Ku ishin muhaxhirët nga këto ngjarje?
Në të vërtetë, muhaxhirët ishin të zënë me fatkeqësinë e madhe, në shtëpinë e të Dërguarit të Allahut (a.s) dhe përreth saj. Para tyre qëndronin çështjet e larjes së trupit, qefinosjes dhe pastaj varrimit, dhe ata madje kishin mospajtime edhe për çështjen e varrimit.
Ku do të varrosej i Dërguari i Allahut (a.s)? Në Beki’? Apo me dëshmorët e Uhudit? Apo në Mekë, vendin e tij? Apo në një vend të veçantë?
Derisa erdhi Ebu Bekr es-Siddiku dhe i tha atyre se duhet të varroset aty ku ka vdekur, ashtu siç ia kishte treguar më parë i Dërguari i Allahut (a.s).
Por a ishte ky tubim i ensarëve në Sakifen e Benu Saides aq i madh sa të mos vihej re nga muhaxhirët?
Jo, natyrisht. Një nga muhaxhirët e pa këtë tubim të ensarëve në Sakife dhe nxitoi te shtëpia e të Dërguarit të Allahut (a.s), ku në atë kohë ndodheshin Ebu Bekri, Omeri dhe të tjerë.
Ai thirri Omer ibn Hatabin dhe i tha: “Dil te unë, o biri i Hatabit.” Omeri tha: “Largohu, jemi të zënë.” Por ai këmbënguli, dhe Omeri doli tek ai. Burri i tha: “Ka ndodhur një çështje ku ti je i nevojshëm: ensarët janë mbledhur në Sakifen e Benu Sa’dit, arrijini para se të vendosin diçka!”
Këtu Omer ibn Hatabi e kuptoi seriozitetin e situatës, dhe nxitoi te Ebu Bekri es-Siddiku dhe i tregoi çështjen, duke i thënë: “Le të shkojmë te vëllezërit tanë ensarë.” Dhe ata të dy u nisën.
Këtu shfaqet urtësia e këtyre dy burrave; sepse po të vonoheshin, situata do të përkeqësohej shumë. Nëse ensarët do të bënin një betim besnikërie pa praninë e muhaxhirëve, atëherë ose muhaxhirët do të detyroheshin të pranonin diçka me të cilën nuk pajtoheshin, ose do ta refuzonin atë, dhe kjo do të sillte përçarje. Prandaj duhej të nxitonin para se çështja të përfundonte dhe para se ensarët të shpërndaheshin nga Saqifja.
Kështu Ebu Bekri dhe Omeri u nisën me shpejtësi drejt Sakifes…
Gjatë rrugës, ata takuan dy burra të drejtë nga ensarët e vjetër, të cilët kishin marrë pjesë në Besëlidhjen e Akabes së dytë dhe në të gjitha betejat e të Dërguarit të Allahut (a.s): Uvejm ibn Sa’ide dhe Ma’n ibn Adij. Kur panë se Ebu Bekri dhe Omeri po shkonin drejt Sakifes, i këshilluan të mos afroheshin dhe të vendosnin vetë çështjen e tyre mes muhaxhirëve, duke u frikësuar se mund të ndodhte fitne mes dy palëve. Por Ebu Bekri dhe Omeri këmbëngulën dhe vazhduan rrugën.
Gjatë rrugës takuan edhe Ebu Ubejde ibn el-Xherrahun, një nga më të mëdhenjtë e muhaxhirëve, dhe e morën me vete drejt Sakifes së Beni Saides.
Është e qartë se muhaxhirët nuk kishin në zemrat e tyre as të keqe, as planifikim të fshehtë, siç i kanë akuzuar shumë orientalistë dhe shiitë. Përndryshe, si do të shkonin vetëm tre persona pa mobilizuar të gjithë muhaxhirët për një çështje kaq të rëndësishme?
Ndërkohë, para se muhaxhirët të arrinin në Sakife, ensarët kishin bërë hapa të rëndësishëm në zgjedhjen e halifit. Ata, si Eusët ashtu edhe Hazrexhët, ishin pajtuar për zgjedhjen e sahabiut të nderuar Sa’d ibn Ubade si udhëheqës i muslimanëve dhe halif i të Dërguarit të Allahut (a.s).
