Thuhet se një ditë, luani ndërmori një sulm të beftë dhe pushtoi burimin e ujit, në luginën e gomerëve. Njëri nga gomerët propozoi një kundërsulm të shpejtë mbi luanin që të rimarin burimin e ujit. Por, një tjetër ndërhyri dhe propozoi që kopeja e gomerëve të zhvendosej në një kullotë tjerët, ku kishte dhe burim uji, duke ia lënë burimin e tyre luanin pushtues. I pari i fisit të gomerëve tha: ”Nuk ia kemi takatin të ndeshemi me luanin, ama mund të ulemi në tryezën e bisedimeve dhe të negociojmë me të.”
Ashtu ndodhi. Luani, nga pozita e më të fortit, kërkoi që çdo ditë të hante nga një gomar, kundrejt lejes së tij që kopea e gomerëve të furnizohej me ujë. Pas një farë kohe, nuk mbeti gjallë veçse i pari i fisit dhe familja e tij, të cilët panë ç’panë dhe mblodhën plaçkat të emigrojnë. Por, luani u zuri pritë dhe i hëngri dhe ata. Në çastet e fundit, i pari i fisit tha:”U hëngrëm që ditën që u ulëm të bisedojmë me luanin.”
Urtësitë e këtij tregimit
Ky tregim është një alegori e fuqishme për marrëdhëniet me padrejtësinë dhe me ata që nuk njohin kufij moralë. Urtësitë që mund të nxirren prej tij janë të shumta:
1 – Jo çdo kompromis është urtësi
Shpesh mendohet se bisedimet dhe kompromisi janë gjithmonë zgjidhja më e mirë. Por ky tregim tregon se kur pala tjetër nuk kërkon drejtësi, por dominim, kompromisi mund të shndërrohet në dorëzim gradual. Gomerët nuk negocionin për të drejtat e tyre, por për mënyrën se si do të sakrifikoheshin.
2 – Lëshimet ndaj padrejtësisë e ushqejnë atë
Luani nuk u mjaftua me burimin e ujit. Pasi pa dobësinë dhe gatishmërinë e tyre për të bërë lëshime, ai kërkoi gjithnjë e më shumë, derisa i shfarosi pothuajse të gjithë. Padrejtësia që nuk frenohet në fillim shpesh bëhet më e pangopur.
3 – Gabimet strategjike paguhen shtrenjtë
Propozimi për t’u larguar kishte një kosto, kundërsulmi kishte rrezik, por vendimi për të hyrë në negociata nga pozita e plotë e dobësisë rezultoi më fatali. Tregimi na mëson se jo çdo zgjidhje që duket “paqësore” është edhe e mençur.
4 – Nuk duhet ngatërruar paqja me nënshtrimin
Paqja ndërtohet mbi drejtësi dhe respekt të ndërsjellë. Kur njëra palë pranon që tjetra të cenojë dinjitetin dhe jetën e saj për të fituar pak kohë, ajo nuk ka siguruar paqe, por vetëm ka shtyrë fatkeqësinë.
5 – Duhen kuptuar qëllimet e palës tjetër
Udhëheqësi i gomerëve bëri gabimin se e trajtoi luanin si një bashkëbisedues me interesa të kufizuara dhe me ndjenjë drejtësie. Por luani udhëhiqej nga forca dhe instinkti grabitqar. Një vendim i mençur kërkon të kuptosh natyrën dhe synimet reale të atij që ke përballë.
6 – Udhëheqësit mbajnë përgjegjësi të madhe
Vendimi i prijësit ndikoi në fatin e të gjithë kopeve. Kjo na kujton se drejtuesit duhet të kenë largpamësi, guxim dhe aftësi për të dalluar kur dialogu është i dobishëm dhe kur ai kthehet në një kurth.
7 – Disa humbje fillojnë shumë përpara se të bëhen të dukshme
Fjala e fundit e prijësit: “U hëngrëm që ditën që u ulëm të bisedojmë me luanin”, tregon se disfata e vërtetë nuk ndodhi kur u vra gomari i fundit, por në çastin kur u pranua parimi i sakrifikimit të të pafajshmëve për të fituar një siguri të përkohshme.
Përfundim
Urtësia kryesore e këtij tregimi është se dialogu është një mjet i vlefshëm vetëm kur mbështetet mbi drejtësinë, dinjitetin dhe kufijtë e panegociueshëm. Kur këto sakrifikohen për hir të një qetësie të përkohshme, njeriu mund të humbasë gradualisht gjithçka që po përpiqej të shpëtonte.
Megjithatë, tregimi nuk duhet kuptuar si refuzim i çdo negociate. Ai paralajmëron se negociatat pa parime, pa barazi minimale dhe me një palë që synon vetëm shfrytëzimin, mund të shndërrohen në rrugën më të shkurtër drejt humbjes.
By: ardhmëriaonline.com
