Ibn Ata’il-lah El Iskenderi (r. h) ka thënë:
“Mos lejo që mungesa e përmbushjes së premtimit të të shtyjë të dyshoh në premtimin e Zotit – edhe nëse është caktuar për një kohë të veçantë – që të mos bëhet kjo një goditje për thellësinë e perceptimit tënd dhe një shuarje e dritës së brendësisë sate.”
1 – Pikat kryesore që trajton kjo urtësi:
1 – Ndalimi i dyshimit në premtimin e Allahut: Besimtari nuk duhet të dyshojë në premtimet hyjnore edhe kur ato vonohen në dukje. Premtimi i Allahut është i vërtetë dhe i sigurt.
2 – Vonesa nuk do të thotë mohim i premtimit: Mosrealizimi i menjëhershëm i asaj që pritet nuk nënkupton se Allahu nuk do ta përmbushë atë. Vonesa mund të jetë pjesë e urtësisë hyjnore.
3 – Koha e realizimit është në dorën e Allahut. Allahu e realizon premtimin në kohën që Ai e ka caktuar, jo domosdoshmërisht në kohën që njeriu dëshiron.
4 – Sprova e besimit gjatë pritjes: Pritja zbulon forcën e bindjes së njeriut. Në kohë vonese testohet besimi, durimi dhe mbështetja tek Allahu.
5 – Ruajtja e “basirës” (perceptimit të brendshëm): Dyshimi dhe dëshpërimi e dobësojnë perceptimin shpirtëror dhe e verbojnë zemrën ndaj urtësisë së Allahut.
6 – Ruajtja e “nurit të brendshëm”: Humbja e shpresës dhe keqkuptimi i kaderit mund të shuajnë dritën e zemrës, qetësinë dhe lidhjen shpirtërore me Allahun.
7 – Edukimi i zemrës në dorëzimin ndaj Allahut: Urtësia e mëson besimtarin të jetë i qetë dhe i dorëzuar ndaj zgjedhjes dhe kohës së Allahut.
8 – Dallimi mes premtimit hyjnor dhe pritjeve njerëzore: Njeriu shpesh ndërton mënyrën dhe kohën e realizimit sipas imagjinatës së vet, ndërsa Allahu e realizon sipas dijes dhe urtësisë së Tij.
9 – Lidhja midis besimit dhe gjendjes shpirtërore: Sa më i fortë besimi në premtimin e Allahut, aq më e qëndrueshme bëhet zemra përballë vonesave dhe sprovave.
10 – Kujdesi ndaj dëshpërimit të fshehtë: Urtësia paralajmëron për një lloj dëshpërimi të brendshëm që mund të mos shfaqet me fjalë, por që dobëson besimin dhe marrëdhënien me Allahun.
2 – Shpjegimi i urtësisë:
Kjo urtësi trajton një prej sprovave më të mëdha të zemrës: vonesën e asaj që njeriu pret nga Allahu. Shpesh besimtari lutet, pret ndryshim, fitore apo lehtësim, por kur përgjigjja vonohet, zemra fillon të lëkundet. Pikërisht këtu autori na mëson se problemi nuk është tek premtimi i Allahut, por tek mënyra se si njeriu e kupton kohën dhe urtësinë hyjnore. Allahu i Madhëruar thotë në Kuran: “Mos u ligështoni dhe mos u trishtoni, sepse ju do të jeni më të lartët nëse jeni besimtarë.”[1] Ky ajet u shpall pas betejës së Uhudit, kur muslimanët pësuan humbje dhe disa menduan se ndihma hyjnore ishte larguar. Por Allahu ua rikujtoi se premtimi i Tij nuk prishet, edhe nëse sprova zgjat.
Po ashtu Allahu thotë: “Vërtet, me vështirësinë vjen lehtësimi.”[2] Allahu nuk ka thënë “pas vështirësisë”, por “me vështirësinë”, duke treguar se ndihma e Allahut ecën bashkë me sprovën edhe kur njeriu nuk e sheh menjëherë.
Profeti (a.s) ka thënë: “Dijeni se ndihma vjen me durimin, lehtësimi me brengën dhe me vështirësinë vjen lehtësimi.” Ky hadith edukon zemrën të mos nxitojë në gjykim. Shpesh njeriu mendon se vonesa është braktisje, ndërkohë që Allahu po e përgatit për diçka më të madhe.
