edhe një sulmim paraprak të këtij kombi kërcënues, duke e konsideruar diçka të tillë si një prej domosdoshmërive mbrojtëse.

Kur Allahu i Lartësuar e legjitimoi konfrontimin e armatosur, Ai i sqaroi edhe shkaqet përkatëse të tij, duke thënë: “Atyre që janë sulmuar, u lejohet (që të vetëmbrohen), sepse atyre u është bërë padrejtësi dhe në të vërtetë Allahu është i Fuqishëm që t’i ndihmojë”[1], ku gjejmë që leja hyjnore për konfrontim të armatosur të vijë si pasojë e qenies së tyre (myslimanëve), individë që janë sulmuar dhe që u është bërë padrejtësi. Pra ka ardhur koha, që ata të mbajnë qëndrim të balancuar dhe të ngadhënjejnë kundër atyre që u kanë bërë padrejtësi dhe janë treguar agresorë kundër tyre.

Pastaj Allahu i Madhëruar thotë: “(leja për të luftuar vjen sepse) ata, (janë persona) që janë dëbuar nga vatrat e tyre padrejtësisht, vetëm sepse thanë: ‘Zoti ynë është Allahu”[2], shtesë detajuese kjo, mbi armiqësinë e bërë ndaj tyre (myslimanëve), tokave, shtëpive dhe të drejtave të tyre në adhurim dhe besim.

Sa në fjalë (situata agresive në fjalë dhe leja e dhënë për të luftuar agresorin) nuk është rast i veçantë dhe as situatë përjashtuese historike, por është një çështje  që përsëritet rishtazi, ndaj dhe Allahu i Lartësuar e përfundoi thënien e Tij: “Sikur Allahu të mos u kishte dhënë njerëzve mundësinë për t’u mbrojtur nga njëri-tjetri, atëherë do të shkatërroheshin manastiret, kishat, sinagogat dhe xhamitë, në të cilat përmendet shumë emri i Allahut”[3]

Vëreni sesi Allahu i Lartësuar në këtë thënie kuranore ka përmendur manastiret, që u takojnë murgjve, kishat që u takojnë të krishterëve, sinagogat që u takojnë hebrenjve dhe xhamitë që u takojnë myslimanëve, në të cilat përmendet shumë emri i Allahut.

Në trajtën e ajeteve (thënieve kuranore) që flasin mbi konfrontimin e armatosur, gjejmë edhe fjalën e Allahut të Lartësuar: “Luftojini ata, derisa të zhduket mosbesimi dhe derisa të mbretërojë besimi vetëm për Allahun! Por, në qoftë se ata heqin dorë nga lufta kundër jush, atëherë s’ka armiqësi, përveçse kundër keqbërësve”[4]

Sa në fjalë (perifrazimi: “s’ka armiqësi, përveçse kundër keqbërësve”) nuk bie ndesh me parimin, se qëllimi i luftës është mbrojtja e Islamit, përkundrazi, një gjë e tillë (lufta vetëm kundër keqbërësve) e përforcon këtë kontekst, pasi aludimi (i luftës) këtu (në këtë thënie kuranore por edhe në tërësinë e legjislacionit islam) nuk është imponimi i dikujt që të pranojë Islamin, gjë që dihet mirë nga thënia kuranore: “Nuk ka imponim në fe”[5]por aludimi i luftës këtu (në këtë thënie kuranore) parashtron luftimin e atyre që na luftojnë dhe kjo luftë bëhet me qëllim që të mbrohemi nga trazira dhe dëmi, që këta agresorë u sjellin shoqërive myslimane.

Autor: Selman Aude

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Haxh: 39.

[2] – Sure Haxh: 40.

[3] – Sure Haxh: 40.

[4] – Sure Bekare: 193.

[5] – Sure Bekare: 256.

I thashë: Më shpjego më shumë, se ku qëndron padrejtësia ndaj gruas në martesë?

