Udhëzimi profetik në lidhje me gjumin

Web Admin

Të nderuar vëllezër, tema e mësimit tonë të sotëm është: “Udhëzimi profetik në lidhje me gjumin dhe zgjimin”.

Profeti (a.s) flinte herë në shtrat, herë mbi hasër, herë në tokë dhe herë në shtrat të ngritur, midis rërës së tij; herë flinte edhe mbi një mbulesë të zezë.

Abad ibn Temim transmeton nga xhaxhai i tij: “E pashë të Dërguarin e Allahut (a.s) të shtrirë në xhami, duke vendosur njërën këmbë mbi tjetrën.”

Pra, ai (a.s) ishte modest: flinte mbi hasër, flinte në tokë, flinte në shtrat, flinte në shtrat të ngritur dhe flinte mbi një mbulesë të cilën e paloste më dysh. Një herë ia palosën katërfish, dhe ai tha: “Më pengoi nga namazi”, domethënë u bë tepër e rehatshme.

Allahu i Lartësuar thotë: “Anët e tyre ngrihen nga shtretërit; ata e lusin Zotin e tyre me frikë dhe shpresë.”[1]

Gjumi i zgjatur shkakton sëmundje të zemrës dhe mpiksje të gjakut Domethënë, bëhet fjalë për zhytjen e tepërt në gjumë. Në thelb, sot ekzistojnë kërkime shkencore që tregojnë se, kur njeriu fle për një kohë të gjatë dhe gjumi i tij zgjatet për shumë orë, gjaku qarkullon më ngadalë në enët e gjakut. Zemra pushon dhe, gjatë gjumit, rreh pesëdhjetë ose gjashtëdhjetë herë në minutë. Si rrjedhojë, edhe qarkullimi i gjakut ngadalësohet dhe të gjitha mbetjet që gjenden në gjak depozitohen në muret e enëve të gjakut.

Autori i këtij studimi shkencor, i cili nuk kishte fare njohuri për Islamin — madje ky studim ishte përkthim — thotë se, për t’u mbrojtur nga ngushtimi i enëve të gjakut dhe mpiksja e gjakut, njeriu duhet të zgjohet pas katër orësh gjumë, të kryejë disa ushtrime fizike ose të ecë.

Prandaj, një nga mënyrat për t’u mbrojtur nga sëmundjet e zemrës dhe të enëve të gjakut është të flesh katër orë dhe pastaj të zgjohesh, të bësh ushtrime fizike ose të ecësh për një çerek ore. Domethënë, fale namazin e sabahut në kohën e tij.

Ndërsa gjumi i zgjatur paraqet një problem: trupi bëhet tepër i çlodhur, zemra e ngadalëson ritmin dhe gjaku qarkullon ngadalë. Lëndët që gjenden në të depozitohen në muret e enëve të gjakut. Kjo është diçka e njohur.

Për shembull, ata që projektojnë tubacionet e dinë se, nëse nuk ka një pjerrësi të mjaftueshme, uji qarkullon ngadalë dhe lëndët e pezulluara në të depozitohen në muret e tubacioneve. Me kalimin e kohës, këto tubacione mund të bllokohen.

Prandaj, gjithçka që na ka përcaktuar Profeti (a.s) është njëkohësisht adhurim dhe shëndet.

Në një hadith thuhet: “Omeri hyri tek Profeti (a.s) dhe e pa të shtrirë mbi hasër. Ai qau. Profeti (a.s) e pyeti: “Pse qan, o Omer?! Ai tha: “I Dërguari i Allahut fle mbi hasër, ndërsa Kisra, mbreti i persëve, fle mbi mëndafsh?!” Ai (a.s) tha: “A ke dyshim, o Omer? Kjo është profetësi, jo mbretëri.” Në një transmetim tjetër thuhet: “O Omer, a nuk je i kënaqur që atyre t’u takojë kjo botë, ndërsa neve të na takojë bota tjetër?”