Një shembull madhështor është historia e Jusufit (a.s). Ai u hodh në pus, u shit si skllav dhe u burgos padrejtësisht për vite me radhë. Në pamje të jashtme dukej sikur premtimi i Allahut për të ishte larg, por në fund Allahu e ngriti në pozitë dhe e bëri shkak shpëtimi për njerëzit. Sikur Jusufi (a.s) të shikonte vetëm momentin e sprovës, mund të dukej sikur premtimi ishte vonuar, por urtësia hyjnore po ndërtonte një përfundim më të madh.
Edhe në jetën e Musait (a.s) shohim të njëjtën gjë. Kur ai dhe Benu Israilët arritën te deti dhe faraoni ishte pas tyre, njerëzit thanë: “Do të na arrijnë!” Por Musai tha me bindje: “Kurrsesi! Me mua është Zoti im, Ai do të më udhëzojë.”[3] Në çastin kur çdo rrugë dukej e mbyllur, Allahu e çau detin dhe solli shpëtimin.
Kjo urtësi na mëson se dyshimi në premtimin e Allahut e dobëson “basirën”, perceptimin e zemrës, dhe e shuan dritën e besimit. Besimtari duhet të jetojë mes durimit dhe bindjes, duke ditur se Allahu nuk e thyen premtimin e Tij, por e realizon atë në kohën dhe mënyrën më të mirë. Kur zemra e kupton këtë, ajo qetësohet dhe nuk tronditet nga vonesat e jetës.
3 – Analizë shpirtërore:
Analiza shpirtërore e kësaj urtësie të Ibn Ata’il-lah El Iskenderi qëndron në trajtimin e marrëdhënies së zemrës me Allahun gjatë kohës së pritjes dhe vonesës. Në pamje të parë, urtësia flet për mosdyshimin në premtimin e Allahut, por në thelb ajo flet për edukimin e zemrës dhe pastrimin e saj nga varësia ndaj kohës, rezultateve dhe pritjeve njerëzore.
Shpesh njeriu mendon se besimi i tij është i fortë derisa sprovohet me vonesë. Kur ai lutet gjatë, pret ndryshim, lehtësim apo realizim të një premtimi dhe nuk sheh rezultat të menjëhershëm, zemra fillon të shqetësohet. Ky shqetësim zbulon një sëmundje të fshehtë shpirtërore: lidhjen e zemrës me atë që pret dhe jo me Vetë Allahun. Njeriu mund të thotë se i beson Allahut, por kur vonohet ajo që dëshiron, shfaqet ankthi, pakënaqësia dhe ndonjëherë edhe dyshimi i fshehtë. Pikërisht këtu qëndron thelbi i urtësisë.
Autori dëshiron të na mësojë se besimi i vërtetë nuk matet kur çdo gjë shkon sipas dëshirës sonë, por kur zemra mbetet e qetë edhe atëherë kur nuk kupton urtësinë e Allahut. Vonesa shpirtërisht është një proces edukimi. Allahu ndonjëherë e vonon dhuratën jo për ta privuar robin, por për ta pastruar zemrën nga nxitimi, egoja dhe mbështetja tek shkaqet.
Në këtë urtësi përmendet “goditja e perceptimit” dhe “shuarja e dritës së brendshme”. Kjo është shumë e thellë shpirtërisht. Kur njeriu fillon të dyshojë në premtimin e Allahut, ai humbet “basirën”, shikimin e zemrës. Zemra nuk arrin më të lexojë urtësinë pas ngjarjeve dhe fillon ta shohë jetën vetëm përmes rezultateve të jashtme. Kjo e errëson shpirtin dhe e dobëson lidhjen me Allahun.
Ndërsa zemra që i dorëzohet Allahut e sheh vonesën si mëshirë, edukim dhe përgatitje. Ajo nuk pyet vazhdimisht: “Pse nuk ndodhi ende?”, por pyet: “Çfarë dëshiron Allahu të më mësojë përmes kësaj pritjeje?” Kjo e zhvendos njeriun nga ankthi tek qetësia dhe nga kontrolli tek besimi.
Shpirtërisht, kjo urtësi synon ta çlirojë njeriun nga robëria ndaj rezultateve. Njeriu shpesh mendon se lumturia e tij varet nga realizimi i një gjëje të caktuar, por Allahu dëshiron që zemra të lidhet me Të dhe jo me dhuntinë. Sepse dhuntitë ndryshojnë, ndërsa Allahu nuk ndryshon.