Ajo tha: Së pari, gruaja që punon kthehet e lodhur nga puna dhe duhet të merret me gatimin, fëmijët dhe menaxhimin e shtëpisë, ndërsa burri pas punës pushon  dhe  kjo është padrejtësia e parë. Në disa raste gruaja është e varur financiarisht nga burri dhe nëse divorcohet bëhet e dobët dhe kjo është padrejtësia e dytë. Njoh një shoqe që u detyrua nga familja të pranojë martesën me dikë, edhe pse nuk e donte dhe kjo është padrejtësia e tretë.

I thashë: Tani të kuptova, por a mendon se problemi është te ideja e martesës apo te zbatimi dhe kultura e shoqërisë?

Ajo tha: Sigurisht që problemi është te zbatimi dhe kultura e shoqërisë.

I thashë: Atëherë problemi nuk është te ideja e martesës, por te burri i keq që ka koncepte të gabuara për martesën dhe sillet keq me gruan.

Ajo tha: Por ky është realiteti.

I thashë: Zgjedhja dhe vendimi janë përgjegjësi e jotja. Ke të drejtë të zgjedhësh një burrë që nuk të bën padrejtësi në të tri rastet që përmende.

Ajo heshti.

Pastaj i thashë: Nëse zgjedh një bashkëshort bashkëpunues, do të jesh e qetë dhe e suksesshme në martesën tënde. Nëse zgjedh një burrë të respektueshëm, ai do ta rrisë vlerën tënde. Nëse zgjedh një burrë të ekuilibruar, ai do të të sigurojë stabilitet psikologjik dhe do të të ndihmojë në punët e shtëpisë dhe në rritjen dhe edukimin e fëmijëve. Pra, problemi nuk është te ideja e martesës, por te zgjedhja jote ose te kultura e shoqërisë ku jeton.

Ajo heshti.

Pastaj i thashë: Nëse zgjedh një bashkëshort bashkëpunues, do të jesh e qetë dhe e suksesshme në martesën tënde. Nëse zgjedh një burrë të respektueshëm, ai do ta rrisë vlerën tënde. Nëse zgjedh një burrë të balancuar, ai do të të sigurojë stabilitet psikologjik dhe do të të ndihmojë në punët e shtëpisë dhe në rritjen e fëmijëve. Pra, problemi nuk është te ideja e martesës, por te zgjedhja jote ose te kultura e shoqërisë ku jeton.

Ajo tha: Po si të bashkëveprojmë me kulturën e shoqërisë?

I thashë: Kultura e shoqërisë nuk I bën padrejtësi vetëm gruas, por ka shumë shembuj edhe të padrejtësisë ndaj burrit. Kjo nuk ka lidhje me fenë apo Islamin. Për shembull, zakonet dhe traditat e detyrojnë burrin me shpenzime të mëdha për martesën, saqë ai mbetet duke shlyer borxhe për shumë vite. Gjithashtu, shoqëria e paraqet shpesh burrin si fajtor, sidomos në rastet e divorcit. Në përgjithësi, shoqëria tregon më shumë simpati për gruan në martesë, divorc dhe në punët e saj.

Në edukim burrit gjithashtu i bëhet padrejtësi. Shoqëria e ka edukuar burrin që të mos shprehë ndjenjat dhe emocionet ndaj gruas së tij. Ai duhet të mos qajë, të mos tregojë trishtim dhe të mos shprehë atë që ka brenda. Gjithashtu, burri shpesh shihet si i dyshimtë dhe vihen në dyshim qëllimet e tij. Për shembull, nëse është bujar, akuzohet se ka ndonjë interes; nëse është i vendosur, akuzohet se është i ashpër dhe i dhunshëm.

Ndër konceptet e gabuara me të cilat rriten burrat në shoqëri është se nëse ai kërkon këshillë për të përmirësuar jetën e tij bashkëshortore apo edukimin, kjo konsiderohet shenjë dobësie. Prandaj burri është rritur me idenë se ai është vetëm financues i familjes dhe nuk ka rol në edukimin e fëmijëve, sepse edukimi në të gjitha detajet i lihet gruas.