Modestia e Profetit (a.s):

Gjëja e bukur është se njeriu, kur punon dhe lodhet, mund të flejë në pozicione të ndryshme: herë në shtrat, herë në shtrat të ngritur dhe herë në tokë. Ndërsa ka njerëz, gjendja ekonomike e të cilëve nuk ua lejon një gjë të tillë; luksi i tepërt i bën të paaftë të pranojnë ndonjë ndryshim në mënyrën e tyre të jetesës. Kurse besimtari përshtatet me rrethanat dhe i përshtatet të tjerëve.

Shtrati i tij (a.s) ishte prej lëkure, i mbushur me fibra palme, kështu bëhej dikur; pra, ishte një lëkurë e mbushur me fibra palme. Ai kishte edhe një mbulesë të trashë prej pëlhure, mbi të cilën flinte herë pas here; e paloste më dysh. Një ditë ia palosën katërfish dhe ajo u bë më e rehatshme, sepse pëlhura ishte palosur katër herë. Atëherë ai i urdhëroi që ta kthenin në gjendjen e mëparshme dhe tha: “Ma ktheni siç ishte më parë, sepse sonte më pengoi nga namazi.”

Profeti (a.s) flinte në shtrat dhe mbulohej me jorgan. Ai u tha grave të tij: “Xhibrili nuk më ka ardhur ndonjëherë ndërsa unë isha nën mbulesën e ndonjërës prej jush, përveç Aishes.”[2] Domethënë, Xhibrili i erdhi ndërsa ai (a.s) ishte duke fjetur në shtrat dhe ishte i mbuluar me jorgan te Aishja.

Jastëku i tij ishte prej lëkure dhe i mbushur me fibra palme. Ky ishte jastëku i tij, të cilin ia dha edhe Adij ibn Hatimit. Adij ibn Hatimi tha: “Profeti (a.s) më dha një jastëk të mbushur me fibra palme dhe më tha: “Ulu mbi të!” — I Dërguari i Allahut, zotëria i krijesave, kishte një jastëk prej fibrash palme mbi të cilin flinte dhe, ndonjëherë, ia ofronte edhe mysafirit të tij. — Unë thashë: “Jo, ulu ti.” Ai tha: “Jo, ulu ti.” Atëherë u ula mbi të, ndërsa ai u ul në tokë.”

Vdekja dhe jeta janë vetëm në dorën e Allahut

Kur shkonte në shtrat për të fjetur, ai (a.s) thoshte: “Me emrin Tënd, o Allah, jetoj dhe vdes.”[3] Domethënë: Unë jam gjallë për aq kohë sa Ti më ke lejuar të jetoj dhe, nëse Ti dëshiron, vdes.

Një mik imi ndërroi jetë, Allahu e mëshiroftë. Ai ishte ulur me disa vëllezër të tij në një ndejë të shtunën në mbrëmje. Kishte një natyrë gazmore dhe u tha: “Pasha Allahun, unë nuk do të vdes veçse pas një kohe të gjatë.” Natyrisht, kjo ishte një shprehje e çuditshme. Ata e pyetën: “Përse?” Ai u tha: “Shëndeti im është i mirë” — dhe vërtet kishte trup të shëndetshëm — “ha pak, ec, nuk pi duhan…” Dhe ajo që thoshte ishte e saktë: të gjitha këto ishin shkaqe të shëndetit; kishte peshë të përshtatshme, ecte, ushqehej me masë, nuk pinte duhan dhe merrej me aktivitet fizik. Pra, ai mendonte se kishte pak gjasa të vdiste së shpejti. Këtë e tha të shtunën, ndërsa të shtunën tjetër ishte nën dhe.

Çfarë vlere kishte gjithë ajo që kishte thënë? Ajo ishte fjalë boshe.

Ti je gjallë sepse Allahu të ka lejuar të jetosh.