Kur robi arrin këtë shkallë, ai nuk e humbet qetësinë edhe nëse sprova zgjat. Ai vazhdon të lutet, të shpresojë dhe të ketë mendim të mirë për Allahun. Në këtë gjendje, vetë pritja bëhet adhurim, durimi bëhet dritë dhe zemra fiton afërsi me Allahun që ndoshta nuk do ta arrinte po të merrte menjëherë atë që kërkonte.
4 – Udhëzime praktike:
1 – Mos e lidh besimin tënd me shpejtësinë e rezultateve! Nëse diçka vonohet, mos mendo menjëherë se Allahu të ka braktisur. Vonesa nuk është argument kundër mëshirës së Tij.
2 – Vazhdo lutjen pa u lodhur! Edhe kur nuk sheh ndryshim të menjëhershëm, mos e ndërprit duanë. Vazhdimësia në lutje është shenjë besimi dhe adhurimi.
3 – Ruaje mendimin e mirë për Allahun! Mos lejo që sprovat të të çojnë në pesimizëm. Kujto gjithmonë se Allahu zgjedh atë që është më e dobishme për ty.
4 – Mos nxito në gjykimin e ngjarjeve! Ka gjëra që sot të duken të këqija, por nesër kupton se kanë qenë mbrojtje, edukim ose hapje e një dere më të mirë.
5 – Praktiko durimin aktiv! Pritja nuk do të thotë pasivitet. Vazhdo të punosh, të përpiqesh dhe të marrësh shkaqet, ndërsa zemra mbështetet tek Allahu.
6 – Kujto mirësitë e mëparshme të Allahut! Reflekto sa herë Allahu të ka ndihmuar, të ka hapur rrugë apo të ka dhënë mirësi pa e pritur. Kjo forcon sigurinë në premtimin e Tij.
7 – Ruaje zemrën nga dëshpërimi i fshehtë! Kujdes nga fjalë si: “U luta kot”, “Nuk po ndryshon asgjë”. Këto e dobësojnë zemrën dhe besimin gradualisht.
8 – Pyete veten gjatë vonesës: Çfarë po më mëson Allahu? Çdo pritje ka një edukim shpirtëror: durim, përulësi, sinqeritet, shkëputje nga egoja ose forcim të tevekulit (mbështetjes tek Allahu).
9 – Forco lidhjen me Allahun, jo vetëm me kërkesën! Syno që zemra jote të gjejë qetësi në afërsinë me Allahun edhe para realizimit të asaj që dëshiron.
10 – Lexo histori profetësh dhe njerëzish të devotshëm. Historitë e Jusufit (a.s), Ejubit (a.s) dhe Musait (a.s) të mësojnë se ndihma e Allahut mund të vonohet, por nuk mungon.
12 – Përsërite shpesh fjalinë: “O Allah, më jep kënaqësi me zgjedhjen Tënde dhe më forco në pritjen e urtësisë Sate.” Kjo ndihmon zemrën të jetojë me dorëzim ndaj Allahut dhe dhuron qetësi.
5 – Mesazhi i urtësisë:
Mesazhi qendror i kësaj urtësie është edukimi i zemrës që të mos e lidhë besimin dhe qetësinë e saj me shpejtësinë e realizimit të premtimeve hyjnore, por me vetë sigurinë në Allahun dhe urtësinë e Tij.
Kjo urtësi na mëson se premtimi i Allahut është i vërtetë në çdo rast, por mënyra, koha dhe forma e realizimit i përkasin vetëm Atij. Prandaj, vonesa nuk është shenjë refuzimi, por pjesë e planit hyjnor që njeriu shpesh nuk e kupton menjëherë.
Mesazhi i saj është që besimtari të mos lejojë që pritja të kthehet në dyshim, as që vonesa të shndërrohet në dëshpërim. Përkundrazi, ai duhet ta shohë çdo vonesë si sprovë të besimit dhe si mundësi për forcimin e lidhjes me Allahun.
Në thelb, urtësia thotë: qetësia e vërtetë nuk vjen nga realizimi i asaj që kërkon, por nga besimi se ajo që Allahu ka zgjedhur për ty është gjithmonë më e mirë se ajo që ti zgjedh për veten tënde.
Prandaj, mesazhi përfundimtar është:
Mos dysho në premtimin e Allahut,
Mos u dëshpëro nga vonesa,
Mos e mat urtësinë hyjnore me kohën tënde, sepse çdo gjë që vjen prej Tij, vjen në kohën dhe formën më të përsosur për ty.
Autor: Elton Harxhi
By: ardhmëriaonline.com
[1] – Sure Ali Imran: 139.
[2] – Sure Sherh: 6.
[3] – Sure Shuara: 62.