Pra, shoqëria ashtu siç i ka bërë padrejtësi gruas, i ka bërë padrejtësi edhe burrit. Burrit i bëhet padrejtësi në heshtje, ndërsa gruas i bëhet padrejtësi me zë. Por të gjitha ato që ti përmende  dhe që përmenda unë janë rezultat i kulturës shoqërore që bie ndesh me fenë ose Islamin. Këto janë gabime që kanë kaluar gjatë një historie të gjatë dhe kanë nevojë të korrigjohen në përputhje me drejtësinë dhe mëshirën e fesë islame. Feja nuk i bën padrejtësi gruas, por realiteti është ai që i bën padrejtësi. Ka një dallim mes fesë dhe realitetit.

Ajo tha: Faleminderit për sqarimin. Tani e kuptova që problemi qëndron te realiteti dhe te zbatimi i koncepteve që duken fetare, por në fakt janë pjesë e kulturës së shoqërisë.

Autor: Xhasim Mutava

Përktheu: Mevlad Çollaku

By: ardhmëriaonline.com

]]> https://ardhmeriaonline.com/xhihadi-eshte-krenaria-jone-2/ Mon, 20 Apr 2026 05:34:59 +0000 https://ardhmeriaonline.com/?p=6315 Në artikullin e javës së kaluar, nuk ia shpreha lexuesve fisnikë mendimet, tek të cilat anojnë ndjenjat, ndërsa zemra frymëzohet me mundin e derdhur nga “Vëllezërit Muslimanë”. Nuk mund t`i fsheh lexuesve të nderuar, se kam përjetuar dhimbje, që nuk jam shprehur dhe ndërgjegja më ka vrarë, jo sepse ne dëshirojmë që të dukemi përpara njerëzve nëpëmjet punës tonë, apo që të tregojmë mundin tonë, sepse Allahu i Madhëruar e di, që “Vëllezërit Muslimanë” punojnë vetëm për hir të Tij dhe dëshirojnë që me anë të punës të fitojnë kënaqësinë e Tij. Ata nuk presin asnjë shpërblim apo falënderim nga askush. “Vëllezërit Muslimanë” kanë bindjen, se po kryejnë disa nga veprimet e detyrueshme që Islami i kërkon prej bijve të tij dhe pasi kryejnë një detyrim të tillë, kanë frikë se mos ndoshta nuk e kanë kryer siç duhet.

Ajo që duam ne, është që thirrjen tonë t`ua përcjellim njerëzve, t`iu sqarojmë atyre mendimin që kemi dhe t`iu zbulojmë atyre se kush jemi. Ka mundësi që të gjejmë nga ata persona, të cilët ndihmojnë për të mirën dhe udhëzojnë për bamirësi. Kështu dobia shumëfishohet, koha e realizimit shkurtohet, qëllimi bëhet më i prekshëm dhe realizohet ajo që shpresojmë: një reformim i plotë dhe shpëtim i shpejtë (i Umetit).

Çdo ditë që kalon dhe gjatë të cilës Umeti nuk punon për të dalë nga humnera ku ka rënë, e largon akoma më shumë rizgjimin. Nëse njerëzit do ta kuptonin siç duhet thirrjen e “Vëllezërve Muslimanë”, do ta vërtetonin se është e zbatueshme. Nëse njerëzit do ta pasonin metodologjinë e “Vëllezërve Muslimanë”, do ta shikonin të sukseshme. Nëse njerëzit do t`i ndihmonin “Vëllezërit Muslimanë” në punën e tyre, do ta vërenin se kjo punë është shpresëdhënëse, ndërsa fitorja dhe suksesi vjen vetëm nga Allahu, i Forti dhe i Urti.