Sa’d ibn Ubade ishte udhëheqësi i Hazrexhëve, por megjithatë edhe Eusët e mbështetën atë, dhe kjo është pa dyshim një virtyt i lartë i besimit. Nëse kujtojmë vetëm disa vite më parë, para ardhjes së të Dërguarit të Allahut (a.s) në Medinë, mes Eusëve dhe Hazrexhëve kishte luftëra të ashpra, e fundit prej tyre ishte dita e Buathit, ku ndodhi një masakër e madhe mes tyre. Por tani zemrat e ensarëve kishin ndryshuar, ata kishin lënë interesat e tyre dhe nuk mendonin më përveç për të mirën e kësaj feje.
Eusët nuk patën asnjë problem të pranonin udhëheqjen e një prijësi të Hazrexhëve dhe qëndruan të gjithë pas tij pa propozuar asnjë kandidat nga vetja e tyre. Pra kandidati i parë për hilafet në sytë e ensarëve ishte Sa’d ibn Ubade, dhe ai ishte i denjë për çdo të mirë; dhe nëse udhëheqësi do të ishte nga ensarët, atëherë zgjedhja e Sa’d ibn Ubades do të ishte pa dyshim një zgjedhje e suksesshme.
Kush është Sa’d ibn Ubade, kandidati i parë për hilafet nga ensarët?
Fatkeqësisht, ne nuk e njohim Sa’d ibn Ubaden, ose e njohim në mënyrë të shtrembëruar. Ai ishte prijësi i Hazrexhëve dhe një nga përfaqësuesit në ditën e besëlidhjes së Akabes së dytë. Ishte një njeri me pozitë të lartë në fisin e tij dhe para Islamit i jepte mbrojtje karvanëve të Mut’im ibn Adij që kalonin në Medinë. Pra, ai kishte një origjinë të hershme fisnikërie.
Ai ishte ndër ata që morën pjesë në të gjitha betejat me të Dërguarin e Allahut (a.s) dhe kishte qëndrime të njohura në luftëra, veçanërisht në betejën e Hendekut, ku refuzoi t’i jepte fisit Gatafan frutat e Medinës, dhe i Dërguari i Allahut (a.s) e mbështeti mendimin e tij. I Dërguari i Allahut (a.s) e nderonte shumë, e vlerësonte dhe e vizitonte shpesh për shkak të pozitës së tij mes ensarëve.
Kajs ibn Sa’d ibn Ubade transmeton se i Dërguari i Allahut (a.s) i vizitoi në shtëpinë e tyre dhe tha: “Es-selamu alejkum ve rahmetullahi.” Kajs tha: Babai im u përgjigj me një zë të ulët, dhe unë i thashë: “A nuk e lejon të hyjë i Dërguari i Allahut?” Ai tha: “Lëre të përsërisë selamin për ne më shumë.” Ai përsëri tha: “Es-selamu alejkum ve rahmetullahi.” I Dërguari i Allahut (a.s) mendoi se nuk kishte njeri në shtëpi dhe u kthye.
Por Sa’di e ndoqi dhe tha: “O i Dërguar i Allahut, unë e dëgjoja selamin tënd dhe të përgjigjesha në mënyrë të ulët, në mënyrë që të na shtoje selamin.” Pas kësaj Profeti (a.s) hyri me të në shtëpinë e tij, Sa’di i përgatiti ujë për gusul, ai u la, pastaj i dha një mbulesë të ngjyrosur me shafran, e veshi atë, pastaj ngriti duart dhe tha: “O Allah, dërgo salavate dhe mëshirë mbi familjen e Sa’dit.”
Sa’di ishte shumë bujar dhe zemërgjerë. Një njeri nga ensarët merrte një person nga banorët e “Suffës” për ta ushqyer; një tjetër merrte dy, një tjetër pesë, ndërsa Sa’d ibn Ubade merrte deri në tetëdhjetë prej tyre, Allahu qoftë i kënaqur me të.
Imam Muslimi transmeton nga Ebu Usejd el-Ensari se ai dëshmonte se i Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Shtëpitë më të mira të ensarëve janë Benu Nexhar, pastaj Benu Abd el-Eshhel, pastaj Benu Harith ibn Hazrexh, pastaj Benu Saide, dhe në të gjitha shtëpitë e ensarëve ka mirësi.”
Duket se një nga të pranishmit e kundërshtoi këtë fjalë të Ebu Usejdit, i cili ishte nga Benu Sa’ide, dhe tha: “A po e akuzoj të Dërguarin e Allahut?” Nëse do të gënjeja, do të filloja me fisin tim, Benu Sa’ide.
