Në mes të debatit filozofik dhe shkencor mbi origjinën e universit, është shfaqur një çështje e rëndësishme: a ka universi një fillim, apo është i përjetshëm? Dhe a mund të ekzistojë ky univers pa një shkak apo Krijues? Kjo pyetje konsiderohet thelbësore në astronomi dhe filozofi, pasi kërkimet moderne, teoria e Big Bengut dhe ligjet e termodinamikës tregojnë se universi nuk ka ekzistuar që nga përjetësia, por ka një pikënisje të qartë. Nga ana filozofike, argumenti kozmologjik i Kelamit thekson rëndësinë e ekzistencës së një shkaku të parë jashtë kufijve të universit material për të shpjeguar krijimin e tij. Në këtë artikull, do të shqyrtojmë argumentet shkencore dhe filozofike që mbështesin idenë se universi ka një fillim, gjë që nënkupton domosdoshmërinë e ekzistencës së një Krijuesi pas këtij universi të gjerë.
Në këtë artikull do të përpiqemi të paraqesim një përgjigje që ndërthur provat shkencore me argumentet filozofike.
Së pari: nga këndvështrimi shkencor
Teoria e Big Bengut (Shpërthimi i Madh): Provat shkencore aktuale tregojnë se universi ka një fillim të caktuar në kohë, i njohur si Big Bengu. Dëshmitë që mbështesin këtë teori përfshijnë zgjerimin e universit të vëzhguar (ligji i Hubble-it), rrezatimin kozmik të sfondit mikrovalor dhe shpërndarjen e elementeve të lehta në univers. Këto prova tregojnë se universi nuk ka ekzistuar që nga përjetësia, por ka një pikënisje në kohë.
Ligji i dytë i termodinamikës: Ky ligj thotë se entropia (çrregullsia) në një sistem të mbyllur rritet me kalimin e kohës. Nëse universi do të ishte i përjetshëm, ai do të kishte arritur një gjendje ekuilibri termik, ku nuk mund të ndodhnin më procese termike. Por fakti që proceset termike ende ndodhin tregon se universi nuk është i përjetshëm.
Së dyti: nga këndvështrimi filozofik
Parimi i shkakësisë (Causality): Ky parim thotë se çdo ngjarje ka një shkak. Nëse universi ka filluar të ekzistojë, atëherë duhet të ketë një shkak për ekzistencën e tij. Ky shkak duhet të jetë jashtë kufijve të universit material dhe i pakufizuar nga koha dhe hapësira.
Argumenti kozmologjik i Kelamit: Ky argument, i cili ka origjinë në mendimin islam, thotë:
Çdo gjë që fillon të ekzistojë ka një shkak.
Universi ka filluar të ekzistojë.
Prandaj, universi ka një shkak.
Ky shkak shihet si Krijuesi.
Koncepti i ekzistencës së domosdoshme dhe të mundshme: Filozofë si Ibn Sina kanë folur për dallimin mes “ekzistencës së mundshme” dhe “ekzistencës së domosdoshme”. Universi konsiderohet ekzistencë e mundshme, sepse mund të ekzistojë ose të mos ekzistojë, prandaj ka nevojë për një shkak për ekzistencën e tij. Ndërsa “ekzistenca e domosdoshme” është ajo që nuk mund të mos ekzistojë, dhe ajo është shkaku i parë ose Krijuesi.
Pamundësia e një vargu të pafund shkaqesh: Nëse supozojmë një seri të pafundme shkaqesh, nuk do të arrijmë kurrë te një shkak i parë që shpjegon ekzistencën e universit. Prandaj, logjikisht duhet të ekzistojë një shkak i parë i papreceduar nga një shkak tjetër, i cili quhet “lëvizësi i parë” sipas Aristotelit.
Përfundimi
Nga provat shkencore duket se universi ka një fillim dhe nuk është i përjetshëm. Nga ana filozofike, edhe nëse supozojmë se universi është i përjetshëm, vetë ekzistenca e tij ka nevojë për një shpjegim. Vetë ekzistenca, qoftë me fillim apo e përjetshme, kërkon një shkak ose një faktor shpjegues jashtë saj për të shpjeguar pse ekziston diçka në vend të asgjësë.
Prandaj, pretendimi se universi nuk ka Krijues dhe ka ekzistuar që nga përjetësia bie ndesh si me provat shkencore moderne, ashtu edhe me shumë argumente filozofike që tregojnë domosdoshmërinë e ekzistencës së një shkaku të parë ose një Krijuesi të universit.
Autor: Firas Velidi
Përktheu: Elton Harxhi
By: ardhmëriaonline.com