Transmetohet në një hadith të vërtetë, se Muadhi (r.a) ka thënë: “Po ecja bashkë me të Dërguarin e Allahut (Paqja qoftë mbi të), kur më tha: “O Muadh! Nëse do, mund të të tregoj për kryet (esencën) e kësaj çështjeje (fesë islame), shtyllën dhe çatinë (kulmin) e saj”. I thashë: “Posi jo, o i Dërguari i Allahut, që për ty u bëfsha kurban”! I Dërguari i Allahut (Paqja qoftë mbi të) tha: “Kryet e kësaj feje është të dëshmosh se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, i Cili është i Vetëm e pa ortak dhe se Muhamedi është rob dhe i Dërguari i Allahut. Shtylla e kësaj feje është falja e namazit dhe dhënia e zekatit. Çatia e kësaj feje është Xhihadi në rrugë të Allahut. Unë jam urdhëruar t’i luftoj njerëzit, derisa ata të falin namazin, të japin zekatin, të dëshmojnë se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, të Vetëm dhe pa ortak dhe të dëshmojnë se Muhamedi është rob dhe i Dërguari i Allahut. Nëse i pranojnë këto, ata janë të mbrojtur. Jeta dhe pasuritë e tyre janë të mbrojtura dhe nuk preken, përveç rasteve kur e meritojnë ndëshkimin, ndërsa për atë që kanë në zemër, do të japin llogari para Allahut”^([1]). Më pas i Dërguar i Allahut (Paqja qoftë mbi të) tha: “Betohem në Atë, në dorën e të Cilit është jeta e Muhamedit, se pas faljes së farzit, nuk ka si Xhihadi në rrugë të Allahut, pra kur gërvishtet një fytyrë dhe kur pluhurosen këmbët në një punë, me të cilën synohen shkallët e larta në Ahiret. Ajo që do të peshojë më shumë për besimtarin, do të jetë shpërblimi që merr për kafshën e tij, e cila mbytet në rrugë të Allahut, apo që e ka përdorur vetë atë në rrugë të Allahut”^([2]).

Ky është përkufizimi i të Dërguarit të Allahut (Paqja qoftë mbi të) për Islamin, i cili e ka njohur Islamin më mirë se çdokush tjetër. Dije se “Vëllezërit Muslimanë” u kërkojnë njerëzve që të zbatojnë vetëm Islamin dhe parimet e Islamit, ata ndjekin vetëm rrugën islame në të gjitha detajet e saj.

Siç kam thënë edhe më lart në lidhje me namazin dhe zekatin, të kam treguar se çfarë synojnë “Vëllezërit Muslimanë” – nëpërmjet namazit dhe zekatit – për veten dhe për të tjerët. Dihet se namazi dhe zekati janë shtyllat e kësaj feje dhe themelet e saj.

Tani do të të flas për “Vëllezërit Muslimanë” si luftëtarë. Do të të flas, se çfarë duan nga vetja dhe nga njerëzit nëpërmjet Xhihadit në rrugë të Allahut, pozita e të cilit – në këtë fe – është si çatia për shtëpinë.

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është edhe ajo ndjenjë e gjallë dhe e fortë, e cila flladit me butësi krenarinë e Islamit dhe lavdinë e tij. Ajo është një ndjenjë që fluturon me përmallim për tek pushteti dhe forca e Islamit dhe vajton me pikëllim për gjendjen e dobët dhe nënçmuese ku kanë rënë muslimanët. Kjo ndjenjë digjet nga dhimbja, kur shikon këtë gjendje që nuk e do as Allahu i Madhëruar, as Muhamedi (Paqja qoftë mbi të), asnjë musliman dhe asnjë zemër besimtari:

Për shkak të kësaj gjendje

zemra nga dhimbja shkrin.

Kjo veç se në zemër

Islam dhe Iman (besim) mbin.

Në një hadith të vërtetë thuhet: “Kush nuk interesohet për gjendjen e muslimanëve, nuk është prej tyre”.^([3])

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është edhe të kesh si shqetësim të përhershëm dhe preokupim të vazhdueshëm të menduarit seriozisht për rrugën e suksesit dhe gjetjen e rrugës së shpëtimit nga kjo gjendje, duke menduar thellë për një kohë të gjatë, sesi të zgjedhësh metodat e punës dhe mekanizmat më efikase, pasi ti ndoshta ia gjen Umetit rrugën e shpëtimit, mund të rastisë që të gjesh shpëtuesin, apo shpëtuesi mund të jesh ti vetë. Dije se nijeti i njeriut ka më shumë vlerë sesa puna e tij. Allahu i Madhëruar i di shikimet që njerëzit bëjnë me bisht të syrit dhe di ato që fshehin zemrat e tyre.