Kjo arriti te Sa’d ibn Ubade dhe ai u ndje i mërzitur dhe tha: “Na lanë mbrapa dhe u bëmë të katërtit nga katër fiset.” – Sa’d ibn Ubade ishte nga Benu Sa’ide – “Përgatitni gomarin tim, dua të shkoj te i Dërguari i Allahut (a.s).”
Por nipi i tij, Sehli, i tha: “A po shkon t’i kundërshtosh fjalën të Dërguarit të Allahut (a.s), ndërkohë që ai e di më mirë? A nuk të mjafton të jesh i katërti nga katër?” Atëherë ai u kthye dhe tha: “Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri.” Dhe urdhëroi që gomari të lirohej.
Kështu, thjesht dhe me përulësi, ai pranoi të ishte i katërti ndër fiset në mirësi, edhe pse para tij ishin Benu Abd el-Eshhel, që ishin nga Eusët. Dhe megjithëse Sa’d ibn Ubade ishte prijësi i Hazrexhëve, ai ishte i përulur ndaj Librit të Allahut dhe fjalës së të Dërguarit të Tij (a.s), dhe u mjaftua duke thënë: “Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri.”
Le të kthehemi te Sakifja e Beni Saides!
Pra, ensarët zgjodhën Sa’d ibn Ubaden, dhe ai ishte i sëmurë; rrinte i mbështjellë me rrobën e tij dhe mezi dëgjohej zëri i tij. Kur deshi të fliste pas zgjedhjes së tij, nuk mundi t’ua bënte zërin të dëgjohej të gjithëve, prandaj i thoshte fjalët djalit të tij dhe djali i tij ua përcillte njerëzve.
Sa’d ibn Ubade, pasi e falënderoi Allahun dhe e lavdëroi Atë siç i takon, tha: “O grupi i ensarëve…”
Vërehet se në atë moment ende nuk kishin ardhur Ebu Bekri, Omeri dhe Ebu Ubejde, pra nuk kishte asnjë nga muhaxhirët.
Ai tha: “Ju keni një precedent në fe dhe një virtyt në Islam që nuk i takon asnjë fisi nga arabët.”
Dhe këtu ai i ngriti ensarët mbi të gjitha fiset arabe, përfshirë edhe fiset e Mekës dhe Kurejshët. Psenë e kësaj, ai e shpjegon në fjalimin e tij duke thënë: Muhamedi (a.s) qëndroi për shumë vite në mesin e popullit të tij duke i thirrur në adhurimin e të Gjithëmëshirshmit dhe në braktisjen e idhujve, por vetëm pak njerëz nga populli i tij besuan. Ata nuk kishin fuqi ta mbronin të Dërguarin e Allahut (a.s), as ta forconin fenë e tij, as ta largonin padrejtësinë që u ishte bërë, derisa Allahu deshi për ju këtë nder dhe jua solli juve këtë krenari.”
Këtu Sa’d ibn Ubade nuk harroi t’ia atribuojë meritën Allahut. Ai thotë: “Allahu ju veçoi me këtë mirësi, ju dha besimin në Të dhe në të Dërguarin e Tij, ju dha mbrojtjen e tij dhe të shokëve të tij, forcimin e tij dhe të fesë së Tij, dhe xhihadin kundër armiqve të Tij. Prandaj ju ishit njerëzit më të ashpër kundër armikut të tij dhe më të rëndë për armikun e tij se kushdo tjetër.”
Natyrisht, fjalët e Sa’d ibn Ubades janë të vërteta dhe të sakta: në betejën e Bedrit, për shembull, muhaxhirët ishin rreth 82 ose 83, ndërsa tani ishin 231 burra.
Pastaj Sa’d ibn Ubade vazhdon fjalimin e tij duke thënë: “Derisa arabët iu nënshtruan urdhrit të Allahut, me dëshirë apo me detyrim, dhe i largëti e dorëzoi udhëheqjen i përulur dhe i nënshtruar.” Kjo do të thotë se të gjithë arabët iu dorëzuan udhëheqjes së muslimanëve falë ensarëve.
Ai tha: “Derisa Allahu e begatoi të Dërguarin e Tij (a.s) përmes jush dhe toka iu nënshtrua atij me shpatat tuaja.”
Këtu Sa’d ibn Ubade, sikur po shpreh bindjen e tij të fortë se arabët do t’i shënjestrojnë ensarët pas vdekjes së të Dërguarit (a.s), sepse ishin ensarët ata që i detyruan arabët t’i nënshtroheshin Islamit.