Kur njeriu zgjohet, thotë: “Falënderimi i takon Allahut, i Cili më dha shëndet në trupin tim, ma ktheu shpirtin dhe më lejoi ta përmend Atë.”[4]

Pra, kur njëri prej nesh zgjohet, shkon në xhami dhe fal namazin, kjo përbën tri mirësi:

E para: Allahu i ka dhënë mundësinë të jetojë edhe një ditë të re.

E dyta: e ka ruajtur nga sëmundjet e rënda.

E treta: i ka dhënë mundësinë të falë namazin dhe ta falënderojë Atë.

Kërkimi i mbrojtjes së Allahut para gjumit e mbron njeriun nga shumë rreziqe

Profeti (a.s) bashkonte pëllëmbët e duarve, frynte lehtë në to para se të flinte dhe lexonte: “Thuaj: Ai është Allahu, Një i Vetëm! Allahu është i Vetëmjaftueshmi! Ai as ka lindur kë, as është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë me Të!”[5]

Ai lexonte gjithashtu: “Thuaj: Kërkoj mbrojtje te Zoti i agimit” dhe “Thuaj: Kërkoj mbrojtje te Zoti i njerëzve”, pastaj fërkonte me to aq sa mundej nga trupi i tij; fillonte me kokën, fytyrën dhe pjesën e përparme të trupit. Këtë e bënte tri herë.

Kjo është sikur të kërkosh mbrojtjen e Allahut nga shejtani. Gjatë gjumit mund të shohësh makthe, ëndrra shqetësuese dhe mund të përballesh me rreziqe. Ndonjëherë njeriu harron të mbyllë gazin dhe digjet e gjithë shtëpia. Pra, gjatë kohës që je në gjumë mund të ndodhin shumë probleme në shtëpi. Prandaj, nëse njeriu kërkon mbrojtjen e Allahut para se të flejë, Allahu i Lartësuar e ruan atë dhe gjithçka që e rrethon.

Njeriu duhet të flejë në krahun e djathtë dhe të qëndrojë i lidhur me Allahun përmes lutjes

Profeti (a.s) flinte në krahun e djathtë. Është thënë: të pasurit flenë në krahun e majtë, sepse e kanë stomakun plot pas një darke të rëndë, ndaj ndihen më rehat në krahun e majtë; mbretërit flenë shtrirë në shpinë; shejtanët flenë përmbys, ndërsa besimtarët flenë në krahun e djathtë.

Ai (a.s) flinte në krahun e djathtë, vendoste dorën e djathtë nën faqen e djathtë dhe thoshte: “O Allah, më ruaj nga dënimi Yt ditën kur do t’i ringjallësh robërit e Tu.”[6]

Kur shtrihej në shtrat, thoshte gjithashtu: “Falënderimi i takon Allahut, i Cili na ushqeu, na dha të pimë, na mjaftoi dhe na siguroi strehim.”[7]

Varri është vendbanimi ynë i fundit; me veprat tona të mira e bëjmë atë një kopsht

Ai që fle në shtëpinë e tij është në një mirësi të madhe. Ka një shtëpi; qoftë me qira apo pronë, e madhe apo e vogël, në një lagje të pasur apo në një lagje periferike. Ai ka një strehë ku banon; Allahu e ka strehuar me mëshirën e Tij.

Para dy ditësh ishim në një ceremoni ngushëllimi. Shtëpia kishte një sipërfaqe prej rreth pesëqind metrash katrorë. I ndjeri ishte një njeri i mirë, i devotshëm dhe i rregullt në namaz. Ai kishte blerë një varr pak kohë më parë. Dy javë para se të vdiste, kishte shkuar ta shihte varrin. Zbriti në të, mblodhi eshtrat e babait të tij, i vendosi në një qese dhe e shtroi varrin me rërë, duke thënë: “Kështu do të jetë më i rehatshëm për mua.” Ai kaloi nga një shtëpi prej pesëqind metrash katrorë në një varr. Ky është vendbanimi i fundit. Me veprat e tua të mira, ti mund ta bësh atë një kopsht.