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është, që një pjesë të kohës tënde, të pasurisë tënde dhe të rehatisë tënde t`ia kushtosh Islamit dhe bijve të muslimanëve. Nëse je komandant, jepi kohën e duhur detyrës që të kërkohet nga ky post. Nëse je vartës, ndihmo ata që ftojnë në rrugë të Allahut. Në të dy grupet ka mirësi dhe Allahu i Madhëruar u ka premtuar të mirën të dy grupeve. Ai thotë: “Banorëve të Medinës dhe beduinëve që janë rreth saj, nuk u lejohet të mos ndjekin të Dërguarin e Allahut, as të kursejnë jetën e tyre para jetës së tij. Kjo është kështu, sepse ata që janë në rrugën e Allahut, sa herë që t`i godasë etja, lodhja e uria dhe sa herë që të shkelin në ndonjë vend ku do t`i zemërojnë mohuesit apo t`i gjejë gjë nga ana e armikut, atyre do t’iu shkruhet si vepër e mirë. Me të vërtetë, Allahu nuk do t’ua humbë shpërblimin punëmirëve. (Gjithashtu) sa herë që ata të shpenzojnë diçka të vogël a të madhe apo të kapërcejnë çfarëdo lugine (në rrugë të Allahut), kjo do t’iu shënohet, në mënyrë që Allahu t’i shpërblejë sipas veprave më të mira që kanë bërë!^([4])

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është, që të urdhërosh për mirë dhe të ndalosh nga e keqja, të këshillosh për hir të Allahut, sipas modelit të Profetit (Paqja qoftë mbi të), duke u bazuar në librin e Tij, të këshillosh prijësit e muslimanëve dhe të gjithë muslimanët, të ftosh në rrugën e Zotit tënd me urtësi dhe këshillë të mirë. Sa herë që një popull e braktis këshillën, ai nënçmohet dhe sa herë që neglizhon urdhërimin për mirë dhe ndalimin nga e keqja, ai përçmohet: “Ata izraelitë që ishin mohues, u mallkuan me gjuhën e Daudit dhe të Isait, të birit të Merjemes, për shkak se kundërshtonin, shkelnin çdo kufi dhe nuk e ndalonin njëri-tjetrin nga veprat e këqija. Eh, sa të shëmtuara ishin veprat që bënin ata”!^([5])

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është ta refuzosh atë që refuzon fenë e Tij, t`i japësh fund lidhjeve me ata që i shpallin armiqësi Allahut dhe të Dërguarit të Tij. Shkëput çdo lidhje apo marrëdhënie me ta, madje as mos ha e as mos pi me ta. Në një hadith thuhet: “Rrënimi filloi tek çifutët, atëherë kur ndonjëri prej tyre e takonte dikë që bënte mëkat dhe i thoshte: “O ti njeri! Kije frikë Allahun dhe lëre këtë punë që e bën, pasi nuk lejohet”. Më pas, kur e takonte përsëri të nesërmen, e gjente duke bërë përsëri të njëjtin mëkat, mirëpo nuk e ndalonte më, përkundrazi mëkati nuk e pengonte që të hante, të pinte dhe të rrinte me të. Kur ata e bënë një gjë të tillë, Allahu futi urrejtje në zemrat e tyre ndaj njëri-tjetrit”.^([6])

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është që të jesh ushtar për hir të Allahut, duke qenë i gatshëm për ta sakrifikuar veten dhe pasurinë vetëm për Të, madje edhe nëse të kërkohet sakrifikimi i çdo gjëje. Nëse kërcënohet lavdia e Islamit, shkelet krenaria e Islamit dhe bie alarmi për t`u mobilizuar, me qëllim që Islamit t`i kthehet krenaria, ti duhet të jesh i pari që i përgjigjesh kësaj thirrjeje dhe i pari që nisesh për Xhihad: “Në të vërtetë, Allahu ka blerë nga besimtarët jetën dhe pasurinë e tyre, në këmbim të Xhenetit”.^([7])

Në një hadith thuhet: “Kush vdes pa bërë Xhihad dhe pa e pasur në zemër dëshirën për të bërë Xhihad, vdes duke pasur një pjesë hipokrizie”.^([8]) Në këtë mënyrë realizohet ajo që dëshiron Allahu i Madhëruar: përhapja e Islamit në të gjithë botën.