Pastaj Sa’d ibn Ubade e përfundon fjalimin e tij me një fjali të bukur, duke thënë: “Pastaj Allahu ia mori shpirtin të Dërguarit të Tij (a.s), ndërsa Ai ishte i kënaqur me ju dhe me ju ishte i qetë dhe i kënaqur.”
Megjithëse fjalimi ishte i shkurtër në numër fjalësh, ai përmbante kuptime të thella. Në përgjithësi mund të thuhet se Sa’d ibn Ubade përmendi virtytet dhe meritat e ensarëve, dashurinë e të Dërguarit (a.s) për ta dhe pozitën e ensarëve në raport me arabët.
Ai e përmendi të gjitha këto për dy qëllime kryesore, siç më duket mua:
Qëllimi i parë: të ngrinte gjendjen shpirtërore të ensarëve pas fatkeqësisë së madhe të vdekjes së të Dërguarit të Allahut (a.s), të largonte ndjenjën e dëshpërimit dhe pesimizmit, dhe t’i thërriste ata të vazhdonin rrugën ashtu siç e kishin nisur dhe të qëndronin të palëkundur në këtë fe.
Qëllimi i dytë: të argumentonte të drejtën e ensarëve për hilafet, sipas asaj që ata e shihnin si logjike, duke qenë se ishin ata që e ndihmuan, e strehuan dhe luftuan kundër arabëve, dhe që i hapën rrugë forcimit të fesë.
Në përgjithësi, fjalimi pasqyron urtësinë e sahabiut të nderuar Sa’d ibn Ubade, të ensarëve, muhaxhirëve dhe të gjithë sahabëve në përgjithësi.
Pas përfundimit të këtij fjalimi të shkurtër, hyri Ebu Bekri es-Siddiku, bashkë me Omer ibn Hatabin dhe Ebu Ubejde ibn el-Xherrah. Ensarët i panë dhe duket se nuk e kishin pritur ardhjen e muhaxhirëve në atë moment. Kjo mund të sillte vonim në betim, sepse megjithëse ensarët ishin pajtuar për Sa’d ibn Ubaden, ai ende nuk ishte betuar zyrtarisht dhe çështja mbetej e hapur për diskutim.
Ata që hynë nga muhaxhirët nuk ishin njerëz të zakonshëm. Kishte hyrë Ebu Bekri es-Siddiku, ministri i parë i të Dërguarit të Allahut (a.s), i dyti nga dy në shpellë dhe shoku më i afërt i tij; bashkë me Omer ibn Hatabin, ministri i dytë, i frymëzuari, el-Faruku; dhe gjithashtu Ebu Ubejde el-Xherrah, i besuari i këtij umeti, i cili nëse do të thuhej, ishte si një ministër i tretë i të Dërguarit të Allahut (a.s) për shkak të këshillave të shumta dhe besimit që Profeti (a.s) kishte tek ai.
Kjo është edhe ajo që e bëri Aishen (r.a) të thoshte kur u pyet: “Kë do të kishte lënë Profeti (a.s) si pasardhës nëse do të kishte lënë dikë?” Ajo tha: “Ebu Bekrin.” U pyet: “Pastaj kush pas Ebu Bekrit?” Tha: “Omerin.” U pyet: “Pastaj kush pas Omerit?” Tha: “Ebu Ubejde ibn el-Xherrahun.”[1]
Ebu Ubejde vdiq gjatë hilafetit të Omerit në vitin 18 hixhri, dhe pa dyshim ai do të ishte përfshirë në këshillin prej gjashtë personash që Omeri la për zgjedhjen e halifit, nëse do të ishte gjallë.
Pra, këta tre që hynë te ensarët ishin nga njerëzit e mendimit dhe konsultimit mes sahabëve, dhe padyshim që përfaqësonin opinionin e muhaxhirëve. Kështu pritej një përballje: ensarët kishin zgjedhur Sa’d ibn Ubaden, ndërsa muhaxhirët ende nuk e kishin shprehur hapur qëndrimin e tyre, ndonëse me shumë gjasa kishin një mendim tjetër.
Në atë moment u krijua një çast qetësie dhe pritjeje: çfarë do të thoshin muhaxhirët?
A do ta pranonin hilafetin e Sa’d ibn Ubades, apo do të propozonin një tjetër kandidat?
Burimi: islamstory.com
Përktheu: Elton Harxhi
By: ardhmëriaonline.com
[1] – Muslimi.