Kur ai (a.s) shtrihej në shtrat, thoshte: “Falënderimi i takon Allahut, i Cili na ushqeu, na dha të pimë, na mjaftoi dhe na siguroi strehim. E sa e sa njerëz nuk kanë dikë që t’u mjaftojë dhe as dikë që t’u sigurojë strehim.”[8]

Kur ai (a.s) shtrihej në shtrat – gjithashtu – thoshte: “O Allah, Zoti i qiejve, Zoti i Tokës dhe Zoti i Arshit madhështor, Zoti i çdo gjëje, Ai që çan farën dhe bërthamën, Zbritësi i Teuratit, Ungjillit dhe Furkanit! Kërkoj mbrojtje prej Teje nga e keqja e çdo të keqi, të cilin Ti e ke nën pushtetin Tënd. Ti je i Pari dhe para Teje nuk ka asgjë; Ti je i Fundit dhe pas Teje nuk ka asgjë; Ti je i Dukshmi dhe mbi Ty nuk ka asgjë; Ti je i Fshehti dhe përtej Teje nuk ka asgjë. Na shlyej borxhin dhe na çliro nga varfëria.”[9]

Pra, fli duke qenë i lidhur me Allahun. Lutja është lidhje me Allahun dhe është shkalla më e lartë e kësaj lidhjeje. Lutja është adhurim. Prandaj, para se të flinte, ai i lutej Allahut të Lartësuar me këtë lutje.

Sigurisht, ti mund t’i lutesh Allahut të Lartësuar me çfarëdo lutjeje. Mos fli në gjendje pakujdesie dhe mos fli duke qenë i brengosur. Njeriu mund të flejë dhe të mos zgjohet më.

Kishim një mik i cili u shtri në shtrat, ndërsa bashkëshortja e tij ishte pranë tij. Gjatë natës, ajo ia kapi dorën dhe e gjeti të ftohtë si akulli. U ngrit e tmerruar dhe pa se ai kishte vdekur.

Njeriu fle dhe nuk zgjohet më. Prandaj, Profeti (a.s) lutej duke thënë: “O Allah! Nëse e mban shpirtin tim, më mëshiro; e nëse ma kthen, ruaje atë.”[10] Janë dy gjendje: ose Ti e mban shpirtin tim, ndaj më mëshiro, o Zot, nën tokë; ose ma kthen atë, ndaj më ruaj nga mosbindja ndaj Teje.

Udhëzimi profetik gjatë zgjimit

Kur zgjohej nga gjumi, Profeti (a.s) thoshte: “Nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Teje. I Lartësuar je Ti! O Allah, të kërkoj falje për mëkatin tim dhe të lutem për mëshirën Tënde. O Allah, më shto dijen, mos e devijo zemrën time pasi më ke udhëzuar dhe më dhuro mëshirë nga ana Jote. Vërtet, Ti je Dhuruesi i madh.”[11]

Kur zgjohej nga gjumi – dhe zgjimi i pjesshëm nga gjumi nuk është i njëjtë me zgjimin e plotë; ndonjëherë njeriu vetëdijesohet, por ende është në gjumë – ai (a.s) thoshte: “Falënderimi i takon Allahut, i Cili na dha jetë pasi na bëri të vdisnim, dhe tek Ai është ringjallja.”[12]

Gjumi është një vdekje e përkohshme, ndërsa vdekja është një gjumë i vazhdueshëm: “Allahu i merr shpirtrat në çastin e vdekjes së tyre, ndërsa ata që nuk kanë vdekur, ua merr shpirtrat gjatë gjumit.”[13] Pra, gjumi është një vdekje e vogël.