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është puna për ngritjen e peshores së drejtësisë, për zgjidhjen e çështjeve të njerëzve, për përkrahjen e atij që i është bërë padrejtësi, për të goditur dorën e krimit – sado të gjerë ta ketë rrezen dhe pushtetin. Ebu Said Khuderiu (Allahu qoftë i kënaqur me të) tregon, se i Dërguari i Allahut (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Xhihadi më i mirë është të thuash fjalën e vërtetë para një mbreti apo udhëheqësi gjakatar”.^([9]) E shënon Ebu Daudi. Një hadith të ngjashëm e shënon gjithashtu edhe Buhariu. Xhabiri (Allahu qoftë i kënaqur me të) tregon, se i Dërguari i Allahut (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Zotëria i dëshmorëve është Hamza ibn Abulmutalibi dhe një person, i cili shkon tek një udhëheqës gjakatar, e urdhëron (për të mirën) dhe e ndalon (nga e keqja), ndërsa gjakatari e vret atë”.^([10]) Hadithin e shënon Ibn Maxheh me varg të vërtetë.

I dashur dhe i nderuar!

Pjesë e Xhihadit në rrugë të Allahut është që – edhe nëse nuk bën asgjë prej këtyre që përmendëm – të paktën t`i duash me gjithë zemër ata që luftojnë në rrugë të Allahut të Madhëruar, t`i këshillosh duke dhënë mendimin tënd të sinqertë, pasi në këtë mënyrë Allahu i Madhëruar do ta shkruajë sevapin dhe do t`i largojë pasojat (e mosmarrjes pjesë në xhihad). Bëhu pjesë e të paktën njërës prej këtyre grupeve që thamë. Përndryshe do të vuloset zemra (me hipokrizi) dhe do të ndëshkohesh shumë ashpër: “Nuk është gjynah të mos shkojnë në luftë të dobëtit, as të sëmurët, as ata që nuk mund të sigurojnë shpenzimet, nëse janë të sinqertë me Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Nuk ka vend për vërejtje ndaj punëmirëve. Allahu është Falës dhe Mëshirëplotë. (Nuk ka gjynah) As për ata të cilët, kur vijnë te ti për të kërkuar kafshë shalimi e ti u thua: “Unë nuk mund t`ju siguroj kafshë shalimi”, kthehen me sytë e tyre që u rrjedhin lot, ngaqë nuk mundën të gjenin gjë për të dhënë (në rrugë të Allahut)”.^([11])

Duke u kthyer edhe një herë në fillim të temës, themi se këto janë disa nga gradat dhe shkallët e Xhihadit në Islam. Lind pyetja: “Ku janë “Vëllezërit Muslimanë” në lidhje me këto gradë”?! Përsa i përket faktit, se ata janë të pikëlluar dhe të lënduar për shkak të gjendjes së sotme të muslimanëve, Allahu i Madhëruar e di më mirë se çdonjërit prej tyre i digjet zemra, i përvëlohet thellësia e shpirtit dhe i tronditet mendja, gjë që e pengon atë në shumë raste të ndjehet i qetë me familjarët dhe vëllezërit e tij, apo të përjetojë kënaqësinë e çdo gjëje të këndshme dhe të bukur që ekziston.

Përsa i përket faktit, nëse “Vëllezërit Muslimanë” e mendojnë rrugën e shpëtimit, Allahu e di më mirë se çdo mendim i tyre, çdo plan që pushton ndjenjat e tyre, çdo çështje që i preokupon mendjen e tyre, – ashtu siç është edhe kjo çështje për të cilën po flasim –  ka pushtuar kokat dhe zemrat e tyre, ka rrëmbyer ndjenjat dhe mendimet e tyre.

