Pyetja: Shteti ka bërë projektplane të reja sa i përket lehtësimit të borxheve bankare për blerjen e banesave, prandaj ai e ka përcaktuar përqindjen e interesit (kredisë) në një masë prej vetëm 1% me qëllim që të ndihmojë qytetarët, por krahas kësaj edhe që kjo përqindje të shërbejë si një komision modest thuajse i pakonsiderueshëm për bankën. Ky komision konsiderohet një shumë modeste për mbulimin e shpenzimeve administrative të bankës e jo për tjetër, ndaj dhe shteti pretendon se duhet medoemos një përqindje interesi, me qëllim që së paku të bëhet i mundur mbulimi i pagave të punonjësve të bankës, e cila është përcaktuar me vetëm 1%.
Pyetja ime e parë është: A ndikon kjo përqindje interesi në konsideratën e borxhit bankar hallall, apo arsyeja e ndalimit nuk ka të bëjë me përqindjen e interesit, nëse ajo është e madhe apo e vogël, qoftë edhe 0.00001%? Kësaj shtoi se këta borxhe bankare janë të orientuara për blerjen e banesave në periudhën kur ato ende janë në ndërtim dhe dorëzimi i tyre bëhet pas marrjes së borxhit prej bankës dhe dorëzimit të shumës së huazuar ndaj institucionit qeveritar të ngarkuar me ndërtimin e banesave. Më pas, me kalimin e kohës, huazuesi e shlyen këtë shumë, pra shlyen një shumë mujore, mbi të cilën ai ka rënë dakord me bankën.
Pyetja ime e dytë është: A është përfundimi i ndërtesave të banimit kusht për blerjen apo jo?
Dëshirojmë të na bëni dobi mbi këtë. Ju falënderojmë.
Përgjigja: Falënderimi i takon Allahut, paqja dhe lavdërimi i Allahut janë mbi të Dërguarin e Allahut, mbi familjarët e tij, shokët e tij dhe cilindo që e ndjek atë, kurse më tej:
Dispozita e Sheriatit (Ligjit Islam) lidhur me huatë, që tërheqin interes të çdo lloj forme, është ndalimi kategorik dhe nuk merret në konsideratë (për lejimin e huasë me interes) përqindja e interesit edhe nëse është më e ulëta e të ultës, pasi arsyeja në ndalimin e aplikimit të interesit është vetë prania e interesit, jo vlera e tij. Po kështu, në këtë kornizë, nuk merren në konsideratë trajtat, përmes të cilave mund të justifikohet ngrënësi i kamatës, sikurse fjala e tij se ai e merr kamatën bankare, që ta përdorë për të mbuluar shpenzimet e kartotekës së blerjeve, sigurimit etj, pasi çështja në thelb referohet tek huazimi me interes (kredi), që është haram (i ndaluar) gjithsesi.
Ndërsa, çfarë hyn në llojin e shpenzimeve të tjera, të cilat kanë të bëjnë me aktin e shitblerjes që përmbushet si zakonisht midis klientit dhe shitësit, ata të dy bien dakord mbi diçka të tillë në kornizën e shitblerjes hallall, me kushte të qartësuara.
Profeti a.s. ka thënë: “Një dirhem nga kamata është më e rëndë tek Allahu sesa tridhjetegjashtë akte kurvërie në Islam”[1]
Pra arsyeja nuk ka të bëjë me qenien e huasë me një ose më pak përqindje interesi.
Ndërsa sa i përket pyetjes tënde të dytë, dije se kontraktimi i shitblerjes së një shtëpie që s’është ndërtuar ende, lejohet, ashtu siç lejohet të vonohet dhënia e çmimit ose të paguhet me këste; por duhet që të evitohet çdo paqartësi rreth kësaj shitblerje, duke u përshkruar me një përshkrim të kompletuar, që eviton anomalinë e konfliktit, si dhe duhet përcaktuar koha e pagesës nga pala e dytë (blerësi).
Komisionet e fikhut (jurisprudencës islame) e kanë futur çështjen në fjalë në kontraktimin e porosisë së prodhimit të një malli.[2]Kjo gjë me lejen e Allahut, nuk ka problem të kryhet, me kusht që kontrata të mos cenohet nga të tjerë prishës juridikë (shkelje të normave të jurisprudencës islame).
Allahu është më i dijshmi.
Fetvadhënësi: Adnan ibn Abdullah Zuheri:
By: ardhmëriaonline.com
[1] – Ahmedi.
[2] – Që do të thotë se një person kërkon nga dikush një diçka që ende nuk është prodhuar, që të prodhohet për të, në përputhje me specifika të caktuara, me lëndë që i ka prodhuesi, përkundrejt një konpesimi monetar.