Kur zgjohej nga gjumi, ai (a.s) thoshte: “Falënderimi i takon Allahut, i Cili na dha jetë pasi na bëri të vdisnim, dhe tek Ai është ringjallja.”[14]

Pastaj ai (a.s) përdorte misvakun dhe, ndoshta, lexonte dhjetë ajetet e fundit të sures Ali Imran: “Me të vërtetë, në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndërrimin e natës dhe të ditës, ka shenja për njerëzit me mend. Ata që e përmendin Allahun duke qëndruar në këmbë, ulur dhe të shtrirë në krahët e tyre dhe meditojnë për krijimin e qiejve dhe të Tokës, duke thënë: “O Zoti ynë! Ti nuk e ke krijuar këtë më kot. I Lartësuar je Ti! Na ruaj nga dënimi i Zjarrit!”[15] Për fat jo të mirë, shumica e myslimanëve nuk e kanë llogaritur në jetën e tyre çështjen e Xhenetit dhe të Zjarrit

Kur zgjohej nga gjumi, ai (a.s) thoshte: “O Allah, Ty të takon falënderimi! Ti je Drita e qiejve, e Tokës dhe e gjithçkaje që gjendet në to. Ty të takon falënderimi! Ti je Mbajtësi i qiejve, i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet në to. Ty të takon falënderimi! Ti je e Vërteta, premtimi Yt është i vërtetë, takimi me Ty është i vërtetë, Xheneti është i vërtetë, Zjarri është i vërtetë, profetët janë të vërtetë, Muhamedi është i vërtetë dhe Ora është e vërtetë.”[16] Për fat jo të mirë, shumica e myslimanëve nuk e llogarisin fare Ditën e Llogarisë.

Këto janë gjëra të sigurta. Kuptimi i fjalës “e vërtetë” është se diçka është e qëndrueshme dhe e sigurt. Ka të vërteta të qëndrueshme: ekzistenca jote, o Zot, është e vërtetë; premtimi Yt është i vërtetë; takimi me Ty është i vërtetë; Xheneti është i vërtetë; Zjarri është i vërtetë dhe profetët janë të vërtetë.

Vëllezër, më duket se shumica e myslimanëve nuk e kanë fare të llogaritur çështjen e Xhenetit dhe të Zjarrit, dhe kjo duket qartë në sjelljen e tyre. Merr atë që nuk i takon, i bën padrejtësi tjetrit, përvetëson diçka që nuk është pronë e tij, ua merr me padrejtësi pasuritë jetimëve dhe pastaj falet!

Kjo do të thotë se Dita e Kiametit, llogaria, Xheneti dhe Zjarri nuk kanë hyrë fare në llogaritë e tij. Ai vetëm i përfytyron ato, por nuk e jeton jetën e tij duke i pasur parasysh.

Profeti (a.s) thoshte: “… Xheneti është i vërtetë, Zjarri është i vërtetë, profetët janë të vërtetë, Muhamedi është i vërtetë dhe Ora është e vërtetë. O Allah, Ty të jam dorëzuar, te Ti kam besuar, tek Ti jam mbështetur, te Ti jam kthyer, me ndihmën Tënde kam polemizuar dhe Ty të jam drejtuar për gjykim. Më fal për atë që kam bërë më parë dhe për atë që kam bërë më pas, për atë që kam bërë haptazi dhe për atë që kam bërë fshehurazi. Ti je Zoti im; nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Teje.”

Sipas Sunetit, njeriu duhet të shkojë në shtrat pas namazit të jacisë, përveçse kur një nevojë e domosdoshme e pengon

Profeti (a.s) flinte në fillim të natës dhe ngrihej në fund të saj. Ndërsa ne, mënyrën e jetesës e kemi të çuditshme: kemi elektricitetin dhe qëndrojmë zgjuar deri në orën dymbëdhjetë, një, një e gjysmë të natës. Nuk e shijojmë gjumin e rehatshëm dhe as nuk zgjohemi të çlodhur.

Ndonjëherë njeriu udhëton, fle pas jacisë dhe zgjohet për namazin e natës në orën tre, i gjallë e plot energji, si një kalë. Ky është Suneti: të flesh herët.