Përsa i përket faktit, nëse “Vëllezërit Muslimanë” shpenzojnë kohën dhe pasurinë e tyre për këtë rrugë, të mjafton të vizitosh qendrat e tyre dhe do të shikosh sy të stërmunduar nga pagjumësia, fytyra të lodhura nga mundi dhe trupa të rraskapitur nga përpjekja dhe stërmundimi. Ai që i shikon këto, kupton se “Vëllezërit Muslimanë” e konsiderojnë këtë lodhje si forcë të besimit dhe fuqi të parimeve që u besojnë. Shikon të rinj, që kalojnë më shumë se gjysmën e natës në zyra, me koka mbi tavolina, ndërkohë që bashkëmoshtarët e tyre janë zhytur në lojërat e kësaj jete, në shoqërinë e njëri-tjetrit, duke e kaluar natën me pagjumësi në kënaqësi të përkohshme.

Njerëzit sikur e kanë harruar proverbën: “Burimi që ecën ditë e natë, është pasuria më e madhe që ka pronari i tij, i cili fle gjumë”. Ne – “Vëllezërit Muslimanë” – e kërkojmë shpërblimin vetëm nga Allahu i Madhëruar dhe këtë nuk e konsiderojmë si favor që po u bëjmë të tjerëve: “Përkundrazi, Allahu ju ka dhuruar mirësi dhe ju ka udhëzuar në besim, nëse ajo që thoni është e vërtetë”.^([12])

Nëse pyet për pasurinë që “Vëllezërit Muslimanë” shpenzojnë në misionin e tyre, të them se ato janë vetëm nga pasuria e tyre e paktë, të cilën e japin me bujari, kënaqësi dhe qetësi shpirtërore. Ata sakrifikojnë pasurinë e tyre, duke e ngritur veten në nivelin e bujarisë, duke u mjaftuar me gjërat e domosdoshme për jetesë – larg luksit – dhe duke shpenzuar gjithçka në rrugën e thirrjes/misionit të tyre. Për këtë, ata falënderojnë vetëm Allahun e Madhëruar: “Kushdo që ruhet nga lakmia e vetvetes, me siguri që do të jetë fitues”.^([13])

Gëzimi ynë më i madh është që Allahu i Madhëruar ta pranojë këtë prej nesh, pasi tek e fundit çdo gjë vjen prej Tij dhe çdo gjë është për Të.

Përsa i përket faktit, se “Vëllezërit Muslimanë” urdhërojnë për mirë dhe ndalojnë nga e keqja, ata e kanë praktikuar këtë me vetet e tyre, pastaj me familjarët e tyre, pastaj me të afërmit e tyre, pastaj me vëllezërit e tyre dhe më pas me shokët e tyre. Për kryerjen e kësaj detyre, “Vëllezërit Muslimanë” janë armatosur me durim, butësi, urtësi dhe dashamirësi gjatë këshillimit. A nuk e ke vënë re, se revista e tyre është një manifestim i urdhërimit për mirë dhe ndalimit nga e keqja?! A nuk i shikon, se këshillat dhe fjalimet e tyre janë vetëm një nga mënyrat e këtij detyrimi hyjnor?!

Përsa i përket shkallëve të tjera të Xhihadit, ato janë detyrë për xhematin e muslimanëve dhe xhemati i “Vëllezërve Muslimanë” duhet të mbajë përgjegjësinë e tij për këto detyra. Nuk ka dyshim, se “Vëllezërit Muslimanë” janë pararojë në këtë dhe nuk rezervohen për të dhënë maksimumin e duhur. “Vëllezërit Muslimanë” e dinë pozitën që ka Xhihadi në Islam dhe e dinë se i Dërguari i Allahut (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Kush e takon Allahun dhe nuk ka luftuar në rrugë të Tij, do të ketë shenjë në fytyrë”.^([14])  E shënon Tirmidhiu dhe Ebu Daudi. “Vëllezërit Muslimanë” i luten Allahut të Madhëruar që ta takojnë Atë pa pasur shenja në fytyra. Allahu i Madhëruar i thotë të Dërguarit të Tij: “Ti je përgjegjës vetëm për veten tënde. Nxiti edhe besimtarët…”.^([15]) Ne shpresojmë, se këto fjalë ua kemi komunikuar siç duhet njerëzve. Shpresojmë që ky zë të ketë arritur në shpirtin e tyre dhe të ketë gjetur terren pjellor, për ta shtuar sa më shumë numrin e aktivistëve dhe për të sistemuar sa më mirë rreshtat e luftëtarëve. “Ata që luftojnë për çështjen Tonë, sigurisht, Ne do t`i udhëzojmë drejt udhëve Tona. Vërtet, Allahu është me punëmirët”.^([16])

Autor: Hasan El Bena

Përktheu: Rushit Musallari

By: ardhmëriaonline.com

⁽[1]⁾ – Deri këtu hadithi është  i vërtetë për shkak të dëshmive përforcuese. Ahmedi (5/425).

