Një prej ligjeve hyjnore është ligji se Allahu i Lartësuar i krijoi njerëzit dhe i bëri ata popuj dhe fise që të njihen me njëri-tjetrin, siç na ka treguar në Librin e Tij të shenjtë: “O njerëz, me të vërtetë Ne ju krijuam prej mashkulli dhe femre dhe ju bëmë popuj dhe fise që të njiheni me njëri-tjetrin. Me të vërtetë, më i nderuari tek Allahu është ai që ka më shumë devotshmëri. Me të vërtetë, Allahu është i Plotëdijshëm dhe i Mirinformuar.”[1]
Ky ajet tërheq vëmendjen se në origjinë njerëzit janë të barabart, ndërsa dallimet lejohen të jenë vetëm në çështjet fetare.
Fjala “Popull” në koncept është më gjithëpërfshirës se fjala “fis”, dhe fiset kanë hierarki të ndryshme, si degëzat, klanet, familjet dhe brezat; disa thonë edhe nivele të tjera.
Arabët, në origjinë, ndahen në tre kategori:
Arabët e zhdukur: ata të lashtit, si Adi, Themudi, Tasmi, Xhedis, dhe Amlak.
Arabët e pasur me gjuhë të pastër “Kahtanijet”: ata që rrjedhin nga Yarab ibn Jeshxhub ibn Kahtan
Arabët e arabizuar: ata që rrjedhin nga Ismaili (a.s).
Arabët me gjuhë të pastër (Kahtanët) kanë origjinën në Jemen, dhe fise të ndryshme u shpërndanë prej tyre. Dy nga fise u bënë më të njohura:
Himjarët: dhe degët më të njohura të tyre janë Zejd el-Xhumhur, Kudua’a dhe Sesasik.
Kehlanët: dhe degët më të njohura janë Hemdan, Enmar, Taj, Medh’haxh, Kinde, Lakhm, Xhudham, El-Ezd, El-Eus, El-Hazrxh, dhe Benu Jefne, mbretër të Sham-it.
Si rezultat i kushteve ekonomike dhe konflikteve midis Himjarëve dhe Kehlanëve, degët e Kehlanit migruan nga Jemeni para përmbytjes së Aram-it, dhe u ndanë në katër grupe:
El-Ezd: dhe udhëheqësi i tyre ishte Imran ibn Amr; ata u vendosën në Hixhaz, Oman dhe Tuhama.
Lakhm dhe Xhudham: dhe ndër ta ishte Nasr ibn Rabi‘a, babai i mbretërve të Munadhirëve në Hira.
Benu Taj: u vendosën në dy malet e Exha-s dhe Selma-s në veri.
Kinde: u vendosën në Bahrein, pastaj në Hadramaut, dhe më pas në Nexhd, ku krijuan një qeveri të madhe.
Sa i përket arabëve të arabizuar, ata rrjedhin nga Ismaili (a.s), i cili lindi në Palestinë dhe pastaj u zhvendos me nënën e tij në Hixhaz. Ai u rrit aty, u martua dhe bashkë me të atin, Ibrahimin (a.s) morën pjesë në ndërtimin e Qabes. Ismaili (a.s) u bekua me dymbëdhjetë djem, prej të cilëve dolën dymbëdhjetë fise që u vendosën fillimisht në Mekë dhe më pas u përhapën në të gjithë Gadishullin Arab dhe jashtë tij. Njëri nga djemtë e Ismailit (a.s), Kajdar, mbeti në Mekë, dhe pasardhësit e tij u bekuan lindjen e Adnanit dhe të birit të tij, Ma‘ad. Prej Ma‘ad-it, arabët e Adnanit ruajtën gjenealogjinë e tyre, dhe Adnani është gjyshi i njëzet e një i Profetit tonë, Muhammed (a.s).
Degët e Ma‘ad-it prej djemve të tij është Nizari, i cili pati katër djem, u shndërruan në katër fise të mëdha: Ijas, Enmar, Rebi‘a dhe Mudar. Dy të fundit u shumëfishuan dhe u zgjeruan më shumë, duke krijuar shumë nën-degë. Nga Rebi‘a dolën: Esad, Anezeh, Abdul Kajs, dy djemtë e Ua’il-it – Bekr dhe Taglib – dhe Hanife, ndër të tjera.
Nga Mudar dolën dy grupe të mëdha: Kajs Ajlan dhe Ijas.
Nga Kajs Ajlan dolën: Benu Sulejm, Benu Heuazin, dhe Benu Gatafan, prej të cilëve dolën: Abs, Dhubjan dhe Eshxha’
Nga Ijas dolën: Temim ibn Murr, Hudhejl ibn Mudrika, Benu Esed ibn Huzejme, dhe Kinane ibn Huzejme, prej të cilëve dolën Kurejshët, të cilët janë pasardhës të Fihr ibn Malik ibn Nadr ibn Kinane.
Kurejshët u ndanë në fiset e tyre të ndryshme, më të njohurat: Xhumh, Sehm, Adij, Mahzum, Tejm, Zuhre, dhe degët e Kusait ibn Kilabit, që ishin: Abdud Dar, Esed ibn Abdul Uzza dhe Abdu Menaf.
Nga Abdu Menaf dolën katër grupe: Abdu Shems, Neufel, Muttalib dhe Hashim, ky i fundit është gjyshi i dytë i Profetit Muhammed (a.s), ibn Abdullahu ibn Abdul Muttalib ibn Hashim.
Për përzgjedhjen e gjenealogjisë së tij, Profeti (a.s) ka thënë: “Allahu përzgjodhi Kinane nga pasardhësit e Ismailit, nga Kinane përzgjodhi Kurejshët, nga Kurejshët përzgjodhi Benu Hashim, dhe nga Benu Hashim më përzgjodhi mua.”[2]
Kur pasardhësit e Adnanit u shumuan, ata u shpërndanë në vendet e Arabisë duke ndjekur mënyrat e jetesës. Ata u vendosën në Bahrein, Jemame, Irak, Hajber, Taif, ndërsa degët e Kinane mbetën në Tuhama dhe degët e Kurejshëve qëndruan në Mekë.
Njohja e gjenealogjisë dhe e pasardhësve, megjithëse e rëndësishme dhe me vlerë, nuk duhet të përdoret si kriter për dallim dhe privilegje. Ajo që duhet të jetë fusha e dallimit dhe garës, sidomos mes muslimanëve, është devotshmëria dhe virtyti, siç thotë Allahu i Lartësuar: “Me të vërtetë, më i nderuari tek Allahu është ai që ka më shumë devotshmëri.”
Dhe në hadith: “Allahu nuk do t’ju pyetë për gjenealogjitë ose pasardhësit tuaj ditën e Kijametit; më i nderuari tek Allahu është ai që ka më shumë devotshmëri.”[3]
By: ardhmëriaonline.com
[1] – Sure Huxhurat: 13.
[2] – Muslimi.
[3] – Tabaraniu. Hadithi është Sahih.