Shejhu Bedruddin el-Haseniu (r.h) – një prej dijetarëve më të mëdhenj të Shamit – nuk qëndronte zgjuar pas jacisë, përveçse kur i duhej për të zgjidhur ndonjë problem ose për të nxënë dije. Ai flinte në fillim të natës dhe ngrihej në fund të saj. Ndonjëherë qëndronte zgjuar për çështjet dhe interesat e muylimanëve. Prandaj, nëse ti qëndron zgjuar, por qëndrimi yt zgjuar është për thirrjen në rrugën e Allahut, për studimin e dijes ose për të ndihmuar në zgjidhjen e një problemi, siç është pajtimi mes dy bashkëshortëve, atëherë nuk ka ndonjë pengesë.

Por të qëndrosh zgjuar pa ndonjë qëllim, duke kaluar kohën me biseda të kota, është një qëndrim zgjuar që dashje pa dashje do të përfshihesh në mëkat. Prandaj myslimani duhet të flejë herët, në mënyrë që të ketë forcë për të qenë sa më i përkushtuar në adhurimin ndaj Allahut të Lartësuar.

Profeti (a.s) flinte me sytë e tij, ndërsa zemra e tij nuk flinte.

Ndonjëherë njeriu fle dhe e sheh veten në Qabe, duke u falur ose duke lexuar Kuran. Kjo është një mirësi e madhe. Kjo do të thotë se njeriu, edhe në nënvetëdijen e tij, është i lidhur me Allahun.

Ndërsa mund të ketë edhe një njeri – Allahu na ruajtë – i cili, kur fle, e sheh veten duke bërë ndonjë mëkat. Natyrisht, ai nuk merret në përgjegjësi për këtë, por kjo nuk është një shenjë e mirë. Kjo tregon se përkushtimi yt është i drejtë kur je i vetëdijshëm, ndërsa në nënvetëdijen tënde nuk është i tillë.

Por kur e sheh veten, ndërsa je në gjumë, duke bërë një vepër të mirë, duke përmendur Allahun dhe duke qenë pranë Tij, kjo është një shenjë shumë e mirë.

Kur ai (a.s) flinte, nuk e zgjonin derisa të zgjohej vetë. Gjumi i tij ishte gjumi më i ekuilibruar dhe më i dobishëm.

Mjekët thonë se gjumi duhet të jetë rreth një e treta e ditë-natës, pra tetë orë. Shpesh dëgjoj tregime që nuk kanë bazë, si për shembull se Ebu Hanifja nuk ka fjetur kurrë gjatë natës në gjithë jetën e tij. Kjo është në kundërshtim me natyrën njerëzore. Nëse nuk fle vetëm një natë, ekuilibri yt prishet dhe e ndien veten sikur nuk je në gjendje normale.

Pra, gjumi është themelor, i domosdoshëm dhe një prej mirësive më të mëdha të Allahut.

Unë njoh një njeri që do të jepte gjithçka që zotëronte vetëm për të fjetur një natë. Ai vuante nga një sëmundje e rëndë dhe nuk mund të flinte aspak, sado përpjekje të bënte.

Prandaj, gjumi është mirësi; gjumi i ekuilibruar është mirësi; të flesh në fillim të natës është mirësi. Dhe kur njeriu fle me qëllim që të ngrihet e t’i bindet Allahut të Lartësuar, domethënë merr një pjesë të pushimit për të rifituar energjinë dhe për të vazhduar veprimtarinë në thirrjen drejt Allahut, ky është udhëzimi i tij profetik (a.s) për gjumin.

Autor: Ratib Nabulsi

Përktheu: Elton Harxhi

By: ardhmëriaonline.com

[1] – Sure Sexhde: 16.

[2] – Nesaiu.

[3] – Buhariu.

[4] – Tirmidhiu.

[5] – Sure Ihlas.

[6] – Tirmidhiu.

[7] – Muslimi.

[8] – Muslimi.

[9] – Muslimi.