⁽[2]⁾ – Kjo pjesë e hadithit është e pranuar për shkak të dëshmive përforcuese. Ahmedi (5/245), Bezari në “El-Bahru`z-Zekhâr”,  (2669). Hadithin e shënon gjithashtu Ahmedi (5/231), Nesaiu në “Sunenu`l-Kubrâ”, (11394), Tirmidhiu (2616) dhe Ibn Maxheh (3973).

⁽[3]⁾ – Hadith shumë i dobët, ndërsa domethënia e kësaj fjale është e vërtetë. Taberaniu në “Eusat”, (471) dhe Hakimi (7889). Hejthemiu në “Mexhmau`z-Zevâid”, (10/248) thotë: “E shënon Taberaniu. Në vargun e transmetuesëve është Jezid ibn Rrabia Rrabhi, i cili vlerësohet nga kritikët si i refuzuar në hadith”.

⁽[4]⁾ – Kurani: Teube, ajeti: 120-121.

⁽[5]⁾ – Kurani: Maide, ajeti: 78-79.

⁽[6]⁾ – Hadith me premisë për të qenë i pranuar, për shkak të dëshmive përforcuese. Ebu Daudi (4336), Tirmidhiu (3050), Ibn Maxheh (4006) dhe Ahmedi (1/391). Hadithin e shënojnë gjithashtu Ebu Ja`la (5033) dhe Taberaniu në “Kebîr” nga Ebu Musa (r.a). Hejthemiu në “Mexhmau`z-Zevâid”, (7/269) nr (12153) thotë: “E shënon Taberaniu në Kebîr dhe përcjellësit janë të vërtetë”. Taberaniu në “Kebîr”, (10264) dhe Bejhakiu në “Shuabu`l-Îmân”, (7138) shënojnë një hadith të ngjashëm me hadithin e Ibn Mesudit (r.a). Vargu ka shkëputje për shkak të Ebu Ubejdes, i cili nuk ka dëgjuar hadithe nga babai i tij. Mirëpo kjo duhet të shikohet me rezerva, pasi dijetarët kanë mospajtime për këtë gjë. Duhet ditur se Tirmidhiu e ka vlerësuar hadithin të pranuar, por të veçuar.

⁽[7]⁾ – Kurani: Teube, ajeti: 111.

⁽[8]⁾ – Hadith i vërtetë. Muslimi (1910), Ebu Daudi (2502) dhe Nesaiu në “Sunenu`l-Muxhtebâ”, (3097).

⁽[9]⁾ – Hadith i vërtetë për shkak të dëshmive përforcuese. Ebu Daudi (4344), Tirmidhiu (2174) dhe Ibn Maxheh (4011).

⁽[10]⁾ – Hadith i pranuar. Hakimi (4884), Taberaniu në “Eusat” (4079) dhe Ebu Nuajmi në “Musned Ebî Hanîfe”, (1/187). Imami ka bërë një lapsus, pasi ia ka cilësuar hadithin Ibn Maxhes.

⁽[11]⁾ – Kurani: Teube, ajeti: 91-93.

⁽[12]⁾ – Kurani: Huxhurat, ajeti: 17.

⁽[13]⁾ – Kurani: Hashr, ajeti: 9.

⁽[14]⁾ – Hadith i vërtetë për shkak të dëshmive përforcuese. Tirmidhiu (1666), Ibn Maxheh (2763) dhe Hakimi (2420).

⁽[15]⁾ – Kurani: Nisa, ajeti: 84.

⁽[16]⁾ – Kurani: Ankebut, ajeti: 6.